Zondag 34 – Maak je niet druk om niets

Preek gehouden in Heemse, januari ’14
Tekst: Zondag 34 / Jeremia 7

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
[Dia 1] Hoe gaat het met je? ‘Nou druk!’
Hoe vaak hoor je niet dat antwoord als je vraagt hoe het ermee gaat. We leven in een tijd waarin veel kan. De wasmachine, afwasmachine, magnetron, stofzuiger hebben veel dingen in het huishouden makkelijker gemaakt. Via internet heb je makkelijk veel informatie bij de hand en kun je snel dingen regelen.
En toch: ‘Hoe is het?’. Ja, nog steeds druk, hè.
Waar zijn we dan druk mee? Druk omdat we op het werk met minder mensen toch veel moeten doen. Druk omdat we allebei werken. Druk omdat we nog moeten bewegen. Druk omdat je als kind naast je huiswerk, ook nog je sport en muziek hebt. Druk omdat je nog die cursus erbij wil doen. Druk, want je wil bereiken dat je …
[Dia 2] Druk, terwijl God ons juist de vrijheid heeft gegeven. Vanmiddag maken we een begin met zijn wet, en dan lezen we: Ik ben de God die van het slavenbestaan bevrijd heeft, Ik wil je bij die vrijheid bewaren. Je hoeft geen andere heer meer te dienen, maar je mag zeggen ‘Heer, U bent mijn leven, de grond waarop ik sta’.
Om te voorkomen dat je dan allemaal andere heren gaat dienen, geeft God zijn geboden. God vertelt wat je, als je vrij wilt blijven, allemaal niet moet doen. Dan moeten we niet weer een slaaf van iets of iemand anders worden, niet van je werk, je eigen grote Ik, je geld, je behoefte om te kletsen of je seksuele verlangens. Wanneer we knielen voor andere zaken dan voor de Heer, die aanbidden, daarvoor leven, worden we zomaar weer slaaf!
Wat is het belangrijk om gericht te blijven op de echte God.
Want ons hart zal onrustig blijven in ons, tot we onze rust gevonden hebben in God. Hij is de enige die ons echt alles kan geven!

Daarom vanmiddag de volgende boodschap: [Dia 3]
Maak je niet druk om niets
1. Ontdek je afgoden
2. Zie dat die je nergens brengen
3. Vind rust in God

Daniël loopt tussen de bomen door. Hij heeft al twee takken in zijn handen, maar ziet daar verderop nog een paar takken liggen. Hij loopt er snel naartoe. Het is een heel karwei, maar straks hebben hij en Sara toch al een hele stapel takken bij elkaar. Hij doet het graag, want straks is het feest. Straks mogen ze lekker smikkelen van de Koninginnekoeken. Van die lekkere koeken met vijgen en honing erin. Samen zijn ze er druk mee, maar ze krijgen er ook heel wat voor terug.
[Dia 4] Kijk daar is zijn vader. Hij geeft de takken. Vader bedankt hem voor de stapel takken. Vader is blij dat hij zoveel takken heeft. Hij gaat er een vuur van maken. Vader was laatst wel naar de tempel geweest om te bidden om vrede, om een goede opbrengst van het land, maar nu gaan ze voor de zekerheid ook nog tot Astarte, de koningin van de hemel bidden. Deze tijd kon je haar ster goed zien. Zo zou het vast goed komen met het land Juda.
Kijken daar zitten de vrouwen. Ze zijn vandaag ook druk. Ze hebben alle ingrediënten bij elkaar gezocht en nu zijn ze het deeg aan het kneden. Ze maken er kleine Koninginnebroodjes van. Broodjes in de vorm van een vrouw. Deze broodjes gaan ze straks in de as leggen en dan worden ze lekker knapperig. Gezellig met elkaar om het kampvuur. Offers voor de hemelkoningin. Deze goden moet zorgen dat de vijand buiten het land blijft. Ze horen ook hun tante: die wil nog graag een kindje. Deze godin zorgt ervoor dat je kinderen kan krijgen. Mooi dat ze zo’n feest voor deze godin kunnen vieren. Straks geven ze haar een paar broodjes en zeggen ze:
O Astarte, ik ben gekomen om je te bezoeken.
Ik heb een offer voor je klaargemaakt, pure cake in as gebakken.
Hoor mij, help mij, nu ik ook dit plengoffer voor je breng.
Vaders, moeders en kinderen zijn allemaal druk. Ze zetten zich in om te zorgen dat ze vruchtbaarheid, vrede en geluk kunnen vinden. Daarvoor doen ze veel dingen, maar ze vinden het niet vervelend. Ze krijgen er toch wat moois voor terug?
[Dia 5] Zo’n gezellige drukte, met elkaar, kun je die vandaag ook nog aantreffen? Jeremia moet de straat op gaan en ziet het dan gebeuren. Maar wij? We leven na de verlichting. In onze samenleving zeggen we: ‘we gebruiken ons nuchtere verstand’. We geloven niet meer zoals in Papoea in geesten, demonen en tovenarij.
Maar als je dit naar vandaag wil vertalen, gaat het toch vooral om de vraag: waar ben jij druk mee? Waar verwacht je je geluk van? Waar stel je je vertrouwen op? Wat zijn jouw afgoden? Als je je ogen dicht doet, waar droom je dan van? Waar klikt jouw muis heen als je even niets te doen hebt achter je computer? Waar wil jij altijd wel meer over praten? Waar mag God nooit aankomen?
Zijn er eigenlijk niet heel veel dingen, buiten God om, waar wij ons door kunnen laten leiden? Er is waarschijnlijk geen uur dat we dit gebod niet overtreden. Paulus schrijft: onze buik kan onze God zijn. Dat we steeds bezig zijn met lekker eten en drinken, met alcohol of roken. Of we leven ervoor om maar weer te kunnen reizen en ontspannen. Of zijn we steeds bezig met ons uiterlijk en dat we ‘mooi’ gevonden worden. Of willen we steeds weer mooie dingen kunnen kopen. Zelfs ons werk kan een afgod worden: als je steeds maar bezig bent om meer succes te krijgen. Als je slaaf wordt van je werk.
Vroeger maakten volken zulk soort doelen zichtbaar in de vorm van een beeld: een godin van de schoonheid, een god van de macht, de god van het geld en de godin van de vruchtbaarheid.
Tegenwoordig kun je voor zulk soort doelen leven, zonder dat je in de gaten hebt dat het bezig is als een soort afgod je leven onder controle te krijgen. Waardoor je druk bent daarmee, druk om je idealen te bereiken.
Terwijl je de echte Heer uit het oog verliest!

[Dia 6] 2. Zie dat die je nergens brengen.
Plotseling staat daar een man aan de kant van de weg. Het is Jeremia, uit Anatot. De profeet van God. Hij is een profeet die het maar niets vindt dat we hier zo druk zijn met onze offers voor Astarte. Vanmorgen stond Hij nog in de tempel en zei dat het helemaal misgaat als we achter andere goden aanlopen. Dat het niet automatische goed zit als we zeggen dat er een tempel van God is. Hij doet zijn wijsvinger omhoog en zegt dat het niet goed afloopt met ons als we hiermee doorgaan. De Here God wil niet dat we overspel plegen met andere goden. Hij heeft ons gered, Hij heeft dit land gegeven, Hij zorgt voor ons, hoe moeilijk het soms ook kan zijn. Maar het zal verkeerd gaan als we doorgaan met offeren aan deze Astarte.
Jeremia was een aantal jaren wat stiller geweest. Tijdens de hervorming van Josia, toen de beelden voor de Astarte uit de tempel verwijderd waren, had hij niet veel gezegd. De offerplaatsen voor zon, maan en sterren die Manasse had ingesteld zijn verwijderd. Maar nu is Jojakim aan de macht. Die nieuwe koning vindt het niet erg dat de hemelkoningin wordt vereerd. De vrouw van de Heer van hemel. Izebel, de vrouw van Achab, had ons al veel geleerd over deze godin, en de Assyriërs vereren haar ook. Een verering die aansprak: het ging gepaard met feesten, prostitutie, eten. Maar hoor nu wat de profeet zegt: God zal jullie straffen. God zal zorgen dat heel het land wordt gestraft: de dieren en de gewassen, de bomen. Wat? We verwachten juist dat het helpt om druk te zijn voor deze godin, maar God gaat dus straffen. Laat die Jeremia maar praten.
Het zat diep in het volk om het van deze godin te verwachten. Als de ster Venus aan de hemel staat, brengen ze offers voor haar. Ze willen er niet mee stoppen!
Het is bijzonder dat zelfs als God straf gegeven heeft, als de vijand gekomen is, als ze naar Egypte gevlucht zijn, dat ze dan nog denken: we hadden toch voor de hemelkoningin meer offers moeten brengen. Straks als God zijn boosheid heeft uitgegoten, zeggen ze: we hadden toch nog trouwer de Astarte moeten vereren. Dan hadden we vast nog vrede gehad! De vaders, moeders en jongens en meisjes, bekijken het vanuit de mens. Ze denken dat zo’n ster, zo’n schepsel van God, zo’n verzinsel hen echt had kunnen helpen … maar ze maken zich druk voor niets.
Maar met Jeremia mogen we iets zien van Gods hart: Hij zoekt zijn eigen volk, dat Hij in de vrijheid heeft gesteld. Hij voelt zich gekrenkt, nu zijn eigen volk Hem verlaat. God geeft Jeremia de boodschap dat ze hier vooral zelf last van zullen hebben. Zij lopen zo het echte leven met hun eigen God, het leven in vrijheid mis. God accepteert het niet dat ze naar een ander gaan, en daarom zal Hij hen straffen. Daarom is er geen redding meer mogelijk. Daarom mag Jeremia wel ophouden met bidden voor hen en heeft het geen zin.
Wie zich vandaag laat leiden door de afgoden van deze tijd, zal uiteindelijk ook met lege handen staan. Afgoden werken verslavend: waarom eet je als je slecht voelt? Waarom neem je nog een borrel? Onze afgoden willen ons verwennen, bieden ons nep-rust, want je blijft met een kater achter. Dan ben je druk met werk, werk, werk: maar uiteindelijk kan het je niet echt de rust in je hart geven. De nepgoden willen ons maar al te graag doen geloven dat je je rust vindt als je deze cursus nog gedaan hebt of die training. Het kan zijn dat je alles verwacht van de relatie die je zoekt: pas als ik getrouwd ben zal het geluk wel komen. Wie zijn rust en vrede probeert te bereiken door wat dan ook, zal uiteindelijk met lege handen staan. Soms nu: omdat je je werk kwijt raakt, omdat je huwelijk kapot gaat, omdat je lichaam een keer ziek wordt. Soms ook als je de dood in de ogen kijkt. Waar heb je dan voor geleefd?
De afgoden zijn niets, maar ze kunnen ons leven wel in hun macht krijgen.
Als we ons door hen laten leiden en niet laten bevrijden door Jezus Christus.

[dia 7] 3. Vind rust bij God
Bij Jeremia wordt pijnlijk zichtbaar, dat voor zo’n volk, dat de Schepper en Vader steeds verlaat zal er uiteindelijk geen vrede en rust zijn. Laat ze maar druk in de weer zijn, de jongens met hun takken, de mannen met hun vuur, de vrouwen met hun deeg, het brengt hun uiteindelijk nergens. En het meest pijnlijk is dat als het eindelijk niet goed gaat ze denken: we hebben vast niet genoeg gedaan voor onze afgoden.
Wat is het dan een wonder dat de ware profeet, Jezus Christus is gekomen: Hij die zegt: kom tot mij, jij die vermoeid en belast bent. Ik wil je rust geven. Ik wil die leegte in je hart vullen.
Jeremia moest het volk waarschuwen. Jeremia kon met zijn gebed uiteindelijk niet voor het volk in de bres springen. Maar Christus kon dat wel! Hij heeft de toorn van God over de zonde gedragen. Hij zal nooit ophouden voor ons te bidden, wanneer wij met Hem leven. Hij zal werkelijk rust en vrede, liefde in je hart en leven willen brengen! Hij keert alles om: niet pas als rust als je genoeg gedaan heb, maar je mag beginnen met rust vinden van hem. Dan zie je dat je kostbaar bent in Gods ogen En dan mag je genieten van alle het moois. Dingen die geen goden zijn, maar gaven van God. Je hoeft er niet langer je waardering, je zekerheid of je geluk in te vinden. Maar je geniet van een mooi popnummer of orgelstuk; van de sterrenhemel; je wordt een relaxte zonaanbidder; geniet van de schepping en zorgt goed voor je lichaam.

God wil graag die rust in je hart geven: ik hoor vaak zeggen: we zijn tegenwoordig zo druk dat we zondags maar één keer naar de kerk gaan. ’s Morgens blijf ik soms liever liggen. Maar heb je in de gaten wat je dan zegt: De drukte wordt een macht die in plaats van het dienen van de Here komt. Juist wie in beslag komt door van alles en nog wat, mag een hele zondag aan de Here wijden. Mag deze dag rusten van alles wat er via TV, winkels, werk, tablets of telefoons op ons af komt, maar een dag met elkaar hebben. Mag in zijn huis een echte rust en vrede vinden: een rust die een eeuwigheid meegaat.

Wie zo het probleem onder ogen ziet, ontdekt waarom we steeds bezig zijn de leegte op te vullen, mag de ware rust gaan vinden. Dan ga je ontdekken dat heel de Bijbel vol staat van woorden van God, die je willen helpen die rust te vinden. Zoals we straks zingen: Heer, U bent mijn leven, de grond waarop ik sta. Wie zich niet op laat jagen door de allerlei dingen, maar de tijd neemt om echt God te ontmoeten: wie ziet dat het uiteindelijk gaat om onze ziel: om rust te laten vinden bij God, die zal werkelijk de rust vinden. Wat geweldig als geloven zo niet maar een manier van leven is, maar werkelijk een leven verbonden met God en zijn woord! Een leven waarin je de echte rust gevonden hebt, een rust omdat je jouw leven legt in de handen van de Schepper!
Amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: