Psalm 77 – Ik zie terug …

Preek gehouden in Heemse, oudejaarsdag 2014
Tekst: Psalm 77

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
[Dia 1] ‘Ik zie terug’
‘Ik zie terug … op voorbije tijden, op de dagen en jaren van vroeger’.
Zo horen we de psalmist in Psalm 77 spreken.
Zijn dat ook niet de woorden die nu in onze gedachten zijn?
Ik zie terug.
2014 is bijna voorbij. Het jaar loopt ten einde.
Je ziet terug op afgelopen jaar.
De kranten, radio en televisie zagen terug en stonden vol van jaar overzichten.
Alles kwam weer langs: WK voetbal, koningsdag, Voetbal. Maar ook het ongeluk met de MH17, Ebola en de strijd van Isis. ‘Ik zie erop terug’.
Maar je ziet ook terug op wat 2014 voor jou betekende: je school, je baan, je relatie, je verlangens, je pijn. Dingen die al wat wegzakten in je geheugen, komen misschien weer naar boven: extra mooi en dankbaar, dat je er weer even bij stil staat: wat heb ik, wat hebben we toch veel. We kunnen wonen, werken, naar schoolgaan. Wat zijn we bewaard, soms zo wonderlijk. Maar soms kan het ook het verdriet, het conflict, de teleurstelling, het overlijden, de scheiding als een pijnlijke pijl weer in je hart schieten: Ja, vandaag zien we terug op de dagen van 2014, en op het jaar waarvan we straks zeggen: het is voorbij, het is geschiedenis, het is van vroeger.

[Dia 2] En nu zien we in de kerk terug. Kun jij, kunt u, kan ik het afgelopen jaar ook met God verbinden? Kun je ook gelovig terugkijken op het afgelopen jaar? Zag je de Here aan het werk in jouw leven? Zag je wat Hij je gaf en wat Hij je onthield? Ontdekte je de boosheid van God, maar vooral ook zag je zijn liefde, genade en zorg in jouw leven? Lukte het om samen met God te leven? Het ergste wat ons kan overkomen is, als er een kloof komt tussen God en jou, tussen God en je dagelijks leven. Als God langzaam uit je leven verdwijnt. Als je terugziet, maar niet ziet hoe God de uren en dagen leidt. Als je bijbeltje dicht blijft, of als het je niet lukt om te zien hoe Gods woord ook voor jouw situatie, voor jouw behoeften wil spreken en helpen. Dagelijks komen er zoveel andere meningen op ons af, dagelijks gebeuren er weer nieuwe dingen, dagelijks kunnen we opgeslokt worden door allerlei dingen. Maar lukt het om in verbondenheid met God te leven. Of blijft de hemel gesloten en is God vooral ver weg?
Lukt het jou als jongere om met God te leven? Het is een leren, een ontdekken! Ik vind het zo mooi als ik op catechisatie dat omslagpunt bij sommigen mag merken: dat je eerst hoort, ‘ik lees bijna niet voor mezelf uit de Bijbel’. En dat ik dan opeens aan sommige van jullie merk: ‘Ik lees uit de Bijbel, ik heb een dagboekje, ik probeer het vol te houden, want ik heb wat aan de woorden van God’.
Lukt dat jou als volwassene? Om ondanks teleurstellingen, moeiten, of frustraties je eerste liefde voor God niet te verliezen en met Hem door het leven te gaan? Om juist door of in beproevingen weer sterker te worden en met God verbonden te worden?

[Dia 3] We hebben net kunnen zien dat het de dichter van Psalm 77 eerst niet echt lukt om zijn leven aan God te verbinden.
Er is geen psalm met zoveel vraagtekens erachter als Psalm 77.
Goed, hij denkt terug aan de tijd van vroeger.
Maar: Hij merkt niet meer dat God in zijn leven is.
Hij roept het uit, Hij heft zijn handen in de lucht, zo bad men in die tijd. Hij smeekt de Here om hulp. Hij schreeuwt het uit.
Hij roept overdag, maar hij roept ook ’s nachts. Soms in een heel heftig gebed: “Heer waar bent U?”, Waarom zie ik niets van U?
Ik weet niet of jij ’s nachts wel eens ligt te piekeren, maar deze dichter wel. Misschien ligt hij overdag wel te slapen, omdat hij ’s nachts niet in slaap kan komen. Juist ’s nachts als er geen mensen om je heen zijn, kunnen de gedachten extra op je afkomen. De dichter wordt zo moe van zijn gedachten. Ze houden hem uit de slaap. Ik hoorde van iemand die dan maar even opstaat en de krant gaan lezen of een glas melk gaat drinken. Van dat draaien en piekeren word je alleen maar moe. “U laat mij de ogen niet sluiten”.
En dan lijkt hij murw geslagen (vs. 5). “Van onrust vind ik geen woorden”. Hij weet het niet meer, Hij kan niet meer bidden, Hij weet niet meer wat Hij tegen God moet zeggen. Hij ziet gewoon niet dat God er is en dat God hem kan helpen.
Het lijkt wel op de strijd van Christus in Getsemane. Hij stelde zijn vragen aan God. Hij die uiteindelijk aan het kruis ervoer hoe het was om zelfs van God verlaten te zijn!

[Dia 4] Toch geeft deze psalmist het niet op. Hij strijdt. Hij vecht. Hij bidt. Hij legt zich neer bij zijn verdriet, bij de wanhoop. Hij wil niet dat de weg naar God geblokkeerd blijft. Kijk: dat iemand die van God niet wil weten, God niet ervaart is nog tot daar aan toe, maar wat is het erg als je naar God zoekt en het lijkt alsof hij er niet is. Wat zou het erg zijn, dat het dan zo donker wordt in ons hart en dat er geen troost meer gevonden wordt…
Nee, het is niet erg, dat het soms moeilijk kan zijn, dat je soms strijdt en vecht,
maar wel als je niet strijdt, als je leven van God wordt afgesloten.
Als je het opgeeft en zonder God verder gaat.
Los van God terugkijkt op het afgelopen jaar. Als geloof iets wordt van: dat hoort erbij, het is traditie, geeft iets gezamenlijks: maar als je niet meer dat geloof in je hart voelt.
Daarom gaat de dichter door. Hij doet, wat het beste is om dan te doen. Hij gaat op zoek naar God. Hij probeert na te denken wie God is en of het zou kunnen dat God nu echt op een afstand blijft. Hem als het ware in zijn sop laat gaar koken.
En daarom stelt Hij al die vragen. ‘Mijn hart zoekt, mijn geest vraagt’
Zou het kunnen dat de Here niet langer liefheeft?
Zou de HEER voor eeuwig verstoten?
Is zijn trouw voorgoed verdwenen?
Is zijn woord voor eens en altijd verstomd? Jaar na jaar?
Vergeet God genadig te zijn?
Verbergt zijn ontferming zich achter zijn toorn?
Dat zijn vragen waar je op een afstand naar kan kijken. Kijk hem eens schreeuwen! Kijk hem eens vragen! Maar het zijn ook vragen waar je echt mee kan worstelen. Misschien dat je daar zelf midden inzit. Misschien omdat je zo misselijk bent van de beelden en al die ellende op televisie. Misschien vanwege de zonde die in je leven was. Probeer je het eens voor te stellen. Stel dat God iemand van jou had weggenomen uit je leven. Stel dat jij in de woestijn was en er was geen water was. De schrijver stelt die vragen omdat het zo wel lijkt te zijn. God waar bent U?
Als het gaat om ons land kun je ook zulke vragen aan God hebben!
Here, hoe kan het dat er zoveel mensen zonder God leven. Dat er zoveel ongeboren leven vermoord wordt? Dat mensen het heft in eigen hand nemen en als er ziekte komt, op de stoel van God zitten en euthanasie laten plegen? Waarom zien mensen niet Gods goedheid en de goedheid van Gods regels? Waarom is er zoveel geweld, zelfs tegen hulpverleners. Welke kant gaat het op? Hoe ver moet het komen, voordat God ingrijpt. Voordat mensen zich weer tot God keren en zich door Hem laten leiden? En laten wij dat niet alleen aan anderen vragen. Laten we dat ook aan onszelf vragen!

[Dia 5] Maar dan lijkt er toch een verandering in de psalm te komen.
De dichter pakt zijn Bijbel. De dichter denkt terug aan Gods grote daden.
Hij pakt het schild dat God geeft, als zulke pijnlijke pijlen je hart bereiken.
Is het echt mogelijk dat God verandert? Dat Hij ons zou vergeten. Dat Hij niet trouw is aan zijn verbond?

Maar dan denkt hij terug aan Gods weg. De heilige, bijzondere weg van God.
Want als je dat op je in laat werken is God toch groter dan alle afgoden.
Bood Hij geen hulp van omhoog (Ps 18)?
Hij denkt aan hoe het water van de Rode Zee in tweeën gedeeld werd.
Hoe het water zich terugtrok. Hoe de bodem zichtbaar werd.
Hoe naar jaren van ellende, Gods volk werd uit de ellende van Egypte geleid!
De andere volken zagen het. God heeft toen zijn macht getoond!
Dan denkt hij aan hoe de hemel dreunde.
Hoe lichtflitsen de berg Sinaï omgaven.
Hoe de aarde trilde en schokte. God liet zien hoe Hij er was voor zijn volk in de woestijn.
Hij sloot zijn verbond en ontfermde zich over zijn volk.
Dan weet de dichter het: Hij denkt aan hoe God is. Aan het karakter van God.
God zal zijn genade niet vergeten! Hij is de God die zijn volk bevrijd heeft.
Die trouw is aan zijn belofte gegeven op de berg Sinaï. Trouw is aan zijn verbond.
Hij is dezelfde, gisteren, heden, Hij zal de toekomst tegen treden, van geslacht op geslacht!
Zo mag je ook geloven dat God trouw is in jouw leven. Zo mag je gelovige terugkijken op 2014. Diezelfde God, die een God is van liefde en genade. Hij was het echt die jou door de moeite heen lijden, er niet overheen tilde, maar midden in de moeite erbij was en je kracht gaf! Hij is het die je wil dragen met zijn eeuwige armen, je op wil vangen in de nood. Hij ging mee, ook als het een woestijn tijd was.

[Dia 6] Maar als je nu naar de Rode Zee ziet? Zie je dan nog de voetstappen van God?
Als je nu naar de Sinaï gaat, naar de berg Horeb? Zie je dan nog vuur en bliksem?
Gods pad was door de golven, maar de wateren hebben het weer bedolven!
Zijn voetspoor is uitgewist, geen die nog uw treden gist. Je ziet het niet meer!

Nu begrijp je de moeite van de psalmist. Begrijp je ook de moeite die er kan zijn.
Want uit onszelf, met onze eigen ogen zien we niet altijd het werk van God.
Het vraagt geloof, het vraagt dat je bijbeltje opent. Het vraagt dat je je weer heel goed richt op Jezus Christus. Hij is het, die ook al waren we van God vervreemd, zichzelf gaf. De hemel ging open, vrede kwam op aarde. Jezus werd geboren! Hij stierf voor onze zonden. God zoekt ons op in de moeite. Nee, dan kunnen we ook vandaag niet terug om te zien wat God gedaan heeft bij de rode zee. We kunnen de stal in Bethlehem niet meer vinden, geen kruis meer op Golgotha. De sporen zijn uitgewist. De geschiedenis is verleden tijd. Maar God is wel de weg gegaan van bevrijding en verlossing. Ook het afgelopen jaar was hij bij je. Ik hoop dat je het ziet. Hoe Hij er was, door zijn Woord te geven. Zijn Bijbel. Door de mogelijkheid te geven hier naar de preken te luisteren. Doordat Hij je beschermde en bewaarde. Doordat Hij kracht gaf in moeite. Dat hij de veilige God is van het verbond, die door de doop laat zien dat onze kinderen en onze jeugd veilig zijn bij Hem! Doordat Hij ons leert zien dat we er niet alleen voor staan, maar dat Hij bij je is, ook als er moeite is. Ik bid dat dat je steeds weer voor ogen mag staan!

[Dia 7] En dan belooft God ook voor de toekomst goede leiding. Hij gaf Mozes en Aäron. Mozes die zorgde dat het volk verder kwam, die opkwam voor het volk bij de berg, die Gods woorden overbracht. Aäron die in de tabernakel de offers bracht. Zonder iets af te doen aan het belang van die leiders, mogen we ook geloven dat zij maar tijdelijk waren, een zwakke schaduw van het grote licht, van de grote leider, Jezus Christus die God ons nu gegeven heeft. De psalm eindigt vrij abrupt, maar het eindigt wel met het beeld van de kudde. Jezus wil de goede Herder wezen. Laten we Hem dan ook volgen, door het leven heen. Laten we zo terugkijkend op 2014, het jaar 2015 in mogen gaan. Terwijl wij zien op wat Hij eens deed, terwijl wij we ons vastklampen aan het hart van God. Hij is een God van liefde en genade! Hij zal zijn kinderen zeker niet loslaten, maar ze uiteindelijk veilig thuis brengen, als een goede Herder, door de tijden en eeuwen heen! Amen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: