Luc 15 – Welkom thuis bij Vader!

Preek gehouden in Beilen en Hooghalen, april ’12

Tekst: Lukas 15:11-32 – Ontmoetingsdienst ‘Leven uit de Bron’ / ‘Hart voor de wereld’

 

(1) Op een dag zegt een zoon tegen zijn Vader: Papa, we zijn hier met zijn drieen. Ik wil graag al het geld hebben dat later voor mij zal zijn.

(2) Dan zegt de Zoon dat Hij weggaat, de vader vind het niet leuk dat hij weggaat.

(3) De zoon doet alleen maar dingen die hij zelf wil, koopt alles wat hij wil en viert feest.

(4) Dan is zijn geld op. Bij de varkens heeft hij zo’n honger dat hij zelfs de schillen daar wil eten.

(5) Hij gaat naar huis. Wat is zijn Vader blij dat hij thuiskomt! Het is groot feest!

(6) Maar zijn broer is boos. Waarom vier je feest als zo’n stoute broer terugkomt? Vader zegt: Zoon, jij bent altijd bij mij!

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[Dia 1 – Luc 15:1-2] We horen vandaag een bekend verhaal. Een mooi verhaal over een vader en zijn zonen. Een populair Bijbelverhaal, met veel emoties.

 

Maar hoe moet je het verhaal begrijpen?

Wat heeft het ons te zeggen?

Waarom vertelt Jezus dit verhaal?

 

Jezus vertelt dit verhaal omdat de mensen kritiek op Hem hadden.

De leiders van het Joodse volk, de mensen die vertelden over God, mopperden tegen elkaar, omdat Jezus allemaal slecht volk ontving. ‘Erg toch … die Jezus .. die zegt namens God te komen, die zit daar te eten met een prostitué, met een ex-verslaafde, met een oplichter, allemaal slechte mensen!. Moeten we het nu van die Jezus verwachten?’

 

Het is inderdaad bijzonder wat Jezus hier doet:

er staat maar niet dat hij de zondaars even groet,

dat hij een prostitué zegt dat ze anders moet leven,

dat hij een belastingbeambte niet moet frauderen.

Nee, er staat dat Hij met hen eet, samen hebben ze een maaltijd.

Kan Hij nog duidelijker laten zien dat Hij niet met een boog om hen heen loopt?

Dat Hij hen liefheeft?

Er staat ook bij dat Hij hen ontvangt. Een sterk woord in het Grieks.

Het is een woord dat Lukas in hoofdstuk 12 gebruikt voor een bruidegom die zijn bruid verwacht en ontvangt. Zoals een bruidegom naar zijn bruid uitkijkt, blij is dat hij haar in de armen kan sluiten, zo ontvangt ziet Jezus uit naar zondige mensen, zo ontvangt hij hen en houdt maaltijd met hen.

Dat is wat de Farizeeën, de schriftgeleerden en leiders niet kunnen begrijpen.

 

[Dia 2 Luc 15:3-10] Daarom Jezus legt Jezus uit waarom hij dit doet, eerst met twee korte voorbeelden: Denk eens aan een herder die 100 schapen heeft. Stel dat Hij er één kwijt is. Dan gaat hij toch zoeken!? Wat is hij blij als hij dat éne schaap weer gevonden heeft!

Of denk aan een vrouw die 10 muntstukjes heeft, en er één verliest.

Wat een feest als ze die éne weer gevonden heeft!

Jezus wil zeggen: Kijk ik ontvang deze zondaren, ik ontvang ze: want het is feest in de hemel als één zondaar zich bekeerd!

Als Hij die twee verhalen verteld heeft, komt het derde verhaal, een langer verhaal en nog indringender verhaal.

Nu is iemand niet 1 van de 100 kwijt, niet 1 van de 10, maar 1 van de 2: Een Vader raakt één van zijn zonen kwijt!

Hij raakt niet maar een muntstuk of een schaap kwijt, maar zijn eigen kind!

 

[Dia weg van huis] Laten we eens goed kijken naar die zoon. Hij is opgegroeid op de boerderij van zijn vader. Ze hadden daar geld, eten en alles wat je nodig had. Maar de vrijheid lokt. De vrijheid lijkt aantrekkelijk. Je herkent het misschien wel als je opgegroeid bent in een rustige omgeving, dat je wel eens wat anders wil dan het vaste patroon. Wat geweldig om zelf je leven te bepalen, zelf te bepalen hoe laat je thuis komt, waar je je geld aan uitgeeft, wie je vrienden zijn! Goed het was niet zo aardig dat hij zijn Vader en zijn broer achterliet en als het ware zijn vader dood wenste, door de erfenis op te vragen, want zo werd dat in die tijd gezien. Maar die vrijheid heeft toch ook wel iets aantrekkelijks!

De zoon slaat de deur van thuis achter zich dicht, trekt de straat uit, gaat naar een land ver weg. Laten we zeggen: hij boekte enkele reis naar Ibiza, luxueuze hotels, mooi nachtleven, lekker dansen, vrienden zolang hij geld had, mooie vrouwen, lekker eten, goeie muziek. Wat had jij gezegd als je gevraagd was: ga je mee?

Kijk de zonde heeft altijd iets aantrekkelijks. Iets moois in zich. Wil graag dat je je er helemaal aan geeft. Als mens ben je geneigd om jezelf ergens aan te verbinden: is het niet aan zo’n leven dat die zoon wilde leiden, dan kan het je werk zijn, je hobby, je status, je sport, je auto, je verslaving. Op allerlei manieren kun je je aan iets hechten volgens jou het echte geluk moet brengen.

Het is alsof je uit het vliegtuig springt, een kleine ruimte.

Heerlijk, die wind, dat uitzicht, vrij als een vogel in de lucht.

Niemand doet je wat. Super! Het voelt allemaal geweldig.

 [Dia ‘Kwam tot zichzelf’] Tot je ontdekt dat je geen parachute om gedaan hebt, en daarna de vrijheid toch wel erg beangstigend wordt als je hard naar beneden stort. … De Zoon geniet van alles. Maar dan gaat het mis…

want op een gegeven moment is zijn geld op.

En alsof dat nog niet erg genoeg is, in het verhaal komt er nog een hongersnood bij.

Waarom dat ook nog? Waarom is het niet genoeg dat Jezus vertelt dat zijn geld op is? Kijk dat het geld op is, dat is zijn eigen fout.

Maar dat er een hongersnood komt, daar kan hij niets aan doen.

Soms is het door verkeerde keuzes dat je aan het denken wordt gezet waar je nu eigenlijk mee bezig bent.

Soms zijn het dingen die je overkomen: een hongersnood, een sterfgeval, een ongeluk, dingen die van buiten komen. Die je wakker schudden.

 

In ieder geval is de zoon zover weggezakt dat hij tussen de varkens komt te zitten. Dieren die een Jood nooit zou houden omdat die niet gegeten mogen worden door Joden. Hij krijgt van zijn baas er wat eten voor, maar houdt honger. Het liefst zou hij zijn maag vullen met de peulen die de zwijnen eten. Daar zit hij dan. Dat is zijn leven …

 

Dan op dat moment gaan zijn ogen open. Er staat zo mooi: ‘Hij komt tot zichzelf’. Hij ontdekt wie hij is als mens. Hij ziet zijn leven voor zich: hoe hij opgroeide, hoe hij besloot weg te gaan, hoe hij het weggetje van de boerderij afliep, hoe hij feest vierde. Het leek allemaal zo mooi, maar wat staat hij nu met lege handen! En dat terwijl hij een vader heeft. Zo mag je zelf tot jezelf komen in je leven: wie ben ik? waarvoor leef ik? Is alles maar zomaar en moet je er uit halen wat er in zit? Of ben ik een mens, door God gemaakt om voor Hem te leven?

 

De Zoon staat op. Hij gaat naar zijn vader gaan.

Hij bereid een hele toespraak voor en hoopt voor zijn vader te mogen werken.

Hij beseft dat hij het verspeelt heeft om zoon te zijn, maar misschien mag hij er wel weer wonen en als knecht in zijn buurt zijn …

 

[Dia catechismus] Jezus vertelt dit allemaal dus aan de Joden en de Farizeeën. De prostituees, de verloren zonen en dochters, de oplichters, de verslaafden en bedriegers, ze horen het allemaal. Jezus legt uit: Hoe hij, als Zoon van de Vader, blij is als hij mensen mag ontvangen. Hij en de Vader zijn één. Hij wil laten zien hoe wij altijd tot de Vader in de hemel mogen komen! Als we bidden, dan mogen God aanspreken als onze Vader in de hemel, Hij nodigt ons uit om tot Hem te komen. Omdat Jezus Christus voor onze zonden is gestorven mag je geloven dat jij ook een kind van de hemelse Vader mag zijn, zoals de dat in het leerboek van de kerk, zondag 46 van de catechismus, ook zeggen. Zoals Jezus de mensen ontvangt, zo mag je geloven dat God ook jou wil ontvangen! Jouw woorden wil horen als je tot Hem spreekt!

 

[Dia terugkeer] Wat krijgen we een geweldig beeld van de vader hier. Eigenlijk zien we vijf momenten vol emotie en liefde bij die Vader. Het eerste wat we zien is hoe de vader de zoon al in de verte aan ziet komen. Dit is een vader die zijn eigen zoon verloren heeft. Die graag zou willen dat hij thuiskwam, maar hij kwam niet. Hij was als het ware dood voor hem. Wie zelf geen of moeilijk contact met zijn zoon of dochter mist kan zich goed voorstellen wat er door die vader heengegaan moet zijn: ‘het zal toch niet waar zijn!’. Je hebt al zo vaak gehoopt en je voorgesteld hoe het zou zijn dat hij of zij de oprit op zou lopen. Zo vaak heb je tevergeefs uit het raam gekeken, maar Kijk en daar komt ze, daar komt hij! Hij is het echt! Wat geweldig.

 

Kijk eens naar die Vader, wat er daarna gebeurt. Hij blijft niet staan bij de deur. Nee, deze rijke boer met zijn mantel, met zijn ring, met zijn waardigheid gaat naar zijn Zoon toe. Er staat zelfs dat hij begint te rennen! Er zijn mensen van wie het niet zo raar is dat ze beginnen te rennen, maar bij sommigen is het echt vreemd. Iemand in driedelig pak zien rennen, kan gebeuren maar is toch apart. Of laten we voorstellen onze koningin: kunt u zich voorstellen dat ze begint te rennen. Ik heb het nog nooit gezien, al denk ik dat als prins Friso bij zou komen en aan zou komen ze hem graag renend tegemoet zou gaan!

 

Kijk en dan die omhelzing. De zoon valt zijn vader in de armen. Geweldig om te zien hoe de vader zijn zoon in liefde weer ontvangt. En de vader kust zijn Zoon. Ook dat wordt erbij gezegd. Echte oprechte vaderliefde van een vader die zijn Zoon heeft teruggevonden! Wat mooi als er echte vaderliefde kan zijn. Wat kan iemand er jaloers op zijn die zelf nooit echt vader of moederliefde heeft mogen merken; wat kun je verwonderd zijn dat zulke oprechte vaderliefde mogelijk is, als je zelf weet van misbruik. Wat gaat er veel mis, juist op dat terrein. Dit is echte vaderliefde: een vader die blij is dat hij zijn eigen zoon weer gevonden heeft.

 

De Zoon krijgt niet eens de gelegenheid om zijn verhaal af te maken dat hij ingestudeerd had. Zijn vader is zo blij! Hij ontvangt hem niet als een slaaf die wel bij hem mag werken. Hij heeft zijn zoon weer terug! Hij krijgt een mantel om, een ring om zijn vinger, sandalen aan. Het wordt groot feest. Zijn zoon was dood, maar is weer levend. Was verloren, en is weer teruggevonden.

 

Die mooie boodschap mag Jezus vertellen. Zo mag jij, mag ik een Vader in de hemel hebben. Mag je tot jezelf komen. Als de Here Jezus ons leert bidden, leert hij ons eerst bidden: ‘Onze Vader, in de hemel’. Als je handen vouwt en ogen sluit, mag je geloven, dat ook al hebben we het niet verdiend, je een kind van de Vader in de hemel mag zijn. Dat hij in alle liefde naar wil luisteren en wil geven wat je nodig hebt. Hij is het die als het ware zijn handen op je rug legt, bij wie je het hoofd in de schoot mag leggen. Je mag je geborgen voelen. Echt thuis bij Vader. Ik hoop dat je dat gevoel van gedragen zijn door God ook werkelijk mag ervaren in je leven!

 

[Dia oudste Zoon] Maar dan kijkt Jezus ook over de gewone mensen heen. Hij kijkt verder en ziet daar die Farizeeën en schriftgeleerden staan, die leiders die het zo goed weten. Diegenen die nooit zo uit de ban zijn gesprongen, niet heel verkeerde dingen hebben gedaan.

Dan begint Jezus te vertellen over de oudste zoon.

Want terwijl de vader op de uitkijk staat, is de zoon aan het werk.

Pas als het feest in volle gang is, krijgt die zoon in de gaten dat er wat aan de hand is. Hij rent niet zelf naar zijn broer toe, maar een knecht informeert hem dat zijn broer is thuisgekomen. Wat wordt hij kwaad! Dat jong, die boef, waar ze zoveel jaren ongerust over zijn geweest, die zo’n leven van feesten gevierd heeft, wordt daar feest omgevierd?! Een plekje op de hooizolder is goed genoeg voor hem. En het beste kalf wordt nu geslacht? Hij heeft er geen woorden voor!

Wat is hier aan de hand? Kijk deze zoon is wel bij zijn vader gebleven. Maar hij zag zijn vader vooral als een baas, als een meester, als zijn werkgever. Wat is die zin ontdekkend “Ik ben nooit ongehoorzaam geweest als u mij iets opdroeg”. U droeg mij dingen op, u gaf mij wetten en opdrachten, ik luisterde. En ja: Ik had ook wel feest willen vieren met mijn vrienden, daar wel een geitje voor willen hebben! Maar hij had kennelijk niet de lef om dat ook echt te gaan doen. Wie God ziet als een meester, als iemand die opdrachten geeft, die kan zich zijn vaderliefde niet voorstellen … Die voelt zich beter, is schijnheilig. Wat reageert de vader als echte vader! Hij zegt: ‘Mijn jongen’, mijn kind. Zo reageert hij. Wat wijs. Misschien heb je ook wel eens een kind gehad dat boos was en niet aan tafel wilde komen; misschien iemand die niet mee wilde op familieweekend. Misschien zou je hem het liefst een mep verkopen; misschien zou je willen discussiëren en redeneren. Maar ik heb toch … Deze vader toont alleen zijn vaderhart: Mijn kind! Zo kijkt God naar jou.

Zo nodigt Christus de Joodse leiders uit, om ook in te gaan tot het feest. Om niet aan de zijkant te blijven staan. Zo nodigt hij jou uit: als je misschien niet zo’n openlijke zondaar bent als die eerste zoon, als je altijd netjes probeerde te leven, maar als je God niet als je Vader hebt leren kennen, om door de knieën te gaan. Om ook jouw hoofd voor hem te buigen en alles in je leven, niet van jezelf, maar van je God de Vader te verwachten. Om de kern van de genade te ontdekken.

Dan ben je niet een kerklid, dat klaar staat met zijn oordelen. Omdat een ander in de kerk iets niet goed geregeld heeft. Omdat jongeren in de kerk het anders willen of dat je het maar niets vindt dat dat lied gezongen wordt. Of dat dit nu in de dienst moet gebeuren. Dan oordeel je niet, nee dan leer je zelf leven van genade. Dan hoor je hoe God zegt: ‘mijn kind’. Wat heb je zelf die genade nodig, en als je die genade gevoeld hebt gaat je hart open… Voor de Heer, voor elkaar en voor de wereld.

[Dia ‘Welkom thuis bij Vader’] Of je nu voor je gevoeld ver weg gegaan bent, veel ontdekt hebt, of dat je al jarenlang gelovig bent en Gods liefde nog niet echt ontdekt heb. God zegt: Welkom thuis! Kom mijn kind, ga in tot het feest..  Niet om wat je doet, niet als slaaf of als knecht, maar omdat ik mijn Zoon voor jou gegeven. Welkom Thuis. Ik wil je Vader zijn. Amen.

 

Liturgie Morgendienst Beilen 9.30 uur Middagdienst Hooghalen 14.15 uur
Welkom en mededelingen
Votum, zegengroet en amen
Zingen Gz 158 (als een hert) Gz 158 (als een hert)
Wet nvt
Zingen Ps 135:3 en 12 (groep 3 / 4) nvt
Gebed
Lezen en tekst Luc 15:11-32 Luc 15:11-32
Zingen Ps 103:4 en 5 Ps 135:3 en 12 (geleerd door groep 3 / 4)
Kindmoment
Zingen Opwekking 518: Heer u bent altijd bij mij Opwekking 518: Heer u bent altijd bij mij
Preek
Zingen Opwekking 462: aan uw voeten Opwekking 462: aan uw voeten
Geloofsbelijdenis nvt
Zingen nvt Ps 103:4 en 5
Dankgebed en voorbede
Collecte
Zingen (aangekondigd na col.) Psalm 40:1 en 7 Psalm 40:1 en 7
Zegen en amen
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: