1 Sam 16 – Muziek!?

Preek gehouden in Heemse, november ‘14
Tekst: 1 Sam 16:23

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
[Dia 1] Wat is er vaak muziek om ons heen! Thuis zet je misschien een mooie CD op; via je smartphone kun je altijd muziek om je heen hebben. Wat kun je via je oortjes of muziekinstallatie de mooiste nummers beluisteren. De jongeren zeiden: we luisteren wel 1 tot 2 uur per dag naar muziek, dat is toch al snel meer dan tien uur per week.
Soms is muziek meer behang, achtergrond; soms luister je heel bewust. Wat heerlijk als je een instrument kan bespelen. Jullie gaven aan veel te luisteren naar popmuziek, of naar de geheime zender, en sommigen genieten van opwekkingsnummers.
[Dia 2] Ook in de kerkdienst is er muziek om ons heen. Het orgel Ik kan genieten van orgelmuziek, maar ik schrok er een beetje van hoe ver die muziek bij veel van jullie jongeren vandaan staat. Jullie gaven aan fijn als ook de piano klinkt of soms is er nog een ander instrument te horen in de kerk.
Terwijl we elke week een andere preek hebben, klinken in de kerk vaak dezelfde liederen. Waarom is dat? Dat komt omdat muziek die je raakt je niet verveelt. Muziek kan allerlei emoties opwekken. Een liedje kan de hele dag in je hoofd zitten of je kunt steeds hetzelfde nummer weer draaien. Soms kun je door muziek helemaal gaan stralen of kom je zo diep bij je gevoelens dat tijdens de kerkdienst de tranen over je wangen lopen. Het kan ook zijn dat je begint te bewegen, te huppelen of te dansen van muziek die je echt raakt!
Dat muziek invloed heeft op je emoties, zien we ook gebeuren bij David en Saul. Daar willen we op letten. Maar ik wil vragen stellen over muziek in het algemeen: Iemand vroeg: houdt God ook van muziek? Je kunt je ook afvragen: welke muziek is goed?
[Dia 4] Maak muziek voor God de Vader !
1. Davids muziek drijft boze geesten weg
2. God componeert zijn grote heilsgeschiedenis
3. Jouw muziek mag klinken in Gods oor
[Dia 5] 1. Davids muziek drijft boze geesten weg
Wat was Israël blij geweest met zijn nieuwe koning. In Saul hadden ze een koning gekregen, die geleid werd door de Geest van God. Maar wat erg dat het mis ging! Saul wilde niet wachten op Samuël. Hij bracht zelf zijn offer na de strijd met de Amalekieten. Saul kan geen koning meer zijn, want een koning moet naar God luisteren.
Daarom had de profeet Samuël zijn hoorn met olie gevuld en had in het huis van Isaï David gezalfd. Hij wordt vervuld met de Geest van God (16:13). Gelijk daarna lezen we dat de Geest van God wijkt van Saul … David moet bij hem in zijn paleis komen om op de lier te spelen. Wat doet David dat geweldig … Saul wordt er helemaal rustig van. Saul raakt erg gesteld op David en David gaat mee in de strijd. We lezen hierna dat hij Goliat verslaat, dat hij veel overwinningen behaalt voor Saul.
[Dia 6] David speelt dus op de lier voor Saul. De hovelingen van Saul, die Saul ook op zijn moeilijke momenten meemaken hadden gezegd dat er maar iemand moet komen die muziek kan maken. Het lijkt wel of ze David al in het hoofd hebben, want gelijk als Saul zegt dat het goed is noemen ze de naam van David. Ze zeggen: Hij kan goed de lier spelen. Hij is goed gebouwd en welbespraakt: David heeft niet alleen muziek gespeeld, maar ook liederen, psalmen geschreven. Door Gods Geest geleid hebben wij die in de Bijbel staan en mogen we nog steeds veel van die psalmen zingen. David speelde dus op de lier: in de Bijbel heb je blaasinstrumenten (fluit, bazuin, hoorn en trompet), slaginstrumenten (cimbaal en tamboerijn), maar je hebt ook de snaarinstrumenten: de lier, de harp en de luit. De lier kon met de hand gedragen worden, had 7 of 8 snaren, en werd met de vingers bespeeld, of kon ook met een stokje bespeeld worden om te tokkelen.
[Dia 7]. Wat hij precies had weten we niet. 1) Je kunt zeggen: hij was onrustig, alles vloog hem aan, want hij wist wel dat hij de gunst van God verspeeld had.
2) Het kan ook zijn dat hij een psychische moeite had: dat hij angstig werd en bang was voor de mensen om hem heen. Straks gaat hij zelfs met een speer gooien.
3) Toch vertelt de Bijbel dat het probleem hier nog dieper ligt. Het is niet alleen een psychische moeite, er is een geest van God gekomen die bezit neemt van Saul. Een kwade, boze, slechte geest. Een Geest … van God. Dat er bij staat dat hij van God komt, wil zeggen: God stuurt die geest. Het is geen Geest van God, maar God heeft wel de macht over die boze geest. Maar als David dan, geleid door God goede Geest, begint te tokkelen, slaat die boze geest op de vlucht. Hij laat Saul even met rust. Saul kan weer adem halen: ‘het lucht hem op’, hij krijgt weer ruimte om te ontspannen. Het doet hem goed.
[Dia 8] Door alle jaren heen zijn de psalmen steeds met mensen meegegaan, de liederen van David. Hebben mensen gemerkt dat ze hierdoor geraakt werden en rustig werden. Hoe dat kan? Jullie gaven aan dat je nummers hoort van Normaal, Roy Donders, the script luisterden. Maar wat is het gaaf als ik van mensen hoor hoe ze ook rust van psalm 43 of opwekking ervaren. Troost, die diep gaat, ook als er veel verdriet. Troost die zingt over de ziel die Gods heil mag ervaren, als dankbaar alle snaren ruizen. Dat je als je laatste adem stokt, je toch mag weten te leven in eeuwigheid. Er toch 10.000 redenen zijn tot dankbaarheid.
De olie die Samuël bij zich had, zijn zalving, liet zien dat de Geest op David kwam. Maar de lier, de muziek van David kon ook een middel zijn om de Geest te laten werken. De boze geest verdween uit Saul! Zo roept Paulus ons in Efeze ook op om ons te laten vullen met Gods Geest. Zing met elkaar psalmen, hymnen en liederen die de Geest u ingeeft.
Wat heeft met name Jezus laten zien dat Hij de zonde en boze geesten kan overwinnen! Zijn Geest mag nu ook in ons komen. Juist via muziek kun je Hem in je laten werken, mag je je openstellen voor de Geest. Ben je vrolijk, chagrijnig, verdrietig of verliefd: maak muziek voor God! In de kerkdienst, in de auto, in je stille tijd, via je koptelefoontjes, samen aan tafel. Bidt maar of God vaak via muziek zijn Geest in je wil laten stromen!

[Dia 9] 2. God componeert zijn grote heilsgeschiedenis
Zie je strijd tussen David en Saul, tussen de man naar Gods hart en Saul? God wil zijn Messias brengen!! Zo krijgt David wel een opleiding.
Wat zal het moeilijk geweest zijn voor David. Wat moet er door hem heengegaan zijn, als hij zo dicht bij de koning waarvoor hij in de plaats komt op de lier zit te tokkelen. Toch is dit de manier waarop God zijn koning aan de macht wil brengen, door strijd en beproeving heen.
Want wat zal David het de komende jaren steeds weer moeilijk krijgen. Aan de éne kant is hij de gezalfde. Het wordt steeds duidelijker: Het begint gelijk al als de vrouwen hem hebben binnengehaald. Zingend en juichend op de muziek. Dansend bij de cimbalen en rinkelbellen. Kijk daar zie je een andere manier van muziek maken: ook voor David wordt muziek gemaakt. Koninklijke muziek, vorstelijke muziek. [Dia 10] Maar aan de andere kant zie je dat Saul steeds jaloerser wordt en op allerlei manieren probeert hij om David uit de weg te ruimen.
Eerst gooit hij een speer .. maar David kan hem ontwijken!
Zo wordt duidelijk dat God bij David is!
Dan probeert hij hem te laten vechten op de moeilijkste plaatsen, zodat hij zijn dochter als vrouw kan krijgen: maar David komt steeds weer heelhuids terug van het slagveld. Tenslotte maakt hij echt het plan om David uit de weg te ruimen en David moet vluchten … de woestijn in, de spelonken in, ver van Jeruzalem, ver van de koningsstad. Juist door die moeilijke tijd kan hij de mooiste muziek maken! Eigenlijk gebeurt er hetzelfde met David als in dat nummer van The Script, superheros: juist door de pijn wordt hij sterk!
[Dia 11] Wat een moeilijke tijd voor David. God heeft zijn plan: Hij heeft zijn gezalfde gestuurd, maar wat zie je ervan? Even wordt de macht nog ingeperkt, maar dan blijft Saul onrustig. Wat zien wij vandaag van de koningsmacht van de Zoon van David? Dat Hij regeert? Als er zoveel mensen overlijden. Als er zoveel verdriet is. Als zoveel christenen vervolgd worden om hun geloof. Als je teleurgesteld kunt raken: je had zoveel van het geloof, van God verwacht, zoals de mensen eerst van Saul veel verwacht hadden. Je zou kunnen zeggen: Als God eerst alles in een mooie harmonie had gemaakt, wat klinken er nu veel dissonanten en valse tonen. Als je hoort hoe soms mensen met geweldige muzikale gaven, ongelukkig eindigen door drank en drugs. Als jij in je leven zoveel verdriet hebt om die ziekte. Als je wel romantische muziek hoort, maar zelf zo verlangd naar een vriend of vriendin. Als muziek je herinnert aan de momenten dat je nog wel samen was. Wat kunnen dingen die je hoort pijn doen aan je horen. Wat kan het moeilijk zijn op God te blijven vertrouwen. Toch … God belooft het: Christus is de grote Davidszoon. Hij regeert vanuit de hemel: Hij belooft: straks zal het grote slotakkoord klinken, zal alles weer klinken in harmonie. Laten we bij alle moeite en zorgen die je kunt hebben (zoals David die ook kon hebben!) ons oog gericht houden op die grote dag: ‘eens, als de bazuinen klinken!’

[Dia 12] 3. Jouw muziek mag klinken in Gods oor
Tenslotte willen we nog kijken naar de muziek die je allemaal zelf draait of maakt. Allereerst mogen we zeggen: wat geweldig dat God de muziek gegeven heeft. Hij heeft in zijn grootheid ook de muziek gemaakt. De muziek die je zo kan raken, die je kan helpen te uiten, die je doet genieten. Wat kan het leven mooi zijn als je geniet van die muziek. Juist door muziek kunnen dingen uitgedrukt en gezegd worden, waar we zelf geen woorden voor hebben. Kan je helpen om nog dieper te genieten van de grootheid van Gods schepping. Niet alleen muziek met christelijke teksten, maar ook gewoon het tokkelen op de harp, het drummen op de drum, het slaan op de bekkens, een fluit, een klarinet of hoorn, een orgel of een gitaar. Laten we daarin elkaar ook respecteren en waarderen!
[Dia 13] Daarbij heeft iedereen zijn eigen smaak. De één houdt van Bach, de ander van Matt Redman, een derde van luistert liever naar de top 40. Misschien is er een nummer dat je wel 10x achter elkaar kan horen, is er muziek dat je opzet als je in een bepaalde stemming bent of wil je tijdens het sporten altijd een bepaald nummer horen.

Tegelijk zie je een strijd tussen de boze Geest, de Geest van Saul, en de Geest van God. Die strijd is nog dagelijks om ons heen! Paulus zegt [Dia 14] Ef 5:3 en 4 // 16-19 Jullie zijn Gods heilige volk. Daarom mag er bij jullie zelfs niet eens gepraat worden over verboden seks, onreine dingen, en slechte verlangens. 4 Doe niet mee aan domme en vieze praatjes, en maak geen vuile grappen. Je kunt beter God danken! 17 Probeer te begrijpen wat de Heer wil, denk goed na. 18 En drink niet te veel wijn, want dan ga je zeker domme dingen doen. Laat in plaats daarvan de heilige Geest je van binnen vullen.
19 Zing liederen voor elkaar, liederen om God te eren. Ja, zing alle liederen die de heilige Geest je laat zingen. Zing en juich voor de Heer met heel je hart!

Juist als muziek zo mooi en goed is, zal het je niet verbazen dat de duivel dat ook weet. Hij is het ook die als geen ander probeert om via muziek in je hart te komen. En daar is muziek ook heel geschikt voor: want het raakt je. Muziek kan je in een bepaalde stemming brengen. Dus wees extra op je hoede als je ergens heen gaat en er draait muziek die je beïnvloed. Je dingen laat zeggen, die grof of verkeerd zijn. Vraag je af of Jezus ook naar deze muziek zou kunnen luisteren. Zijn het woorden die ons verlangen naar God vergroten of zijn het woorden die juist ons verlangen naar de zonde vergroten? Probeer eens te denken wat vindt God hiervan: ook als het gaat om films, boeken, internet, televisie. Durf je te staan voor je geloof? Als er een vloek klinkt? Draai je de muziek dan weg? Welke CD koop je wel en welke niet? Iemand vertelde:
Ik heb zelf een keer met een jeugdkamp het ook over muziek gehad, hoe gemakkelijk wij dingen meezingen, zonder te weten hoe grof de tekst eigenlijk is. Ik had toen een lied in het Nederlands vertaald en voorgelezen, met de vraag of iemand wist welk nummer dit is, en toen laten horen. Ze waren erg verbaasd dat zo’n leuk pakkend muziekje zo’n tekst had. [scream and shout]
[Dia 15] Dat neemt niet weg dat juist bij een feest ook muziek hoort. God geniet van muziek. En wat is er ook op veel manieren christelijke muziek. Ook voor elke smaak die er is. Wat is het mooi als je zegt: ik wil graag muziek om me heen hebben, en laat het dan maar muziek zijn waarmee ik tegelijk God prijs en loof.
Zo gaan we op weg naar die grote dag. God wordt nu al omringd door engelen die zijn lof zingen. Laten we steeds weer Hem groot maken. Tot … Eens als de bazuinen klinken uit de hoogte, links en rechts, duizend stemmen ons omringen, Ja en Amen wordt gezegd, rest er niets meer dan te zingen, Heer, dan is uw pleit beslecht. Amen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: