Zondag 42 – Het is beter te geven, dan te nemen, want dan ontvang je!

Preek gehouden in Beilen en Hooghalen, januari ’11

Tekst: Luc 16:1-15 / Zondag 42

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[Dia thema en verdeling]

Het is beter te geven, dan te nemen, want dan ontvang je!

1. Ontslagen om wat je ‘neemt’

2. Maak vrienden door te geven

3. Dien de Heer van wie je zult ontvangen.

 

1. Ontslagen om wat je ‘neemt’

[Dia ‘stropdas’] ‘Waarom zou dat nu zijn?’,  vraagt hij zich af, terwijl hij in de haast zijn stropdas staat te strikken. Net bekeek hij even zijn email op de Iphone 4 en er was maar één mailtje. Ah, een mailtje van de manager van het bedrijf waar hij bij werkt, zou er nog nieuws zijn? Maar toen hij het mailtje opende, schrok hij. Zijn manager wilde hem onmiddellijk spreken over zijn werk. Dat klonk niet goed,  …. Hij werkte nu zestien jaar bij deze groothandel en was hoofd van de financiën. Wat is er aan de hand? Even later is hij onderweg, om vervolgens aan te schuiven aan de directietafel. Hij moet verantwoording afleggen van zijn beleid. Hij kan op deze manier niet langer in dienst blijven, zegt zijn manager. Nee, ze beschuldigen hem niet van diefstal, dan was hij wel op staande voet ontslagen. Maar toch … zijn beleid was niet goed. Het geld werd verkwist. Hij was niet goed met het geld omgegaan. Daarom mag hij vertrekken. [Dia thema]

Straks komt het moment, en eigenlijk is dat er al elke dag, dat jij, u en ik ons moeten verantwoorden tegenover God. Wat heb jij met je geld en je bezit gedaan. Hoe heb jij alles gekregen wat je nu hebt? Hoe ben jij daar op een goede manier mee omgegaan? We lazen net in de catechismus, en daarin zie je duidelijk dat God het niet alleen zegt dat je niets mag stelen, jatten of gappen. God wil dat we ons werk op een goede manier doen, zodat we arme kunnen helpen. God wil dat we zo met ons geld omgaan, dat het kan bestaan in zijn ogen.

Laten we aan het begin van deze preek maar gelijk eerlijk zijn.

Als je voor God moet verschijnen om je te verantwoorden over je geld, je bezit dan zal niemand vrijheid kunnen gaan. Met dit gebod worden echt niet alleen zij aangesproken, voor wie jij stevige sloten op de deur en op je fiets doet en voor wie jij op de auto het berichtje zet dat deze elektronisch beveiligd is. Het gaat om jezelf, of je nu rijk of arm bent. Wie omgaat met geld maakt fouten. Jezus kan het geld zelfs noemen ‘onrechtvaardig’, de oneerlijke afgod van de mammon. [Dia Dokus] De zonde zit zo in ons bloed, dat we maar al te makkelijk laten leiden door hebzucht of juist door gierigheid. Dat we maar al te makkelijke een brief van goede doelen wegdoen, omdat we nog een mobieltje, een tijdschrift of een nieuw fototoestel willen kopen. We zijn ook onderdeel van een samenleving, waarin we kapitalistisch met  geld omgaan, of we nu willen of niet. En laten we dan ook onder ogen zien dat veel rijkdom hier alleen mogelijk is, omdat we leven ten koste van de derde wereld. Veel van de rijkdom die we in Nederland opgebouwd hebben, is ten koste gegaan van de koloniën. God zou ons, als het gaat om onze omgang met liefdeloze omgang met geld zomaar de laan uit kunnen sturen.

Maar wat wij niet geven, heeft hij gegeven. Zijn liefde is zo groot, dat Hij zijn eigen Zoon gegeven heeft. Hij gaf zijn mooie plekje in de hemel op. Hij heeft het wonen in de hemel niet voor zichzelf geroofd, maar heeft het opgegeven. Hij heeft zich overgegeven, zodat wij vrijuit gaan. Hij betaalde ook voor onze zonden, als het gaat over je geld en je bezit. Deze Jezus maakt het mogelijk dat we nu op aarde mogen leven. Hij neemt je aan in liefde. Hij zorgt ervoor dat je straks in de eeuwige tenten mag wonen. Maar … Hij vraagt wel van je dat je dan ook vanuit dank voor hem zo goed mogelijk met je geld om gaat en je voorneemt om ook met wat je hebt het goede voor je naaste en God te zoeken. Met name Lukas vertelt in zijn boek heel duidelijk hoe de Here Jezus dan wil dat we met ons geld omgaan.

 

2. Maak vrienden door te geven

Wat moet die man die ontslagen wordt nu gaan doen?

Laten we daarvoor eens kijken wat de Here Jezus vertelt over de rijke man met zijn rentmeester. Die rentmeester die kan dus vertrekken. Voor zo’n rentmeester is dat wel erg moeilijk. Stel je voor dat hij geen werk meer heeft als rentmeester. Als hij ontslagen is vanwege slecht beleid, komt hij vast ook nergens anders meer aan de bak, om daar met geld om te gaan.

Hij is slecht in spitten, hij kan niet werken op het land, dus daar heeft hij geen zin in.

Hij heeft ook geen zin om te bedelen, want daar schaamt hij zich voor.

Dus wat doet hij? Hij zorgt ervoor dat hij vriendjes wordt met andere rijke mensen.

Er is een die 100 vaten olijfolie schuldig is aan zijn baas. Hij zoekt hem nog snel op en zegt: schrijf vijftig! Zomaar de helft minder. En dan dus niet 50 flessen, maar 50 vaten, waar tientallen liters olijfolie in kunnen.

Hij gaat ook naar de man die zijn meester 100 balen graan schuldig is. Hij zegt: maak er snel 80 van. Het lijkt minder, maar iemand heeft het eens nagerekend: als het gaat om geld is het ongeveer evenveel. Dus 50 vaten olie is in waarde net zoveel als 20 balen graan. Zo krijgt hij onderling geen scheve gezichten.

Beide mannen zullen niet vergeten wat hij voor hen gedaan heeft. Hij zal vast erg welkom zijn bij hen, dan krijgt hij straks geen pijn in zijn rug van het spitten en hoeft hij ook niet aan de bedelstaf.

De Here Jezus neemt die rentmeester als voorbeeld. Niet omdat hij oneerlijk was. Dat was natuurlijk niet goed. Maar wel omdat hij slim had gedaan. Hij wist dat het niet goed af zou lopen, daarom stelde hij zijn toekomst zeker. Kinderen van de wereld gaan slim met geld om: zij zorgen dat ze hier in de wereld geld hebben om van te leven en zorgen dat ze ook hun toekomst veilig hebben. Maar hoe zit dat met kinderen van het licht? Jij leeft niet voor deze wereld, niet voor huizen die straks vergaan zijn, niet voor auto’s die straks niets meer waard zijn, niet voor bezit en rijkdom. Jij bent een kind van het licht, van Jezus Christus zelf, het licht van de wereld. Jij leeft voor het koninkrijk van God, waar alles eeuwig duurt. Stel jij je toekomst zeker voor die wereld? Jij bent niet zoals die man die schatten verzamelde in schuren, waarvan hij dan na zijn pensioen hoopte te genieten, maar wat niet lukt, omdat hij kort daarvoor overleed. Jij bent iemand waarvan de schat in de hemel is, waar roest en mot het niet kunnen bereiken. Hoe stel je die toekomst zeker? Jezus zegt: ook jullie moeten vrienden maken met de onrechtvaardige mammon. Jezus bedoelt niet dat je dan maar oneerlijk met geld om moet gaan, maar dat je met geld (dat vaak zo oneerlijk verkregen is) goed om moet gaan. Vrienden moet maken. Gebruik je geld dus niet om hier iets op te bouwen, maar gebruik het zo, dat God je straks daarom prijst als je in de hemel, in de eeuwige tenten komt. Maak vrienden … door giften te geven. Maak vrienden … door mensen met nood te helpen. Maak vrienden … door zo met je geld om te gaan dat je laat zien dat je het niet van je geld verwacht, maar van God! Paulus zegt ook: werk, zodat je de armen kan helpen. Dus niet: werk zodat je rond kan komen en nog iets aan de armen kan geven. Nee werk hard, zodat je anderen helpen kunt! Als je in je bankafschrift kijkt: kijk je dan, hoe kan ik daarmee nog vrienden maken of kijk je hoe je daar zelf nog lekker van kan profiteren? Als je een keer een meevaller hebt, gebruik je die dan voor je zelf of zie je nood van anderen? Hoe gastvrij is jouw keukentafel? En ben je bereid om ook iets van je tijd te geven voor anderen? In onze tijd is voor sommigen iets van hun tijd weggeven nog wel moeilijker dan een gift van 100 euro doen. Tijd is geld! Leer ook je kinderen al jong om iets te geven aan anderen. Wat dat betreft is het mooi dat jongeren tegenwoordig in hun maatschappelijke stage leren om iets in de maatschappij te doen!

 

3. Dien de Heer van wie je zult ontvangen.

Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd. Die uitdrukking leer je als jongens en meisjes al jong. Als je zomaar een koekje neemt uit de snoeptrommel, kan je moeder of vader dat je zeggen. Je doet nu iets kleins wat niet mag, maar straks wordt het een euro uit de portemonnee, dan een blikje uit de winkel, dan een greep uit de kassa waar je werkt … het lijkt erop of Jezus ons dat nu ook wel leren: wie betrouwbaar is in het geringste, is ook betrouwbaar als het om veel gaat. Maar met veel en weinig bedoelt Jezus niet: het verschil tussen een snoepje en een miljoenenfraude op het bedrijf. De Here Jezus heeft het net over de eeuwige tenten gehad. Alles wat hier op aarde is, is weinig en klein, tijdelijk en kort, in vergelijking met het geweldige leven dat Jezus wil geven. Die enorme schat die straks krijgt. Als alles nieuw is.

Als je hier niet goed om met je geld weet om te gaan, hoe ga je dan om met het koninkrijk van God. Vind je dat dan wel echt belangrijk? Of leef je stiekem toch vooral voor het hier en nu? Jezus stelt er nog twee vragen bij in vers 11 en 12: Als jullie onbetrouwbaar zijn als het gaat om het geld, wie zal jullie werkelijk belangrijke dingen toevertrouwen? En als jullie onbetrouwbaar zijn in wat een ander toebehoort, wie zal jullie dan geven wat je zelf toekomt? Lastige vragen, maar Jezus bedoelt: hier heb je te maken met geld, hier op aarde heb je te maken met dingen die een ander toe behoren. Alles wat hier op aarde is, is van God. De aarde is met al wat leeft, het wettig eigendom des HEREN. [Jubeljaar] Aan Hem moeten we uitleggen hoe we met alles wat hij geeft om zijn gegaan. Want het is puur genade, dat Hij ons de gezondheid, de energie, het leven geeft om hier op aarde te leven. Straks wil God jou werkelijk belangrijke dingen toevertrouwen: het eeuwige leven. Straks wil God je geven wat je zelf toekomt, omdat Christus dat voor je verdiend heeft! Alleen als je nu echt zo met je geld omgaat dat je straks vrienden hebt in de hemel, zul je dat eeuwige leven kunnen ontvangen.

Moet je dan helemaal perfect zijn? We kunnen dat toch nooit, zei ik in het eerste punt?

Nee. Niet perfect. Maar, en daar sluit Jezus mee af: wel toegewijd aan de HEER en dankbaar dat je een eeuwig leven krijgt. Dus daarom zijn bevel: dien niet het geld, maar dien de HEER. Je kunt niet en het geld en de mammon dienen. De rentmeester diende niet langer zijn heer, maar hij stelde wel zijn toekomst zeker. Wij hoeven niet langer het geld te dienen, maar stel je toekomst zeker door nu goed met je geld om te gaan.

Vorige week zagen we dat de mensen in Paulus tijd wel wisten dat het leven als man en vrouw binnen het huwelijk hoort, maar … de verleiding was soms zo groot. Daarom is zelfbeheersing nog. Ook bij geld en bezit kunnen er allerlei slecht neigingen en begeertes zijn. Timoteüs noemt de hebzucht zelfs de wortel van alle kwaad. Ook dan is beheersing nodig. Je weet drommels goed als sommige dingen niet door de beugel kunnen: maar de vraag is, kun je die neiging ook onder drukken. Dan is de belangrijkste vraag, zoals iemand eens in een artikel zei: van wie verwacht jij je zegen. De zegen op je leven, op je bedrijf, op je belastingaangifte, op de hoogte van het bedrag dat jij aan de kerk, de leprastichting of de voedselbank geeft?

18 september las ik in het ND een stukje dat ik bewaard heb tot ik hierover moest preken: Gereformeerden en zwart zakendoen Henri van Schaik heeft een timmerfabriek in Kockengen. mijn ervaringen met gereformeerde klanten van ons voormalig aannemingsbedrijf zijn niet positief.

Mijn ouders kwamen in ons bedrijf op een gegeven moment tot het besef dat in God geloven ook inhoudt dat je probeert zijn geboden te houden. Dat betekende

dus ook dat zwart of grijs zakendoen voorbij was. Dat heeft met name onder de kerkelijke klanten en medewerkers tot onbegrip geleid, zelfs zo dat broeders vroegen of het zwart kon, anders gingen ze wel naar de collega.

Overuren werden niet meer zwart afgerekend, waardoor er dus nauwelijks meer bereidheid was dit te doen. (..) Ik ben heel dankbaar dat we maar één boekhouding hebben en ik weet zeker dat dit al die jaren een zegen is geweest voor ons bedrijf. Als je geen zaken met je geloofsgenoten kunt doen om deze reden, doet dat zeer. Zeker als je erachter komt dat het kerkenraadslid, dat je tijdens een huisbezoek wijst op allerlei zaken die je fout doet, zelf op dit gebied een blinde vlek heeft. (..) ik vraag me nog steeds af waarom dit gedrag onder ‘ons’ nog steeds aanwezig is.

Laten we eerlijk op zoek gaan naar blinde vlekken, als het gaat over het naleven van de geboden. Net voordat Jezus dit verhaal vertelde, vertelde hij over de verloren Zoon. Die zoon werd niet ontslagen, maar raakte wel het vaderhuis kwijt. Die verloren zoon verkwiste misschien niet andermans geld, maar hij verkwistte wel het geld dat hij had. De verloren zoon had net als de rentmeester een moment nodig waarop hij tot inkeer kwam. De rentmeester maakte vrienden met zijn geld, de verloren zoon hoopte dat zijn vader hem als knecht aan wilde nemen. U, jij en ik: we zijn nog niet thuis. De ‘eeuwige tenten’ zijn we nog niet in gegaan. Maar de vraag is: waar ben je? Ben je tot het inzicht gekomen dat God je thuis nodigt? Ik hoop dat je die uitnodiging van het harte aanneemt. Dat je niet langer leeft voor de onrechtvaardige mammon, maar met heel je hart de genade van de HEER aanneemt en daarom leeft voor zin eeuwige heerlijkheid!

Liturgie 30 januari 2011 Morgendienst (Beilen) Middagdienst (Hooghalen)
Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen Ps 24:1 en 5 Ps 24:1 en 5
Wet
Zingen Lied 350 (God die leven)
Gebed
Zingen Gez. 23 (Uw woord) (groep 3) Gez. 23 (Uw woord) (groep 3)
Lezen Luc 16:1-15 Luc 16:1-15
Zingen Ps 146:3,5,7 Ps 146:3,5,7
Tekst Zondag 42 Zondag 42
Preek
Zingen Lied 473:1,2,4,8,9 (neem) Lied 473:1,2,4,8,9 (neem)
Geloofsbelijdenis
Zingen Lied 409:1 en 5 (laat ons) (gr.7)
Dankgebed en voorbede
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.) Ps 117 Ps 117
Zegen en amen
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: