Zondag 31, H.C. – Gods beslissende boodschap

Preek gehouden in Beilen en Hooghalen, november’10

Tekst: zondag 31 / Jer. 2-6

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[Inleidend] Hoe ga je ermee om als iemand zondigt? Hoe eerlijk durf je zelf zonden onder ogen te zien? Zondag 31 bepaalt ons bij die vraag.

We kijken naar zondag 31 tegen de achtergrond van Jeremia. Jeremia die juist de opdracht had om het volk op hun zonden te wijzen.

Daarbij willen we alleen over zonde te spreken, vanuit Gods liefde en genade!

God is het die u, jou en mij opzoekt, daar waar we zijn.

Hij kent ons, Hij weet wat ons bezighoudt. Hij weet ook hoe wij hier zitten. Ook of wij ons hart voor Hem openstellen of juist afsluiten.

Het was Gods liefde dat Hij eens omzag naar zijn volk Israël. Midden in de woestijn sloot Hij zijn verbond met hen.

Hij had hen bevrijd van de slavernij van Egypte.

Het was alsof God en Israël een huwelijk sloten: Israël was dankbaar voor wat de HEER gaf.

God wilde ook dat zijn vrouw trouw zou blijven aan Hem.

Wanneer het volk dreigde af te dwalen zond Hij zijn woord en profeten, gaf Hij soms straf en ballingschap.

God zoekt ons ook vandaag op. Nu is Christus gekomen. Jezus verkondigde het koninkrijk van God, het nieuwe verbond. God kwam in zijn liefde naar ons toe, in een mooier en beter verbond.

Maar hoe kun je daarvan weten als het je niet verteld is? Daarom zend God zijn boodschappers: de apostelen, de evangelisten, predikanten. Daarom is de kerkdienst zo belangrijk: zo vaak als dat Woord van God klinkt in de prediking van het evangelie, en je dat in waar geloof aanneemt, gaat het koninkrijk van God open! Als je gelooft dat Christus voor je gestorven is mag je horen van de redding.

Als we het vandaag hebben over de sleutels van het koninkrijk, over de preek en de tucht, is de insteek dus allereerst heel mooi en positief.

God is met zijn liefde naar ons toe gekomen en zoekt ons op.

Zo begint Jeremia zijn preek als profeet van God ook positief in 2:2: Ik weet nog hoe je Mij liefhad in je jeugd, van Mij hield als mijn bruid, hoe je Mij volgde in woestijn. Toen werd het koninkrijk van God voor hen geopend. Gods verbond gesloten. Zo wil God jou opzoeken en nodigt je uit deel te krijgen aan zijn koninkrijk.

[Stap 1 van 5: gevoelig voor zonde] Toch kan het gebeuren, ook als je al van het goede nieuws gehoord hebt, dat je je afsluit voor Gods evangelie. Dat je in zonde gaat leven. Dat je doof wordt voor God woorden. De catechismus heeft net uitgelegd dat mensen die ongelovig zijn en als goddelozen leven, niet aan het avondmaal mogen deelnemen. De zonde is een hardnekkige tegenstander, je kunt verleid worden door de duivel. Je kunnen los raken van God, de bron van leven.

[Zonde bij Jeremia] In de tijd van Jeremia zie je dat dat gebeurd is.

Jeremia gebruikt het beeld van een bron en van een waterkelder. Als het in Israël heel droog was, had je geluk wanneer je dicht bij een bron woonde. Dan kwam er toch nog stromend, levend water uit de grond, als het droog was. De Israëlieten probeerden ook wel eens in de regentijd water op te vangen in grote bakken. Maar dat water werd na verloop van tijd troebel en vies. En als het heel lang droog was, dan kwamen er scheuren in die bakken. Juist als je dan het water het hardst nodig was liep het weg.

Jeremia moet het volk zeggen: dat is wat jullie gedaan hebben. Jullie hebben de bron van levend water verruild voor waterkelders. Jullie hebben God verlaten, en hebben het verwacht van de afgoden. Daar knielden jullie voor neer, op elke hoge heuvel en onder elke bladerrijke boom. Jullie zijn mij vergeten en dachten op eigen kracht wel te kunnen leven. Terwijl ik jullie zo lief had. Jullie zijn als een vrouw die wegloopt bij haar eigen man en overspel pleegt met een ander man. Jullie hebben mij verlaten.

Dan gaat God nog verder: Hij zegt, jullie zijn zelfs water gaan drinken uit de Nijl in Egypte en uit de Eufraat in Assyrië. In plaats van dat jullie op mij vertrouwden, hebben jullie op andere mensen vertrouwd. Maar wat was het gevolg: jullie werden onder de voet gelopen, jullie lagen tussen die twee machten in. Het land werd veroverd, de legers van Egypte werden de baas. Het land werd een woestenij en de steden verwoest. Omdat jullie mij verlaten hebben, loopt het jammerlijk met jullie af.

[Toepassing] Je ziet dat Jeremia hier eigenlijk dat sleutel van Gods verbond bedient. Hij verklaard aan de ongelovigen dat Gods toorn op hen rust zolang ze zich niet bekeren. Hij legt uit wat hun zonde is en wat er verkeerd is. Hij ontdekt ze aan hun zonde.

[Vandaag] Waren het toen zulke andere mensen dan vandaag? Als je eerlijk naar jezelf kijkt: vertrouw je helemaal op God? Of maak je ook wel je eigen ‘waterbakken’, zorg je dat je voelde geld, status, bezit, eigendommen, veiligheid hebt voordat je je helemaal overgeeft aan de HEER? Komt de HEER voorop in je leven, dat je eerst tijd voor Hem maakt, en dan voor andere dingen, put je uit zijn bron? Of krijgt de Heer nog tijd als je nog wat tijd over hebt en het niet te druk hebt? Hoe staat het met je liefde voor de HEER en voor zijn dienst?

[Stap 2 van 5: Smoesjes] De mensen in de tijd van Jeremia reageren verontwaardigd, als Jeremia zulke dingen aan de orde stelt. ‘Ik liep niet achter de Baäls aan’, zeggen ze. Ik heb me niet als een overspelige gedragen en me niet besmeurd. Maar ondertussen zijn hun kleren vies geworden en zijn ze met geen zeep meer te reinigen!

[De zonde zit diep] En dan moet Jeremia heel ver gaan in het beschrijven van hun zonde. Het moet wel, want anders dringt het niet tot hen door. Hij zegt: weet je wat jullie zijn? Jullie zijn als een stel kamelen en een ezelinnen. Zoals een hitsige kameel heen en weer rent, zoals een ezelin die tochtig is onrustig is, zo rennen jullie de hele dag heen en weer. Jullie hebben de andere goden liefd, die willen jullie volgen. Het is als een drift in hun hart, als een verliefdheid. De Israëlieten worden gewoon door hun zonde op sleeptouw genomen.

Maar ze willen er niet aan. Ze ontkennen het. Het is volgens hen niet zo erg. Ze doen toch nog wel wat voor de HEER? Maar dat is nu juist niet genoeg voor de HEER: Hij wil heel hun hart!? Hij wil hun liefde! Hij wil niet een plekje naast de afgoden, maar Hij wil als enige de liefde van zijn volk, van zijn bruid.

Zie je hoe het volk reageert op de preek van Jeremia. Ze komen met verontschuldigingen. Ach het is zo erg toch niet. Het valt wel mee. We vergeten God niet… Maar hoe reageer jij als er een zonde in je leven wordt aangewezen? Als de dominee iets benoemd in de preek, als een vriend naar je toekomt en vragen stelt? Als de kerkenraad je komt vermanen? Kom je dan ook met verontschuldigingen. Zeg je: anderen doen het ook? Het is ook heel moeilijk? Of laat je je eerlijk de spiegel voorhouden van Gods Woord.

Zie je hoe je door zonde in beslag genomen kan worden?

Hoe je soms als een kip zonder kop achter allerlei dingen aanlopen en ons druk voor maken, waar het niet echt omgaat?

Zeg je als je vinger op de zere plek wordt gelegd open en eerlijk: “het was niet goed, ik wil me bekeren. Ik wil een andere weg inslaan. Ik wil opnieuw leren leven van de vergeving van Christus!”

 

 

 

 

 

 

 

[Stap 3 van 5: Moeite met tucht] Het is niet altijd makkelijk om te moeten zeggen, dat God bepaalde dingen niet wil. Niet makkelijk om de sleutels van Gods koninkrijk te bedienen. Als ambtsdrager kun je best tegen een bezoekje opzien, als medechristen kan het best wel moeilijk zijn om iets onder vier ogen aan de orde te stellen. Wat kan het beoefenen van de tucht een pijn en een vragen opleveren.

In Jeremia 5 zie je een gesprek tussen Jeremia en God staan.

Eigenlijk komt God aan Jeremia’s moeite tegemoet.

Staat het er echt zo slecht voor? als Jeremia moet vertellen.

God zegt: ga maar door de straten lopen van Jeruzalem, kijk maar op de pleinen, luister maar in de rechtbank en kijk maar hoe het er op de markt aan toegaat. Kijk maar of er nog één rechtvaardig is! Het lijkt wel op het gebed van Abraham aan God voor Sodom! Maar hier gaat het om één rechtvaardige.

Toch wordt Jeremia teleurgesteld. De mensen zijn niet eerlijk, ze praten niet rechtvaardig, de rechters zijn niet onafhankelijk en onpartijdig en bij de handel op de markt wordt er steeds weer bedrogen en afgezet. Er is niemand die eerlijk doet.

Jeremia zoekt nog verder: Hij denkt ik ga kijken bij de hoog geplaatsten. De leiders, de koningen de profeten.

Zij kunnen niet zeggen: wij wisten niet wat God van ons vroeg.

Zij kunnen niet zeggen: wij hebben zoveel financiële zorgen, we moeten wel sjoemelen om in leven te blijven. We hebben geen tijd om de HEER te dienen want onze dagelijkse zorgen zijn zo groot.

Maar ook bij de leiders is het niet beter: ook zij hebben de riemen losgerukt. Ze gaan hun eigen gang, luisteren niet naar de HEER.

Het kan moeilijk zijn om vandaag te spreken over zonde.

Doordat Jeremia zelf dit onrecht ziet, kan Hij er makkelijker wat van zeggen.

Daarom is het goed om eerlijk te kijken: wat is goed en wat is niet goed. Om steeds weer in de Bijbel te lezen. Om te beseffen: je komt niet met eigen ideeën. Maar God wil dat er in deze wereld eerlijk met elkaar omgegaan wordt! Niet gelogen, niet bedrogen en niet gestolen wordt.

 

 

 

 

 

 

[Stap 4 van 5] Het was voor Jeremia niet makkelijk om te preken en de tucht te beoefenen.

De oren van de mensen zitten dicht. Ze horen het niet.

Er zit als het ware een vlies over hun oren.

Als hij zegt: je staat op een kruispunt, sla de goede weg in. Dan doen ze het niet.

Als hij zegt: wees op je hoede. Dan zij ze dat niet.

God wijst in de Bijbel aan dat het goed is om elkaar bij Gods Woord te houden.

Hoe staan wij open voor de preken? Luister je eerlijk, met je Bijbel open, naar Gods woord? Of zeg je, als het te dichtbij komt en of als je het er niet mee eens bent:

Wij doen het niet. Die dominee kan nog meer zeggen, maar zo’n serieuze toon hoeft toch niet; wat is hij ouderwets; dat is toch niet van de tijd. Zondag 31 laat zien hoe belangrijk de preek is: een sleutel van het koninkrijk!
Moet je dan alles maar klakkeloos aannemen? God vraagt dat de preek bediening is van zijn Woord. Dat is een hele verantwoordelijkheid voor de predikant. Dat is ook waar je de inhoud van de preek aan mag toetsen.

 

Bij Jeremia loopt het niet goed af.

Voor de volk is de maat vol. Zelfs Jeremia ziet het in.

Nu moet Gods toorn maar komen. God gaat zijn toorn uitgieten.

Maar er zijn ook andere profeten: Zij zeggen: Het valt allemaal wel mee.

Zij zeggen: vrede, vrede. Dat zijn de mensen die alleen maar over liefde en over welwillende mensen praten. En dat terwijl het volk van Juda. Zo ziek is. Ze hebben een gapende wond, ze zijn heel erg ziek! De profeet moet dan niet zeggen: het valt wel mee! Hij moet wijzen op die wond en zeggen dat ze genezing nodig hebben.

Zachte heelmeesters zijn misschien heel aardig, maar ze maken stinkende wonden!

 

Laten we daarom zelf ook niet te klein te denken over de zonde.

God ziet de zonde, Hij wil de zonde niet. Maar …

Toch ging God verder.

Christus kwam. Hij nam al de zonde op zich. Hij heeft de toorn van God willen dragen.

Daarom hoeven je niet bang te zijn, als je ziet en gelooft wat Christus gedaan heeft.

Hij zegt niet: het valt wel mee. Nee Hij neemt de zonde weg. Hij wist ze uit.

Wie zich bekeert en met zijn zonde tot God komt, mag daar vast op vertrouwen!

 

 

[Stap 5 van 5: Bekering] Maar ja, wat is dat bekering? Jeremia roept het volk op tot bekering, maar wanneer kun je zeggen: ‘Ik heb me bekeerd’. Als er tucht geoefend is en iemand is afgesneden, dan staat er in de catechismus: ‘Wanneer zij werkelijk beterschap beloven en bewijzen worden ze weer als leden van Christus aangenomen’.

Als Juda ziet dat Israël straf krijgt en in ballingschap gaat, schrikken ze.

Ze gaan snel naar God toe en ze zeggen: Gelukkig God blijft niet altijd boos, “hij blijft niet toornen en niet eeuwig duurt zijn toorn’.

Maar gelijk daarachter staat dan: dat zeg je wel, maar onverdroten ga je voort. Je blijft je schanddaden begaan (3:5). Het lijkt meer op een bekering met de mond, dan met het hart. Even later lezen we dat ook over Juda: zij kwam wel terug bij de HEER, maar zij was niet oprecht, ze kwam met loze woorden.

Zo geldt dat nog steeds: als iemand vermaand is en zich bekeerd van een openlijke zonde, dan mag je ook vragen: laat dat dan zien in je manier van leven. Laat dat zien je daden. Laat dat ook zien je woorden. Heb je echt weer met heel je hart de HEER lief?

 

[Een nieuwe wereld] God wil graag zijn volk redden: Hij wil die oprechte bekering.

In 3:14-18 horen we Hem roepen. Hij is als die ouder, die zo graag zijn kinderen weer in de armen wil sluiten. Hij roept: “Kom terug!” Jullie horen bij mij, jullie zijn mijn kinderen. Maar als ik dan de volgende verzen lees wordt ik verdrietig, hoe mooi die verzen ook zijn. Want Jeremia heeft het over een mooie toekomst, maar hij kan niet tegen het volk van Juda vertellen dat de straf nog voorbij gaat. Ja er komt een mooie toekomst. Maar die komt als ze terugkeren uit ballingschap, als de ark niet meer nodig zal zijn maar heel Gods stad Gods troon zal zijn, als alle volken komen, en Israël en Juda weer verenigd zijn.

Jeremia mag hier spreken over het Messiaanse vrederijk. Als de harten van de mensen nieuw geworden zijn. Als ze veranderd zijn door de Geest van Jezus Christus. Dat grote rijk, mag dichtbij gekomen zijn in Christus.

En tegelijk: wat kun je zelf er nog naar verlangen, dat de volmaaktheid van Gods rijk gekomen is. Als Hij alles is in allen. Als Hij zelf tussen die mensen woont. Tot die tijd hebben we zo nodig dat we steeds weer luisteren naar Gods woord en zijn oproep. Dat we vertrouwen we dat niet in eigen kracht, maar in Gods kracht op weg mogen gaan naar die grote dag. Amen

Liturgie zondag 7 november 2010

Votum en zegengroet

Psalm 46:1 en 2 (vers 1 geleerd in groep 5 Assen)

[Beilen: schuldbelijdenis en genadeverkondiging]

Gebed

Lied 328:1

Lezen Jer. 2-6 [dat wil zeggen: 2:13-25 en 3:14-18 en 5:1-5 en 6:9-15]

Afgewisseld met Gezang 31: Daar komt een man uit Anatot

T. Zondag 31, H.C.

Preek

Ps 80:1,3,10

[Hooghalen: Belijdenis / Beilen: Wet]

Gz 164: Jezus  vol liefde

Gebed

Collecte

Ps 63:2 en 3 (geleerd in groep 7 Assen)

Zegen en gezongen amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: