Jer 31 – Gods grote genade voor zijn ontrouwe volk

Preek gehouden in Alkmaar, Beilen en Hooghalen, februari ’11

Tekst: Jeremia 31:27-34

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus, Jongens en meisjes,

Stel je voor dat een jongetje ‘Bart’ in groep 4 afspreekt met een jongetje: Wij zullen altijd vriendjes zijn? Maar wat nu als die jongen hem een keer heel hard schopt, of zomaar zijn fiets op de grond laat vallen? Als-tie alleen nog maar kan pesten. Misschien zegt Bart dan wel met jou wil ik niet meer spelen. Het is mooi als mensen vrienden zijn, als mensen getrouwd zijn, dat jullie als ouders voor je kind willen zorgen. Maar wat kan het mis gaan!

“Daar is de deur! Hij hoefde haar nooit meer terug te zien. Ze waren getrouwd, hadden elkaar trouw belooft, maar nu was ze hem ontrouw geworden. Wat had ze hem gekwetst en bedrogen tot diep zijn hart. Al jaren waren ze uit elkaar gegroeid en nu dit gebeurd was, nu was voor hem de maat vol. Zij hoefde niet meer terug te komen.”

“Zij zag hem niet meer als haar zoon. Ze wist het, het was haar eigen kind. Ze had hem gebaard, ze had hem al haar liefde gegeven, met hem rondgelopen als huilende baby. Maar nu … hij was gewoon niet meer te vertrouwen. Hij loog je gewoon voor als het ging over geld dat hij geleend had en zeker nu hij gewelddadig was geworden. Nu was de tijd voorbij. Hoezeer ze ook haar best gedaan had, als ze nu nog moederliefde aan hem probeerde te geven, zou ze er zelf aan onder doorgaan.

Twee voorbeelden. Twee dingen die kunnen gebeuren in de relaties en verhouding tussen mensen. Wat kunnen we elkaar pijn doen, wat kunnen we door ons eigen zwakheid elkaar aandoen, wat kunnen verhoudingen dan verstoord raken. Je kunt er intens verdrietig van worden. Maar het zijn tegelijk twee voorbeelden die God gebruikt om zijn volk te laten weten hoe het ervoor staat. Vele hoofdstukken achter elkaar moet heeft Jeremia laten weten dat voor God de maat vol is. Dat zijn bruid Israël Hem ontrouw is en dat zijn Zoon hem verlaat. Soms kun je zelf ook het idee hebben: hoe is het mogelijk dat God zich nog om mij zou bekommeren, met alles wat er in mijn leven gebeurd is?

En toch … wat is dan Gods liefde oneindig groot! Toch mag je horen dat God niet voorgoed de deur dichtslaat. Dat God een nieuw begin wil maken en om wil zien naar zijn geliefde volk. Dat Hij wel een toekomst ziet met u en jou en mij.

 

Gods grote genade voor zijn ontrouwe volk

1. Zie hoe Gods verbond verbroken wordt

2. Ontdek Gods liefde in een nieuw verbond

3. Open je hart voor Gods Geest

 

1. Zie hoe Gods verbond verbroken wordt

Eigenlijk had God tegen zijn volk gezegd: ‘daar is de deur’, ‘vertrek maar!’ Het grootste gedeelte van het volk van Abraham is al weggevoerd uit het mooie land Israël. Van de 12 stammen waar het volk uit bestond, zijn de tien stammen al meer dan 100 jaar geleden weggevoerd en nu is ook al een gedeelte van Juda en Benjamin, de andere twee stammen weggevoerd. Sommigen stierven door het zwaard, sommigen door de honger en sommigen waren ver van Jeruzalem verwijderd en brachten hun dagen door in ballingschap.

Dat terwijl God zijn volk zo had liefgehad! Jeremia bidt in 32:17-25, als hij een akker heeft moeten kopen: ‘U bent machtig en hebt de hemel en de aarde gemaakt’. ‘Uw daden zijn machtig’. U hebt in Egypte wonderen en tekenen verricht. U hebt overal uw naam gevestigd. Dit hoofdstuk begon met te zeggen: ‘Ik kreeg Israël lief, ik ging hen voor, ik gaf hen vrede, Ik heb je altijd liefgehad’. Zo had God zich aan dit volk verbonden, ook op de berg Sinaï! (31:2-3)

Maar hoe was het volk ermee omgegaan? Ze hebben Baäl wierook geofferd, andere goden hebben ze wijnoffers gebracht, Ze hebben mij gekrenkt, gedaan wat slecht was in mijn ogen, de koningen, leiders, priesters en profeten, hebben al het mogelijke kwaad gedaan en mij daarmee gekrenkt. Mij de rug toegekeerd, niet naar mij geluisterd (32:26-35)

Dat is de reden waarom God zijn volk zal straffen. Dat is de reden waarom Jeremia steeds weer het oordeel over het volk heeft moeten uitspreken. Ja, ze waren volk van Gods verbond, maar in hoofdstuk 11 heeft Jeremia er de vinger bij gelegd, dat ze dat verbond verbroken hadden. Het volk had zich laten leiden door een koppig en boosaardig hart en daardoor hebben zij het verbond verbroken. Zij zijn ontrouw geworden! Wat heeft Jeremia het er steeds moeilijk mee. Wat is het moeilijk dat het volk het verbond verbroken heeft!

God had zulke mooie beloften aan zijn volk gegeven, en toch was het een fiasco geworden. Misschien ben jij ook wel gedoopt. Wat zijn er geweldige woorden gesproken net bij de doop. Wat belooft God veel: Hij wil je Vader zijn! Hij wil voor je zorgen. En toch … ook al ben je gedoopt …

er kan zomaar zonde in je leven binnensluipen.

Er kunnen zomaar dingen misgaan.

Ook als je gedoopt bent, kun je God vergeten en niet de betekenis van God in leven ontdekken. Of je kunt zo leven dat je denkt: zal God wel om mij geven? Wees eens eerlijk … in hoeverre voel je echt die verbondenheid met God? Is hij echt de eerste in je leven? Is niet elk plan dat God met ons heeft, gedoemd om te mislukken als het puur aan ons zou liggen? Wie leeft er echt zo dat het helemaal past bij de doop?

We leven ook in een samenleving dat er van alles op ons afkomt. Wat zijn er veel ontwikkelingen. Wat komt er via internet en televisie van alles bij je binnen. Hoe makkelijk vragen andere dingen om de eerste plaats in je leven. De Israëlieten waren mee gaan doen met de andere volken: maar in hoeverre doen wij niet mee, met ander volken. Dat je geen beeldjes neerzet voor Baäl of neerknielt voor andere goden. Maar als je eerlijk bent … wie staat er dan op de eerste plaats. Waar ben je dan vooral mee bezig? Voor de god van het geld en het bezit, voor een volgende vakantie. Voor macht en invloed, voor gezondheid en geluk zoeken in seksualiteit of waardering van anderen. Hoe groot is het verschil tussen de mensen uit de tijd van Jeremia en onze tijd?

 

2. Ontdek Gods liefde in een nieuw verbond

Toch wil God zijn verbond dan vernieuwen.

Dat is de geweldige boodschap die in hoofdstuk 30-33 dan op het volk afkomt.

Jeremia die de profeet was van het uitrukken en afbreken, mag ook de boodschap van opbouw en zaaien gebruiken (vs. 28). Hij mag de mensen die op de puinhopen van Jeruzalem zitten, die bij de verdorde velden lopen, die staan te kijken bij de graven, bemoedigen. Wat een geweldig mooie woorden: God zal de akker weer inzaaien. Er komen weer mensen en dieren in het land! (vs. 27)

Hij mag vertellen dat ze niet meer gestraft zullen worden om de zonden van hun ouders. Nu waren ze ontrouw geweest, nu hadden zij de verkeerde weg ingelopen. De ouders hadden onrijpe druiven gegeten en de tanden van de kinderen waren stroef geworden. Zij hadden het gevoel dat ze moesten lijden onder de zonde van de ouders. Maar God zal het veranderen. Ze zullen persoonlijk voor hun zonden verantwoordelijk worden gehouden. Je wordt om je eigen zonden gestraft (vs. 29).

God zal een nieuw verbond sluiten met zijn volk.

Hoe dat kan?

Omdat Hij hun zonden zal vergeven en nooit meer zal denken aan alles wat zij ooit misdaan hebben! Hij zal zijn genade tonen! Het is niet vanwege de goedheid van het volk dat het goed zal komen, het is omdat God zo genadig is. Daarbij spreekt Jeremia in dit hoofdstuk over een nieuwe koning die zal komen, een telg uit het geslacht van David (33:15).

Juist deze verzen worden in Hebreeën aangehaald om aan te geven wat door Jezus mogelijk zal worden. Jezus is degene die zijn eigen leven als offer gegeven heeft voor het nieuwe verbond. Het nieuwe verbond waarin de beker van het pesachfeest niet langer terugverwees naar het lam dat eens geslacht is, maar waarbij de beker van het avondmaal terug doet denken aan Jezus Christus. Het nieuwe verbond, waar niet langer de besnijdenis laat zien dat kinderen erbij horen, maar waarbij de doop het teken is geworden dat je door Christus bloed en Geest gewassen zijn.

Is daarbij het oude verbond helemaal afgeschaft? Nee, ook het oude verbond wees vooruit, en nu vernieuwt God het verbond. Het wordt vervuld in Jezus Christus. Het is Gods genade dat Hij verder wilde gaan en zelfs zijn eigen Zoon gegeven heeft. Daardoor is een nieuw begin mogelijk!

Ben jij je voldoende bewust van hoe groot Gods genade is. Hij wil voorbijgaan aan de zonde van zijn volk. Hij wil de zonde vergeven. Christus gaf zijn eigen bloed. Kijk eens wat een liefde Hij daarin voor je toonde. Waar wij niet op eigen kracht het kunnen, komt God met zijn liefde naar je toe. Hij neemt de zonde van je weg. Hij vergeeft het. Hij sluit de deur niet voorgoed. Maar hij staat als een Vader om je te wachten, hij maakt van zijn kerk een bruid die hij liefheeft. Stralend omdat Christus voor de schuld heeft betaald.

Het oude testament is geen boek van straf en oordeel, maar is een boek waarin je steeds ziet hoe God in zijn liefde uiteindelijk toch zijn volk opzoekt. God laat zijn verbond zien! Ik hoop dat je terugkijkend naar je doop en als je niet gedoopt bent, verlangd naar je doop kunt zeggen: ‘Wat sluit God toch een geweldig verbond!’, ‘Ik ben echt een geliefd kind van God’, ‘Mijn Vader geeft om mij!’, Niet op basis van wat ik presteer, maar omdat Hij in Jezus Christus naar mij toegekomen is. Ik bid dat je dat in je hart mag voelen en ervaren en dat je dan juichend zingend en dansend door de straten mag gaan, zoals het beschreven staat in (31:9-14)

 

3. Open je hart voor Gods Geest

De kern, het wezen van het nieuwe verbond is het zelfde. Het bestaat door Gods genade en liefde. Maar Jeremia mag ook al iets zien van hoe het nieuwe leven in dat verbond eruit gaat zien. God zal dan de wet in hun binnenste leggen en in hun hart schrijven. Iedereen zal dan de HERE kennen. Hier komt het wonder van de Heilige Geest.

In het oude verbond had God veel wetten gegeven. Wetten die het volk moest houden en nakomen. Wetten die ze leerden van de priesters. God gaf zijn instellingen over hoe ze naar de tempel moesten gaan en de offers moesten brengen. Speciale mensen hadden de taak om offers te brengen. God gaf koningen, profeten en priesters met een speciale opdracht.

Maar als Jezus is gekomen verandert het. Hij is het die zijn Geest uitstort op het pinkstergeest. Dan wordt de wet niet afschaft, maar vervuld. Dan wordt de wet in je hart gelegd en door de Geest wil je ook leven in liefde tot God en tot de naaste. Door de Heilige Geest kun je de Heer leren kennen.

God belooft zijn Heilige Geest. Hij wil je helpen om je plek in de gemeente in te nemen. Om ook de vrucht van de Geest voort te brengen om het goede te doen. [Meneer zie, zag de moeite en werd meneer geef] Ik bid dat je Christus liefde in je hart laat komen. Zodat dan de Geest woont in je hart. Bij het nieuwe verbond, hoort het nieuwe leven. [Of dat je zelf verlangt om gedoopt te worden.]

Ik ben wel eens bang dat het oude verbond je makkelijker past. Zeg me maar wat ik moet doen. Vertel maar wat wel en niet mag, dan probeer ik mij daar wel aan te houden. Hoe makkelijk lopen niet de kans om zo toch weer terug te vallen in het oude patroon.

Maar God wil je hart bereiken. Daar wil hij met je Geest wonen. Neem daarom de tijd dat de boodschap van het geloof ook je hart kan bereiken. Wie alleen maar dingen weet van God, wie alleen maar dingen doet voor God, die kan het geloof ook zo kwijt raken. God wil dat we ons hart voor hem openstellen en hem in ons hart laten wonen.

 

Dan wordt je hart vernieuwd en wil je steeds meer in liefde leven. Dan bid je om kracht om anderen te vergeven en ook als er moeiten zijn in een huwelijk of zorgen over je kinderen: Je bidt dat je toch steeds weer Jezus liefde door mag blijven geven. Dat je trouw bent naar elkaar, trouw ook in vriendschappen, trouw in de gemeente.

 

Wie gelooft in Jezus, de hogepriester van het nieuwe verbond, mag naar die toekomst uitzien, mag weten van genade en vrede.

Dan komt er straks een nieuwe hemel en een nieuwe aarde!

Jeruzalem is dan de bruid van God.

Hij opent zijn vaderarmen!

Amen.

 

Liturgie 27 februari

Morgendienst Beilen 9.30 Middagdienst Hooghalen 14.15 uur
Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen Psalm 105:2 en 5 Psalm 105:2 en 5
Wet
Zingen Psalm 79:3 en 5
Gebed
Lezen Jer. 31:2-14 en 18-22 Jer. 31:2-14 en 18-22
Zingen Gz. 148 (Zie de zon) Gz. 148 (Zie de zon)
Tekst Jer. 31:27-34 Jer. 31:27-34
Preek met beamerpresentatie
Zingen Lied 481: 1,3,4 (O grote, God die liefde zijt) Lied 481: 1,3,4 (O grote, God die liefde zijt)
Geloofsbelijdenis 179b
Dankgebed en voorbede Aansluitend Gz 181d (Onze Vader)
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.) Ps 40:4 en 7 Ps 40:4 en 7
Zegen en amen
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: