Jeremia 42:20,21 – Laat Uw wil worden gedaan!

Preek gehouden in Beilen en Hooghalen, februari ’12
Tekst: Jeremia 42:1-43:7

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus, jongens en meisjes,
Wie weet wat je hier op de beamer staat? [Dia kompas] Er was eens een zeeman die dacht dat hij heel goed kon varen. Hij had al jarenlange ervaring, en een kompas, dat aanwijst waar het noorden is, vond hij niet nodig.
Hij wist zelf wel, dacht hij, hoe hij het beste op de plaats van bestemming kon komen. Maar op een gegeven moment ging het toch wel heel vaak mis. Steeds verdwaalde hij weer.
Zijn vrouw kocht voor hem een kompas en dat moest hij maar meenemen.
Maar toen hij er mee gevaren had, was het weer misgegaan. Hij was weer verdwaald. Zijn vrouw vroeg: “Hoe kan dat nou!? Je hebt nu toch een kompas?” De schipper zei: “Ik heb het kompas wel gebruikt. Ik hield hem zo dat het noorden steeds aan de kant zat, waarvan ik zelf zeker wist dat het noorden was. Zo wist ik ook waar oost en west waren.” Dat er ook naald op de kompas zat die de hele tijd precies het noorden aanwees … daar had de schipper even niet naar gekeken. Hij stippelde liever zijn eigen route uit.

[Dia] Ook wij zijn op weg. Je hebt je eigen levensweg. Op die weg maak je ook elke dag keuzes. Je levenscheepje kan soms ook aardig te keer gaan, en soms kan er van alles gebeuren. Dingen waar je maar weinig van begrijpt, niet snapt waarom jou dat moet overkomen. Soms kan je aardig in de knoop zitten met van alles en nog wat. Soms weet je niet goed wat je moet doen of kiezen. Dan kun je zeggen: ‘Ik weet zelf wel wat goed voor mij is; ik stippel zelf mijn vaarroute wel uit. Ik doe wat voor mij goed en veilig voelt. Waar ik mij prettig bij voel’. Maar je kunt ook je handen vouwen, naar God toegaan. Zijn hulp vragen; vragen of God je kompas wil zijn, of Hij je de weg wil wijzen. Of Hij wil vertellen welke kant je voeten op moeten gaan. Of Hij de weg wil tonen die goed is voor jou.

[Dia] Het thema van de preek is: “Heer maak mij uw wegen bekend en leer mij die te gaan!”
1. De vraag
2. Het antwoord
3. De reactie

[Dia overzicht geschiedenis] 1. De vraag. We lazen net het gedeelte uit Jeremia 42.
Je ziet een groep Judeërs bang en angstig in de buurt van Bethlehem staan.
Wat in de boekrol geschreven was, was in vervulling gegaan.
Koning Nebukadnessar kwam met zijn troepen, en had de stad Jeruzalem ingenomen. Jeremia was in het land gebleven, Nebukadnessars troepen waren op hem niet boos.
Jeremia had toch gezegd: “Geef je over aan Babel”.
Even leek het zelfs wel goed te gaan met de mensen die niet weggevoerd waren. Gedalja, de zoon van Achikam, de zoon van Safan, uit de familie die Jeremia altijd beschermd had, werd als gouverneur aangesteld.
De eerste oogst van druiven, zomervruchten en olijven verloopt zeer voorspoedig (40:12): zou de straf van God nu voorbij zijn?
Maar dan gaat het mis. Door Jismael. Jismael is door de koning van Ammon erop uitgestuurd om Gedalja te doden. En dat doet hij ook: Hij doodt Gedalja. En hovelingen. En soldaten van Nebukadnessar. Hij neemt veel mensen gevangen en wil teruggaan naar Ammon. Maar gelukkig! Jochanan is er nog. Hij trekt achter Jismael aan, en voor de grens met Ammon laat hij alle gevangen vrij. Ze trekken terug naar Juda, verzamelen zich in de buurt van Bethlehem en zijn van plan door te trekken naar Egypte.

Juist die laatste zin, die in het vorige hoofdstuk staat in 41:17 is van belang om te begrijpen hoe de Judeërs daar bij elkaar zijn. Ze willen door naar Egypte. Waarom? Omdat ze bang zijn dat Nebukadnessar wraak komt nemen omdat zijn soldaten zijn gedood. Omdat ze niet langer in het oorlogsgebied tussen Egypte en Babel willen wonen. Omdat ze bang zijn voor de honger en voor ziektes. Ze willen hun rust vinden in Egypte.
Maar wat mooi! Dan trekken ze niet hun eigen plan. Ze lijken geleerd te hebben van het verleden. Ze gaan naar God toe! Ze willen welke weg God hen wijst! Daarom vragen ze aan de profeet van God, aan Jeremia: Bid voor ons, overlevenden.
Vraag of uw God ons de weg wijst, wat ons te doen staat. Úw God, dat klinkt al wel een beetje raar. Alsof het niet hun eigen God is.
Maar ze zeggen erbij: We zullen echt doen wat Hij zegt. God is onze getuige. Of zijn antwoord ons nu past of niet, of het ons nu wel of niet goed uitkomt of bevalt: we zullen naar Hem luisteren. Dan zal het ons goed gaan.
Dat is dus de vraag. De vraag van het eerste punt. Heer, wijs mij de weg. Eigenlijk is het wel heel mooi dat ze het aan God vragen. Een tijdje leek God uit beeld. Maar nu gaan ze toch naar Jeremia toe. En met overtuiging: ze leggen hun toekomst in de handen van de goede God.
Ook u, jij en ik staan regelmatig voor beslissingen. Voor keuzes. Zal ik daarheen gaan, of moet ik juist daarheen gaan? Zal ik het wel doen, of zal ik het niet doen? Wil God nu dat ik die opleiding doe, of juist een andere? Hoe moet het verder, nu er in deze baan geen toekomst meer voor me ligt? Wat moeten we doen, nu dit ongeluk in ons leven is gekomen? Zo worstelen ook de mensen in Juda met de vragen.
We kunnen dit hoofdstuk snel lezen en dan ontdekken dat ze beter hadden moeten luisteren naar de Here, maar laten we eerlijk zijn: wat zitten deze mensen in het nauw. Wat hebben we al veel ontberingen mee moeten maken. Wat een angst en een verdriet. Je zou misschien verwachten dat ze zeggen: we doen maar gewoon wat er nog gedaan kan worden. Maar nee… en dat is het mooie. Ze gaan wel naar God toe voor hun keuze. En U, en Jij, en ik? Het is niet gemakkelijk om te zien wat goed is. Hoe makkelijk vergeet je niet te bidden. Kies je zelf wat je het beste lijkt. Heb je zelf ook al in je hoofd hoe het verder moet. Om met de schipper te spreken: denk je zelf wel te weten waar het Noorden is en wat een goede route voor je is? Thuis, met je familie, je relatie, dingen die spelen in de kerk.
Onze route is soms zo wazig, mistig en donker. Wat is nu een goede keuze? Ons verstand en ons gevoel is soms zo zonder klaarheid, als God zelf de nacht niet bant ons niet leidt in het licht van de waarheid’. Zullen we zelf niet eigenwijs onze eigen weg gaan, maar bidden om een kompas? Bidden of God ons zijn wegen bekend wil maken? Onze zaken aan Hem voorleggen? Of Hij zijn licht in het vaak zo donker van het leven wil laten schijnen? Bidt dat God ons door zijn Woord mag regeren, en via het evangelie en de wet zijn licht in ons leven mag laten schijnen: zodat jouw weg, zodat uw weg, een levensweg is. Een weg onder Gods zegen, een weg naar het eeuwige leven!

2. Het antwoord. Jochanan en de Judeërs hebben de vraag gesteld. Maar dan willen ze ook wel graag antwoord. Herkenbaar toch… dan bid je, en wil je ook wel graag weten wat Gods wil is. Maar er komt geen antwoord, tenminste, niet direct. Jeremia is niet zo’n valse profeet die snel een antwoord kiest wat de mensen wel bevalt en waarvan hij doet alsof het van God komt. Hij moet wachten tot God tot hem spreekt.
Dat duurt tien dagen.
Nu zijn tien dagen niet lang, als je een mooi leven hebt.
Maar als je met een hele bevolking als vluchtelingen bij elkaar bent, als honger dreigt, en ook nog eens een aanval van Nebukadnessar … dan kunnen tien dagen erg lang duren. Dan zijn het tien lange dagen die maar niet voorbij lijken te gaan. Dagen dat je vraagt: wat moet ik nu doen? Dagen dat je vraagt: hoe zal het nu verder gaan?
Als jij bidt wil je ook graag antwoord van God hebben: maar soms duurt het wel lang voordat er een antwoord van God komt. Het kan moeilijk zijn om dan geduldig te blijven wachten. Om toch niet zelf je eigen gang te gaan! Denk aan hoe Saul zelf zijn eigen gang ging toen het wachten hem te lang duurde. Laten we bidden en dan ook echt een antwoord van God verwachten. Soms door wat iemand zegt, soms door een bijzondere gebeurtenis, maar vaker nog door Gods bekendgemaakte weg: via de Bijbel, het licht voor ons voet, en de lamp op ons pad. Laten we biddend in de Bijbel ontdekken wat Gods wil is in het leven.
Na tien dagen komt er dan het antwoord van God.
Jeremia mag zeggen: al ben je bang, trek niet naar Egypte: blijf in Juda. En de HEER legt ook uit waarom dit goed voor hen is. Ook de waarom vraag wordt benantwoord:
Ben je bang voor Nebukadnessar? Ik zal zorgen dat hij goed voor jullie is. Hij zal genade voor recht laten gelden: zijn hand over zijn hart strijken.
Ben je bang voor honger? Jullie kunnen terug naar je akkers. Ben je bang voor mij, omdat ik jullie gestraft heb? Ik heb spijt van mijn straf. Niet dat God niet had hoeven straffen, maar het speet God dat hij moest straffen.
Hett afbreken is nu voorbij, nu mogen jullie gaan opbouwen. Het uitrukken is voorbij, het planten kan beginnen. De negatieve profetieën die Jeremia moest doen, kunnen vergeten worden. Er ligt hier in het beloofde land een mooie toekomst voor hen klaar.
God wijst zo de weg die goed is voor hen.

Voor het geval de mensen toch naar Egypte zullen gaan, geeft Jeremia vast aan wat er dan met hen zal gebeuren. Dan zullen ze juist wel omkomen door het zwaard van de oorlog, door de honger, en door de pest, door ziektes. Dan zal ik daar mijn woede over jullie uitstorten, zoals ik eerst mijn woede over jullie had uitgestort in Jeruzalem. Jullie naam zal als een vloek gebruikt worden en men zal met ontzetting over jullie spreken!
Het is een boodschap waarvan Jeremia al wel vermoed zal hebben dat het de mensen niet goed uitkomt. Ze waren immers al wel van plan om naar Egypte te gaan. Daarom waarschuwt hij ze vast voor de gevolgen.

Nu hebben ze het kompas van God gekregen. God geeft hun de richting aan: Hier blijven! Hier de toekomst opbouwen! Ik ga jullie zegenen. Op deze manier lijken ze misschien gevaar te lopen voor honger en oorlog, maar God overziet alles. Hij weet dat dit juist het beste voor hen is. Als hemelse Vader wijst hij hen de veilige weg. Zo zullen ze niet terugkeren naar Egypte waar ze vroeger als slaven geleefd hadden. Waar God ze juist van bevrijd had. God had in zijn wet ook streng verboden om ooit naar Egypte terug te keren. Dus ook uit de Bijbel hadden ze het antwoord al wel kunnen weten (Num. 11:20; Deut. 17:16). Bovendien was daar het grote gevaar dat ze zich zouden vermengen met de godsdienst daar en niet trouw zouden blijven aan de dienst van JHWH, hun HEER!
Kregen wij maar zo’n antwoord, hè? Een duidelijk antwoord. Op vragen die je stelt. Zelf was het voor mij een eyeopener om mezelf te vragen: Verwacht ik eigenlijk wel een antwoord als ik bid? Een ouder iemand zei anderhalf geleden tegen mij: God zal zeker antwoorden. Op wat voor manier dan ook. Vroeg of laat. Stel je open voor Gods wil, voor zijn woord, voor zijn Geest. Als je ergens om gebeden heb, stel je dan maar open voor de weg die God je wil wijzen. Open je Bijbel. Zoek en je zult vinden. Bid of zijn Geest je wil leiden!

[Dia] 3. De reactie. De Judeërs hadden hun antwoord gekregen. Heer wijs mij de weg! En God wees de weg, via zijn Woord, via Jeremia. En wat zeggen ze: ‘U liegt!’. God heeft u niet gezonden! Baruch steekt u op tegen ons! Ze willen er niets van weten! Tja, als het woord van God je niet goed uitkomt, kun je nog altijd de boodschapper zelf aanpakken. Hij zal wel liegen. Hij zal het wel verkeerd hebben!
Die ouderling die met jou uit de Bijbel las over de liturgie: die is maar modern.
De vriend van je die je aansprak op jouw kort voor de kop reactie: die moet zich niet zo aanstellen.
De dominee die in zijn preek zegt dat je eerbied moet hebben voor je vader en moeder, die is maar ouderwets.
Als Gods Woord je niet uitkomt, geef je toch af op de boodschapper?
Dat deden ze toen dus ook al. De Judeërs gaan gewoon hun eigen weg. Die hadden ze eigenlijk al uitgestippeld. Ze volgen hun eigen wil, en het gebed: “uw wil geschiede, geef dat ik mijn eigen wil verloochen en uw wil die alleen goed is doe”, dat gebed dat komen ze zelf niet na. Want hun eigen wil is hun lief. Ze gaan gewoon naar Egypte en ze nemen zelfs Baruch en Jeremia tegen hun zin mee.
[Dia] Broeders en zusters, jongens en meisjes: Kun jij dat gebed wel oprecht bidden? Geef dat ik ook leer om uw wil te doen? Dat je niet alleen op zoek gaat naar de wil van God, maar er ook echt naar wil leven? Het was van de week Valentijnsdag. Stel je voor … er begint een nieuwe relatie. Maar als je er dan achter komt dat de ander helemaal niet met God wil leven, ook al is hij of zij misschien wel lid van de kerk. Wat is dan Gods wil? Bid je dan en zoek je dan op wat God daarover zegt? En neem je Gods Woorden uit de Bijbel, waarin staat dat God wil dat man en vrouw ook in geloof een eenheid vormen, werkelijk ter harte?
Of als je gebeden hebt hoe je houding zou moeten zijn tegenover een ander die je iets aangedaan heeft? Als je beseft dat God wil dat je dan naar hem of haar toe gaat, dat je hem belangrijker vindt dan jezelf: ga je dan ook echt naar hem of haar toe?
Jezus Christus, Gods eigen Zoon, kwam naar de wereld. Hij stond voor een moeilijke keus. Zou Hij werkelijk die moeilijke weg moeten gaan? Die weg die Hem zoveel angst en moeite kostte. Waarvoor Hij bloed moest zweten. Moest Hij die beker echt leegdrinken? Hij bad God. Hij vroeg of Gods wil mocht gebeuren. Jezus Christus deed in het nieuwe verbond, wat in het oude verbond niet kon: Hij was de mens die helemaal Gods wil wilde doen. Hij was de nieuwe mens.
Als we onze oude mens volgen gaat het mis, maar laten we steeds bidden dat we door de Geest van Jezus Christus vervuld worden. Dat je op jouw kruispunt, op jouw weg steeds meer door Jezus geleid wordt. En sterk in zijn kracht, gerust in zijn bescherming steeds meer eenswillend worden met God wil.
Zo is ons gebed deze zondag aan de Vader van Onze Here Jezus: maak mij uw wegen bekend! Maar ook: Heer, leer mij die weg te gaan. Laat uw wil gedaan worden. Amen

Liturgie    Morgendienst 9.15 Hooghalen    Middagdienst 16.30 Beilen

Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen    Ps 96:1 en 5 (groep 5/6)
[Hooghalen: Wet en Gz 156 (Heer, ik kom tot U)]
Gebed
Lezen   Jer. 42:1-17; 43:1-7
Zingen    Ps 81:1,7,8,9 (1 geleerd in 1/2)
Tekst    Jer. 42:20,21
Preek, zingen:     Ps 25:2,6
[Beilen: Geloofsbelijdenis:  Gz 161:1 / Belijdenis / 161:4]
Dankgebed en voorbede, daarna zingen: Gz 37:4,8 (Uw wil geschiede)
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.)    Gz 164 (Jezus vol liefde, canon)
Zegen en amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: