Zondag 34 – Vrij van moeten, vrij tot liefde

Liturgie    Morgendienst Hooghalen 9.15 H.A.
Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen    Ps 68:2 en 3
Wet
Zingen    Gz 176a:7-12
Gebed
Lezen    Gal 5:1-16
Zingen    Ps 119:15,44
Tekst    Zondag 34
Preek
Zingen    Lied 473:1,2,5,6,10 (Neem mijn
Formulier H.A. 5 / 2011 (beamen – gkv.nl > kerkelijke documenten)
Geloofsbelijdenis    Geloofsbelijdenis
Zingen    Ps 65:1 en 2
Gaande en staande viering
Ps 65:3
Dankgebed en voorbede
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.)    Gz 167:2 en 3 (Heel de wereld)
Zegen en amen

Liturgie    Middagdienst Beilen 16.30 uur
Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen    Ps 68:2 en 3
Gebed
Lezen    Gal 5:1-16
Zingen    Ps 119:15,44
Tekst    Zondag 34
Zingen     Gz 176a:7-12
Preek
Zingen    Lied 473:1,2,5,6,10 (Neem mijn
Voorbereiding Heilig Avondmaal
Geloofsbelijdenis    Gz 179b
Dankgebed en voorbede
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.)    Gz 167:2 en 3 (Heel de wereld)
Zegen en amen

Preek gehouden in Beilen en Hooghalen, januari ’12
Tekst: Zondag 34 / Gal. 5

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
Wat kom je de wet van God vaak tegen! Elke zondagmorgen hoor je hem, op catechisatie en in de catechismuspreken wordt hij behandeld. Ook bij het avondmaal komt de wet naar voren. Bij het lange avondmaalsformulier klinkt het zogenaamde zonderegister. De tien geboden worden ons daar op een wat andere manier voorgehouden: Wie niet op de Here alleen vertrouwt, wie de heiligheid van het woord of sacrament minacht, wie hebzuchtig of verkwistend een werelds leven leidt, mag het avondmaal niet meevieren. Kennelijk krijgt ook dan de wet een belangrijke plaats. Steeds weer krijgen wij de wet van de Here te horen.
De komende zullen de geboden uitgelegd worden.
Dan klinkt er: ‘Wat gebiedt God? Wat verbiedt God?’ Je mag niet zus en je mag niet zo. Misschien zie je er wel een beetje tegenop dat de komende week zo de geboden weer allemaal langs zullen.
Maar hoe is het mogelijk dat we zo vaak over Gods wet horen, als de wet toch vervuld is in Christus? Hoe is dat mogelijk als we net de tekst uit Galaten hebben gelezen: ‘Christus heeft ons bevrijd, opdat we in vrijheid zouden leven’. ‘Laat u niet opnieuw een slavenjuk opleggen!’ (5:1) U bent geroepen om vrij te zijn! (5:13). Is de wet dan niet afgeschaft en vervuld? Hebben die kerken niet gelijk die de wekelijkse lezing achterwege laten, of vervangen door een stukje uit het Nieuwe Testament?
Je kunt daar heel verschillend instaan: Een oudere vrouw zei een keer: “Heerlijk om de wet weer te horen, juist in deze tijd hebben we die normen en waarden nodig”. Terwijl een ander zegt: Altijd die wet weer! Laten we elkaar juist vrij laten en elkaar niet voorschrijven wat Gods wil is.

We vieren dat Christus zijn lichaam en bloed gaf om de wet te vervullen!
1. Vrij van het juk van de wet
2. Vrij tot de liefde van de wet

Al eerder had de catechismus de kern van de wet genoemd. Dat was bij de tweede zondag. Toen werden we er al aan ontdekt dat het niet lukt om de kern van de wet te volbrengen. Om echt liefdevol richting God en de naaste te zijn, toen zagen we al dat er zo vaak haat, boosheid, verkeerde dingen en onwil in ons leven zijn, die er eigenlijk niet hadden moeten zijn. Eigenlijk waren we slaven! Een slaaf is in het bezit van een meester. Die bepaalt wat je doet. Je bent je vrijheid kwijt. Net als wij verslaafd kunnen zijn aan werk, aan drank, aan drugs of aan raken. Zo ontdek je door de wet: we zijn verslaafd aan de zonde.
Maar gelukkig! De catechismus ging verder: ‘Al klaagt mijn geweten mij aan, dat ik tegen alle geboden van God zwaar gezondigd heb, toch schenkt God mij, de heiligheid van Christus. Hij rekent mij die toe, alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja, alsof ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij volbracht heeft.’ (Zondag 23)
Toch past het dan bij de bekeerde mens, die verdriet heeft over de zonde en blijdschap om het goede te doen. Dat hij goede werken wil gaan doen. Goede werken die passen bij Gods wet. Hoe is het mogelijk dat de wet dan toch weer terug komt?

Om dat goed te kunnen zien, is het belangrijk dat je ontdekt waarvan Jezus ons bevrijd heeft. We zijn verlost van het juk van de wet. Van de vloek van de wet. Wat was het zware juk van de wet? Wat de wet zo zwaar maakte was, dat je kon zeggen: ‘doe dit, en je zult leven’. Als je maar heel de wet zou houden, dan werd je gered. En al zou je misschien een heel eind komen, zoals de rijke jongeling. Toch kon je nooit de wet helemaal houden! Toch waren er altijd weer gebreken. Dat maakte het zo’n zware last. Want doordat we het niet hielden, heb je steeds weer straf verdiend.
Daarom is Paulus zo boos tegen de Galaten in dit stukje. Hij had de vrijheid verkondigd. Dat ze gered werden door Jezus. En wat was hij blij toen deze mensen, die geen Joodse achtergrond hadden het geloof aannamen. Maar toen hij weg was, kwamen de Joden. Zij geen preken in de kerk van Galatie. Zij geloofden in Jezus, maar zeiden ze: nu moeten jullie je ook besnijden, dat zijn wij als Joden zo gewend. En het lijkt dan zo onschuldig: ach, ze willen alleen besnijdenis. Maar daarmee voeren ze iets in, een eis, een voorwaarde, waarmee het heil verdiend moest worden. ‘Wie zich laat besnijden moet dan de wet volledig naleven!’ (vs. 3). Wie probeert gered te worden door de wet na te leven, heeft de genade verspeeld en zich van Christus losgemaakt! (vs. 4)
Paulus wil echt niet dat ze zo met de wet omgaan! Daar zijn ze van bevrijd.
Dat juk van de wet heeft Christus gedragen.
Wat wil het dan zeggen dat we vrij zijn? Dat wil zeggen dat Jezus zijn bloed gegeven heeft om voor ons te betalen. Hij kocht ons vrij van onder dat slavenjuk. Hij ging ook voor jouw de slavenmarkt op, om de prijs te betalen. [dia] Hij gaf zijn leven. Hij was trouw aan de wet. Ook voor jou was zijn liefde zo groot. Dus nu hoeven wij niet meer met de wet onze vrijkoop te verdienen, want je bent al vrij door Christus! Daarom hoeven de Joden ook niet langer hun offers te brengen, zich te laten besnijden, zich aan de spijswetten te houden. Al die schaduwen van het licht mogen weg, want het gaat erom dat je het echte licht leert kennen! Zoals God zijn volk eens van het slavenjuk van Egypte bevrijdde, zo bevrijdt Hij ons nu van het slavenjuk van de zonde. Daarom zou zondag eigenlijk voor elk gebod dat ook mogen klinken: Ik ben de bevrijder!
Daarom is het maar niet onschuldig als je toch weer met de wet gered probeert te worden. Paulus geeft aan: als je nu nog zelf een beetje aan je heil toe zou kunnen voegen, als je ook wel op de Joodse manier gered kan worden, dan zou ik niet meer vervolgd worden. Dan zou het kruis aan kracht verliezen en niet meer een struikelblok zijn. Echt alleen alles van God verwachten is kennelijk heel moeilijk!
Dat zie je ook in het eerste gebod. Maar al te snel gaan we het van andere dingen verwachten. Maar al te snel van andere mensen. In plaats van alleen van God! Van mensen worden dan goden gemaakt; of van wat zij zeggen of wat zij kunnen.
Het grootste gevaar van de wet, en ook de komende weken, is het wetticisme. Dat je toch weer elkaar regels en wetten gaat opleggen. Het zit heel diep in de mens om te willen presteren, om zelf iets te willen bijdragen aan het heil en de redding. Als ik nu maar goed me inzet, als ik nu maar goed mijn best doe. Ik kom toch trouw naar de kerk. Ik leef toch redelijk netjes. Ik ben toch eerlijk. Ik probeer de geboden toch zo goed en zo kwaad te houden. Wie met zulke argumenten naar God gaat om te laten zien: ik hoor er wel bij, ik mag wel aan het avondmaal die heeft van het kruis niets begrepen.
Daarom wordt Paulus zo fel! Daarom wil hij dat die mensen als een soort gist uit de gemeente worden weggehaald. Daarom roept hij op dat die mensen zich juist af moeten snijden van de Joodse gemeenschap en naar Christus moeten gaan. Wat is het erg als mensen terugvallen in de slavernij: als je weer onder het juk komt en slaaf wordt, of denk aan een rook of alcohol verslaving: wat is het erg als je na bevrijd te zijn toch weer terugvalt in wetticisme.
[dia] Paulus zegt: U was zo goed op koers. Ik denk even aan het plaatje van de Costa Concordia. De koers was geprogrammeerd. Het leek een mooie koers te worden. Maar de kapitein wilde even langs dat eilandje met alle gevolgen van dien.  Paulus ziet al voor zich dat de gemeente schipbreuk leidt door verkeerd om te gaan met de wet. U was zo goed op koers, wat heeft u verhinderd bij de waarheid te blijven! Laten wij bij de waarheid blijven, op passen voor alle bijgeloof, wetjes en regeltjes en ons alleen vasthouden aan Jezus Christus.

We vieren dat Christus zijn lichaam en bloed gaf om de wet te vervullen!
1. Vrij van het juk van de wet
2. Vrij tot de liefde van de wet

Goed de wet is vervuld. Je hoeft niet meer te zwoegen onder een slavenjuk.
Niet de wetjes en de regeltjes brengen jou bij God. Het is de liefde en genade van Christus aan het kruis. Het is alsof Paulus even rust neemt, even diep ademhaalt. En nu? Nu we geroepen zijn om vrij te zijn? Moeten we nu de wet maar vergeten en niet meer behandelen en voorlezen?
Paulus zegt zelf: als je vrij bent, misbruik je vrijheid dan niet. Kennelijk is ook vrij zijn niet zonder gevaren! We zijn niet vrij om onze eigen verlangens en begeerten te bevredigen. Koers houden, betekent dat je door het éne gevaar te ontwijken, te ver uit moet wijken zodat je vervalt in het tegenovergestelde. Dat je een puur egoïstisch leven gaat leiden, helemaal ik-gericht. Van geen enkele regel of orde willen weten!
Gelukkig is er één machtig iets wat Paulus noemt, dat God gegeven heeft om dat te verkomen. Dat is de liefde! De liefde is de dam tegen alle slechtheid, de liefde van Christus die we vieren aan het avondmaal. De liefde die juist ook de kern van wet is. Daarin houdt de wet zijn betekenis. Want de wet was zelf niet slecht, de vloek was dat we hem niet kunnen houden. Dat was de pijn en moeite, maar de wet is juist goed! De wet leert wat echte liefde is, die leert hoe we goed met elkaar om gaan. God had zijn wet gegeven op de Sinaï, juist toen hij zijn volk bevrijd had. Hij wil zijn volk bij die vrijheid bewaren. Daarom wil hij dat ze niet van elkaar stelen, echtbreken of negatieve dingen over elkaar zeggen. Paulus spoort de gemeente dan ook aan om te blijven bij de kern van de wet: om elkaar in liefde te dienen.
Als je God alleen ziet als iemand die vrijspreekt, dan heb je een eenzijdig beeld van God. God spreekt vrij, maar Hij komt ook in je wonen. Jezus wil met zijn liefde jou vervullen. Wie bevrijd is van de wet, wordt gebonden aan Jezus Christus. Wanneer Hij in je hart komt wil je de ander ook liefhebben, wil je ook doen wat God van je vraagt. De profeten hebben al voorzegd, (toen zij zagen dat Gods volk stuk liep op zijn geboden): (dia) straks zal God de wet in je hart schrijven! Dan worden we helemaal vol van zijn liefde. Maar zolang dat nog niet helemaal gebeurd is, bidden we of de Geest door het horen van Gods woorden de wet in ons hart wil schrijven.
Daarbij zal steeds de tweedeling: liefde tot God en liefde tot de naaste weer terugkomen. Het eerste gebod leert heel kernachtig het eerst. Als Christus ons dan verlost heeft, als hij de prijs voor ons betaald heeft: willen we de Here dan ook liefhebben. Wie zich dan toch afgeeft met bijgeloof, denk aan vrijdag de 13e of dingen afkloppen; wie toch horoscopen leest of het van een loterij verwacht; Wie meent mee te kunnen doen aan Halloween en allerlei hekserij. Die loopt gevaar. Gevaar om de vrijheid weer te verliezen en de macht van andere goden te komen. Heb alleen de Here lief, met heel je hart! Verwacht je redding alleen van Hem!
Paulus laat heel duidelijk zien: het is allemaal niet zo onschuldig, al lijkt het soms wel zo. Je zegt misschien: moet toch kunnen? Wie zich laat besnijden, hem zal Christus niet baten! Het is in het leven met de Here niet én, én: en een beetje zelf doen en op God vertrouwen, maar het is of of: of je verwacht alles van Jezus die zich geeft aan het avondmaal, of van jezelf. Laten we zo tot het avondmaal komen!

Op precies dezelfde manier vraagt Paulus ook aandacht voor de liefde voor elkaar. Vrij zijn van de wet, betekent dat je laat leiden door de Geest. Dat je de liefde van de wet in de praktijk brengt. Dat je zo in liefde met elkaar omgaat.
Laten we bidden dat we door de Geest van God steeds weer laten leiden. Dat we vol worden van liefde, vreugde en vrede; geduld, vriendelijkheid en goedheid; geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Liefde, dat betekent laten we oprecht hart voor de Heer en hart voor elkaar hebben.  Amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: