Mat 27,45 – Christus lijden in duisternis, geeft ons licht

Preek gehouden in Hooghalen, Goede Vrijdag, 2 april 2010

Tekst: Mat 27,45 (liturgie staat onderaan)

Geliefden van onze Here Jezus Christus,

Het kruis is hét symbool van de kerk en van christenen.

Maar wat is er aan dat kruis gebeurd, dat u en ik en jij daardoor vrede krijgen met God?

Hoe kan daardoor ons leven zin krijgen, zodat we kunnen zeggen:

uw zoendood verkwikt, vertroost, versterkt ons hart?

Waarom kan deze vrijdag van de kruisiging eigenlijk “goede” vrijdag genoemd worden? Wat is de kern van het lijden van Christus aan het kruis?

“Er kwam duisternis over het gehele land van het 6e tot het 9e uur”. In die zin zit veel van de kern van Christus’ lijden besloten. Het is een korte zin, maar toch draagt die zin, heel het werk in zich wat Jezus als het Licht van de wereld voor ons gedaan heeft.

Wat is het zwaarste moment in het lijden van Jezus geweest? De Here Jezus heeft  al veel geleden. Zijn leven lang heeft Hij vernedering door mensen moeten dragen. Maar vooral aan het eind: Hij werd verraden door Judas. Zijn discipelen lieten Hem in de steek. Vriend en vijand deed hem pijn: de soldaten geselden Hem, kroonden Hem met een doornenkroon, lieten Hem het kruis dragen en sloegen Hem tenslotte aan het kruis. Wat een pijn is Hem door de mensen aangedaan. Zo was het Gods wil en plan.

De Here Jezus is gekruisigd. Op het derde uur van de dag. Dat wil zeggen ’s morgens om 9 uur. Op het zesde uur, dat is om twaalf uur ’s middags wordt het opeens donker. De Here Jezus heeft dus al 3 uur aan het kruis gehangen, voordat het donker wordt. Wat is er in deze tijd gebeurd? Drie van de zeven kruiswoorden hebben weerklonken. Drie woorden die spraken van zijn liefde.

Hij liet vergeving zien voor soldaten,

Hij deed een misdadiger delen in zijn vrede en

Hij liet zijn zorg zien voor zijn moeder Maria en voor Johannes.

Voorafgaand aan de duisternis is Hij aan het kruis de Verlosser en Redder: Hij deelt uit van zijn liefde.

Maar wanneer de duisternis geweest is, volgen er vier andere kruiswoorden volgen: die woorden gaan meer over hemzelf:

over zijn dorst, zijn verlatenheid,

maar ook over het werk dat Hij volbracht heeft.

Juist omdat hij zijn werk gaat volbrengen, kan Hij eerst de vergevende en reddende Heiland zijn aan het kruis.

Met name direct na de duisternis roept Hij zijn ellende uit. Hij roept: Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten? Wat een pijn gaat er achter die uitroep schuil. Het lijden in de duisternis is het zwaarste van wat Hij op aarde geleden heeft. Zelfs als hij aan het kruis hangt krijgt Hij nog te maken met spotters. De mensen roepen: anderen heeft hij gered, maar zichzelf kan hij niet redden. Laat dan met een teken zien dat u de zoon van God bent! Maar er komt geen teken. Na drie uur is er nog niets gebeurd, waardoor Jezus gered kan worden. En langzaam druipen er mensen af. Gaan ook zijn moeder en Johannes bij Hem vandaan. Hij blijft eenzaam achter. Dan breekt het moment van het grootste lijden aan.

[]Het wordt donker. Het is twaalf uur. Het moment dat de zon anders op zijn felst staat te branden. Toch wordt het dan juist donker. Hoe dat kan?

– Er zijn er die denken aan de stand van de planeten of een zonsverduistering. Maar: met Pasen is het altijd volle maan, dan kan er geen zonsverduistering zijn.

– Er zijn mensen die denken aan een zandstorm die alles verduistert: dan zou het wonder vooral zitten dat het maar drie uur duurde. Maar de vraag is: is het dan echt zo donker? En waarom staat het er niet bij? En zou dan wel het hele land donker worden?

Er zijn mensen die zeggen dat die verklaringen niet volstaan: het zal wel dichterlijk taalgebruik zijn. Het zag er duister uit voor Jezus. Het donkerster moment van zijn leven breekt aan.

Toch doe je dan geen recht aan de betrouwbaarheid van de bijbel en aan het feit dat het echt zo gebeurd is als het beschreven staat. Al die verklaringen geven geen oplossing. We kunnen niet anders dan belijden: er is hier spraken van iets bovennatuurlijks. Van een wonder van God! God had in het begin het licht geschapen. Hij had zijn nieuwe wereld al op de eerste dag het licht gegeven. Zonder licht zou er geen leven zijn. God, die licht en donker in zijn macht heeft, de zon stil kan laten staan: Hij zorgt ervoor dat het nu donker wordt. Hij laat nu zien dat de schepping uit zichzelf geen recht heeft om te bestaan, maar tot de duisternis gedoemd is.

Dan wordt het dus midden op de dag, nacht. De vogels stoppen met hun fluiten. De bloemen sluiten hun kelk. Er licht geen ster, er schijnt geen maan. Elk sprankje licht is weg. Jezus is niet alleen van mensen verlaten, maar ook van ieder zonlicht. Hij wordt door God verlaten. Dat de mensen Hem sloegen, bespotten en kruisigden was erg. Maar nu laat God zelf zien dat Hij de Christus verlaat. Dat Hij in Christus de mensheid verlaat. Hij geeft zijn eigen teken van de duisternis. Hij laat Christus alleen aan het kruis hangen.

Zo hangt Hij daar. Tussen hemel en aarde. Door God en mensen verlaten. Drie volle uren, zonder een woord. Hier is het moeilijkste moment van zijn kruisdood: Hij voelt Gods toorn. Wat een lijden! Wat een eenzaamheid!

Waarom geeft God dan dit teken? Wat is de betekenis van die duisternis? Het was een duisternis over heel het land. Zo wisten al de Joden dat er wat bijzonders gebeurde. De hoofdman Pretorius kwam tot zijn belijdenis dat dit een godenzoon was. Er gebeurde hier wat bijzonders.

Maar om werkelijk de betekenis van de duisternis te bekijken moeten we naar de profetie van Amos die we net lazen. God voorzegt daar: “op die dag zal ik op het middaguur de zon doen ondergaan en het land verduisteren op klaarlichte dag”. Dan zal de aarde zal beven. Ieder zal dorst hebben. Er komt een dag van mijn toorn. Ik zal de zonden van mijn volk straffen. Mijn boosheid over mijn volk laten komen. Wie kan dan bestaan? Als Gods toorn ontbrandt?

De duisternis is een teken dat God zijn toorn over Jezus laat komen. Hij stoot zijn liefste zoon in de duisternis. Hij geeft Hem over aan zijn straf. Zoals Hij Egypte strafte met drie dagen dikke duisternis, zoals Hij daar alle eerstgeborenen doodde, zo laat Hij nu zijn toorn komen over zijn eniggeboren zoon. Hij ontneemt hem al het licht en al het leven. Nu moet Christus alleen de beker van Gods toorn helemaal uitdrinken.

Dat deed Hij, omdat u, en jij en ik anders voor eeuwig onder die toorn van God hadden moeten wegzinken. Jezus stond daar als borg voor mij, in mijn plaats. Hij werd door God verlaten, om zo verzoening te doen over mijn zonden. Hij heeft de straf voldaan. Er vond voldoening plaats: er werd een mens gestraft om de zonde. Een mens droeg de straf van God.

Ja, Jezus leed helse pijnen, zegt de catechismus terecht.

De hel wordt wel de plek van de buitenste duisternis genoemd. In deze drie uur van donkerheid is Jezus neergedaald in de hel: in de plaats van de godverlatenheid. Voordat Hij stierf, en zijn Geest in de handen van zijn Vader gaf, ondergaat Hij zelf al de eeuwige dood: om zo die dood te overwinnen.

Dat deed Hij, omdat Hij dat zelf ook wilde. Zijn liefde om ons het eeuwige leven te geven is zo groot, dat Hij zelf er voor koos om voor ons het licht van de hemel te verlaten. Hij woonde in het eeuwige licht, maar Hij verruilde het voor het donker hier op aarde. Het leven met zijn ziekte, pijn en gebrokenheid. Een leven waarin je duisternis en verdriet kan voelen. Hij kwam op aarde om ons vrede te brengen: Al bij zijn geboorte stonden de engelen daarvan in het licht te zingen, maar Hij lag zelf in de donkere stal. Hij koos voor die weg. Hij heeft standgehouden. In de woestijn, toen de duivel Hem verleidde. Zou Hij nu standhouden: in deze Godverlatenheid? De zwaarte van dit lijden zit hem niet zozeer in de lengte. Het is drie uur. Maar de zwaarte zit hem in diepte van dit lijden. Nu draagt Jezus de godverlatenheid aan den lijve. Nu moet Hij lijden voor heel de wereld. Nu wordt het licht van de schepping weggenomen. Het wordt angstaanjagend donker en stil. Maar hiervoor kwam Hij op aarde: Hij kon dit dragen want Hij is de Zoon van God. Maar wat een strijd heeft Hij moeten voeren!

Als je dat ziet: wordt dan stil voor je Heiland. Aanbidt Hem!

Overdenk dat lijden van Jezus Christus. Kniel voor Hem neer!

Dat Hij dit heeft willen dragen! Wat een lijden. En hoe makkelijk leef je als mens eraan voorbij. Hoeveel mensen laten Jezus aan het kruis hangen, terwijl ze zeggen: voor mij had het niet gehoeven.

Hoe makkelijk vergeet je wat Hij voor jou heeft over gehad! Aanvaardt Hem als je redder: elke dag van je leven! Dien hem in je gebed, je bijbellezen en je kerkgang! Ontvang dagelijks zijn kracht en genade. Leef zelf niet aan Hem voorbij!

Hij hing daar, zodat jij nooit meer in de duisternis hoeft te komen! Openbaring spreekt over het moment dat zal komen. Dat de sterren op de aarde zullen vallen, de zon verduisterd wordt. Dat God een einde maakt aan deze tijd en zijn oordeel geeft.

Gewaarschuwd ben je, als je niet tot het kruis je toevlucht neemt:

zij zullen daar komen waar het geween is en het tandengeknars. Op de plaats van de buitenste duisternis!

Zalig bent u, zalig ben jij, als je dan schuilt bij het kruis van Christus. Als je in die duisternis wilt schuilen bij het licht van de wereld! Als je schuilt bij Jezus die voor ons in de duisternis is gegaan, dan hoef je niet te vrezen. Hij zal je veilig brengen naar zijn Vader. Hij is de Herder die Gods gramschap tot bedaren brengt. Hij schenkt ons het lieflijk licht van Gods verstroostend aangezicht.

Straks komt het oordeel, maar ook nu merk je soms iets van de duisternis. Als je je alleen en eenzaam voelt. Als je krachten breken. Als je gaat door een dal van diepe duisternis. Als je vol bent met vragen, en er niets helder wordt. Als je depressief bent en geen licht meer ziet. Kort gezegd: als je te maken hebt met lijden en tegenspoed. Wat is het dan goed om te weten dat Jezus met je mee kan voelen. Hij hing in het duister van het kruis, zodat Hij het licht van de wereld kon worden. Zodat Hij juist ook in de duisternis, je zon en licht wil zijn. Hij wil je leiden naar het licht van Gods vertroostend aangezicht! Heer tot U alleen! Gij zult ons niet verstoten! Uw eigen zoon heeft tot de troon, de weg ons weer ontsloten!

Want wanneer de drie uur duisternis voorbij is, dan roept Jezus Ps 22 uit. De eerste zin: mijn God, mijn God, waarom hebt u mij verlaten? Hier wordt het meest duidelijk dat de duisternis een teken is van de toorn van God en dat Hij zijn Zoon alleen liet. Tegelijk klinkt in deze uitroep van Jezus ook het licht door. Heel Psalm 22 klinkt mee. We zongen net met vers 11 van Ps 22: “Gij hebt voor hem uw aanschijn niet verborgen, maar Hem geantwoord, toen hij in zijn zorgen verhief zijn stem”. God keerde zich om naar Jezus. Toen kon Jezus het uitroepen: het is volbracht!! Hij had de straf gedragen. Hij kon zijn Geest bevelen in de handen van zijn Vader.

Achter deze duisternis schijnt de zon van het paasevangelie. Het wordt morgen, midden in de nacht. Het licht is door het duister heengegaan! Het licht der wereld heeft de toorn gedragen. De Zon zal straks door de dood en het graf heen, het nieuwe leven geven. Hij is kan licht van de wereld zijn, omdat Hij de duisternis verdroeg! Ontvang dat licht van uw Heiland in uw leven.

Amen

Liturgie

Welkom en mededelingen

Votum en zegengroet (staande)

Zingen: Ps 22,1.11 (staande)

Gebed

Lezen: Amos 8,9-14

Zingen: Lied 189 (‘Mijn verlosser’)

Tekst: Mat 27,33-56

Preek

Zingen: Ps 80,1.3.10

Geloofsbelijdenis: HC vr en ant 44 / Gz 123,3 (‘Gods oordeel’)

Gebed

Collecte

Zingen: Gz 90 (‘Ontsluit’) (staande)

Zegen (staande)

Gezongen amen (staande)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: