Ruth 1 – Open je ogen voor Gods werk in jouw leven

Preek gehouden in Heemse 21 augustus 2016

Tekst: Ruth 1:16

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Afgelopen week heb je weer van alles gedaan. Ben je van de éne plaats naar de andere gegaan. Misschien voor de boodschappen, naar je werk, spelen bij je vriendje of vriendinnetje. Het kan ook zijn dat je een lange reis gemaakt hebt, voor een stage, een vakantie of misschien ben je wel bezig met een verhuizing. En terwijl wij ons zo voortbewegen over deze aarde, gebeuren er dingen in je leven. Hele mooie dingen: liefde, blijdschap, een geboorte, geluk, cadeaus en mooie ervaringen. Kun je je van alles veroorloven om te kopen. Maar ook moeilijke dingen: je staat bij een graf, krijgt een ongeluk, zou graag met anderen zijn die er niet meer zijn of waarmee de relatie niet goed meer is. Er kan financiële nood of moeite zijn. Er kan oorlog zijn, waarin kinderen gewond raken en waarbij beelden van een gewond jongetje in een ambulance pijn doen.

Vanmorgen beginnen we te lezen in een verhaal dat lijkt op al die verhalen die er over levens te vertellen zijn. We zien een man en een vrouw, Elimelech en Noömi in een periode van gebrek wegtrekken en verhuizen. We horen van het geluk van liefde en een bruiloft voor hun zonen. De blijdschap van een nieuw bestaan. We kunnen ons de tranen voorstellen bij Noömi over het verlies van haar man. Sommigen ervaren het dagelijks hoe het is om zonder echtgenoot verder te moeten leven. Maar dan komt er ook het verdriet dat ze haar eigen zonen naar het graf moet brengen. We horen over de leegheid en verbitterdheid die ze ervaart als ze zonder iets, maar met de Moabitische Ruth weer terugkomt in Bethlehem.

Maar dan opeens komt er een diepere betekenis naar voren. Noömi noemt dat God hierin aan het werk is: Hij heeft zich tegen haar gekeerd. Je begrijpt dat bij de keuzes waar we heen gaan en wat we doen, ook sprak is van goed en fout, van met God en zonder God gaan. Van zonde en verkeerde keuzes. Maar ook van goed keuzes als Ruth zegt dat ze de God van Israël wil dienen. We horen dat dit een man uit Juda is,  we horen de naam Bethlehem en denken aan de Here Jezus die daar veel later geboren is, geboren uit het geslacht van Noömi, Ruth en David. Bij al ons doen en laten, goed en fout, gaan en komen is er een God die zijn plan uitvoert die daarboven aan het werk is, zich houdt aan de belofte van zijn verbond!

Open je ogen voor Gods werk in jouw leven!
1) Soms kies je een verkeerde weg

2) God vraagt een keus voor Hem

3) God laat het werk van zijn handen niet los.

Het is de tijd dat de rechters optreden in Kanaän. Het volk is het beloofde land binnengekomen. Het land is verdeeld in twaalf delen en elke stam heeft zijn eigen deel gekregen. Zo ook Elimelech, in Bethlehem, het gebied van Juda. Een beloofd land, een land dat meer betekent dan maar een stukje grond. Dit is de plek waar ze hoopten te blijven wonen en vooral ook dat hun nageslacht daar in Bethlehem ook de Messias zou gaan zien. God had beloofd dat het hen goed zou gaan, en dat zou je in Beth-lehem het ‘brood-huis’ dan ook mogen verwachten. Maar keer op keer vergeet het volk God en dan komen de straffen die God voorzegd had. Andere volken, Midjanieten vallen het land binnen. Denk aan de tijd van Gideon. Ze roven de oogst van het volk. Het volk leidt honger, leeft in angst voor de vijanden. En zelfs in het broodhuis (Bethlehem) komt er hongersnood. Er is geen eten meer. Elimelech kan zijn vrouw en kinderen niets meer geven.

Dan maakt hij de keus om naar Moab te gaan. Duidelijk staat erbij: hij wil daar als vreemdeling verblijven. Hij verlaat het land waar hij hoort, hij verlaat het land dat God gaf, het beloofde land en gaat als vreemdeling onder Moab wonen. Terwijl Ruth later heel bewust kies voor het volk, het land, het leven met de God van Israël, maakt Elimelech hier de omgekeerde keuze: hij verlaat zijn land, en daarmee ook zijn God. Hij gaat nota bene naar Moab: je gruwde al bij de gedachte aan dat volk. Het volk dat Israël verleid had tot zonde en overspel. Het volk dat voor zijn afgod soms een kindoffer bracht. Ze hadden daar wel eten en rijkdom. Daar waren geen zorgen. Afschuwelijk als jouw kind net geofferd moest worden, maar dat hoorde nu eenmaal bij de godsdienst. Mooi dat die afgod dan ook zorgde voor welvaart.

En stapje voor stapje verliezen Elimelech en zijn zonen zo hun leven met God. De jongens worden ouder. Zien mooie meisjes. Doen mee met de feesten. Zien niet in waarom zo nog de God van een ander land zouden dienen. Trouwen met die Moabitische vrouwen, Ruth en Orpa. Het lijkt in die eerste verzen misschien een gewoon verhaal: je kies voor jezelf, voor je kinderen, je zorgt voor eten en laat je leiden door de liefde. Maar wat een leegheid, wat een ongeloof, wat een zonde spreekt er uit dit handelen van dit gezin uit Bethlehem …

Want waar laten u, jij en ik ons door leiden? Gaan we de weg die God van je vraagt. Dat betekent je Hem op de eerste plaats stelt, met Hem verbonden bent, elke dag zijn woord opent en je door Hem laat leiden. Dat je met Hem verbonden bent. Of zijn er voor ons ook de verleidingen … als het goed gaat: dat je zegt: ik kan ook wel zonder God, ik heb Hem niet nodig om hier te leven. Andere mensen worden toch ook gelukkig? En als ik nu toch heel erg verliefd ben op een jongen of meisje dat van God niet wil weten, maakt dat nu zo heel veel uit wat hij of zij kiest. En als ik nu die baan kan krijgen, waardoor ik beter voor mijn gezin kan zorgen, ook al kan ik dan soms niet naar de kerk. En als ik nou vrolijk wordt van die muziek, ook al is het een en al liefde, seks en soms zelfs duivels, dan moet dat toch kunnen. Ik vergeet God niet. Maar langzamerhand kan je toch op een weg zijn die van God afleidt. Die weg gaat van God. Waarin je keuzes maakt, waarvan de kinderen de consequenties dragen en merken. Wat is het afschuwelijk als je ervoor kiest om zonder God, in de zonde te leven: God accepteert de zonde niet. Hij keert zich tegen de zonde en zal die ook straffen. Noömi heeft ervaren hoe de Almachtige zich tegen haar gekeerd heeft. Ze zegt het heel duidelijk: mijn leven was vol, maar ik keer nu leeg terug. De Here is bitter tegen mij geweest, zijn hand heeft zich tegen mij gekeerd. Afschuwelijk als zo je leven los komt te staan van God!

 

2) God vraagt een keus voor Hem

Wanneer Noömi zo met lege handen staat, keert ze dus terug naar huis. Ze is niet gelijk terug gegaan toen Elimelech overleed. Ze heeft nog tien jaar daar gewoond. Maar als haar zonen dan ook overleden zijn, gaat ze terug. Ze heeft nu ook gehoord dat God zich naar het volk heeft toegekeerd. Hij heeft zijn volk weer opgezocht. Als God komt, dan komt Hij met cadeaus voor het volk. Hij heeft hun roepen gehoord, en geeft hen dan ook weer te eten. De graanschuren van Bethlehem lopen weer vol. Bijna kan er weer een gersteoogst worden binnengehaald. Noömi hoort de roepstem van de Here en ze maakt de goede keus. Ze besluit terug te gaan naar haar land en volk. Naar de God die haar God is.

Zo vraagt God ook van ons om een duidelijke keus: je kunt soms in zonde vallen, kiezen voor iets dat niet past bij God. En laten we eerlijk zijn: dat overkomt ons allemaal. Wie van ons is er zonder zonde. Wie laat zich niet soms verleiden door geld, seks of macht? Op wie hebben de wereld, duivel en zijn eigen hart, gevoelens geen invloed? Wat is het nodig om steeds weer te bidden: leidt ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze! Maar wat veel erger is dan in zonde vallen, is om erin te blijven. Om op die verkeerde weg door te gaan. God biedt altijd weer een nieuwe kans, wil graag dat je weer bij Hem komt wonen. Noömi breekt met haar verleden en gaat terug naar het land.

Dat zal geen gemakkelijke reis geweest zijn. Het is een lange reis. Fijn dat haar schoondochters haar helpen. Ze zullen de bagage gedragen hebben, haar vergezellen op die gevaarlijke reis. Maar dan stuurt Noömi hen toch terug. Heel indringend. Je bent wel familie van mij, maar als je zo doorgaat eindig je zonder nageslacht. Ik kan je geen kinderen meer geven. Kus mij maar gedag. Het ga je goed in je eigen land, met je eigen goden. Maar we kunnen niet samen verder gaan. Mooi om te zien hoe hier een schoonmoeder liefde heeft voor haar schoondochters. Ook al kun je soms heel verschillend zijn, als schoonmoeder of schoondochter. Je proeft hier iets van liefde en zorg. Van betrokkenheid. Ook al maken je familieleden andere keuzes, de deur mag open staan. Fijn als de relatie wel goed kan zijn. Als je elkaar met liefde en respect behandelt, als je de belangrijkste les van het evangelie ook laat merken: dat je je naaste liefhebt als jezelf. En ook al is je schoondochter dan misschien niet gelovig, misschien dat ze iets gaat merken en voelen van wat het geloof in God in je leven mag betekenen. Bij Orpa lezen we niet dat dat gebeurt. Zij gaat na een stevige omhelzing terug naar haar eigen moeder. Maar dan Ruth! Wat kiest zij duidelijk voor de God van Israël. Is het uit walging over die afschuwelijke afgoden van Moab die kinderoffers vroegen, heeft ze door Noömi deze God leren kennen? Het lijkt er wel op. Ook al was Noomi verbitterd, had ze misschien bij het ouder worden ook wel veel vragen, dingen die ze niet begreep, zoals dat ook bij ons kan gaan als we ouder worden. Dat je dingen niet begrijpt. Maar toch ze zoekt haar God weer op. En Ruth gaat met Noömi mee. Ze zegt: uw God is mijn God, uw land is mijn land, uw volk is mijn volk, wat een liefde en overtuiging. Zij kiest duidelijk voor de Here.

Jongelui, jullie hadden het waarschijnlijk al wel in de gaten. Deze tekst hangt ook in ‘mijn’ catechisatielokaal. Toen ik voor de vakantie mijn preek daar zat te schrijven dacht ik: eigenlijk is het wel mooi om er na de vakantie over te preken. Het past ook wel mooi bij het seizoensthema: vooral de liefde, want uiteindelijk komt de liefde en het gemis van liefde en geliefden ook in Ruth ook duidelijk naar voren. Maar ik hoop dat als jullie deze tekst aan de muur zien hangen dat dan ook tot je door mag dringen dat God van ons de juiste keuze vraagt: dat het doel van de catechisaties, maar ook van de vereniging, je christelijke opvoeding thuis uiteindelijk ook is dat je zelf gaat zeggen: Ja, die God wil ik ook dienen. Niet omdat het moet, of omdat ik dat gewend ben … maar omdat ik die God langzamerhand heb leren kennen als de God van het leven. Die meer geeft dan eten en gezondheid, maar die ons eeuwige leven wil geven. Eeuwig verbonden zijn met Hem. Dat je uiteindelijk ook zegt: God, u bent mijn God. Met U wil ik leven, want bij U is leven goed. U geeft mij troost in leven en streven!

 

  1. God laat het werk van zijn handen niet los.

Zo lijkt het bij eerste lezing een gewoon verhaal over mensen die gaan en komen, die het goed hebben en die verdriet hebben. Maar omdat je hier de naam Bethlehem leest en dan moet denken aan de Christus die geboren wordt, omdat Noömi zelf spreekt over God die bezig is in haar leven leer je verder kijken. Ons handelen is maar niet een doelloos handelen op de grote wereld, waarbij je geluk of pech kan hebben. Zoals God hier bezig is om te laten zien hoe groot zijn genade is, dat hij door het geslacht van Noömi en Ruth de Messias wil gaan brengen, zo is God nog steeds bezig. Ruth wordt opgenomen in het geslachtsregister van Jezus. God kan het kwade doen meewerken ten goed. Hij werkt heen naar de wederkomst van Jezus Christus. Hij wil aan gewone mensen, met soms hun zonden en gebreken, zijn genade bewijzen. Hij laat niet los het werk van zijn handen. Onze geschiedenis, onze reizen, onze verhalen zijn uiteindelijk opgenomen in zijn grote verhaal: we zijn op weg naar de wederkomst van Jezus Christus. Laten we met het oog daarop ook weer een nieuw seizoen beginnen, een nieuw schooljaar of werkjaar na de vakantie. God ziet onze levens, Hij kent onze levens, met de volheid en de leegte. Laten we onze levens in zijn handen leggen: voor Hem kiezen en zo met Hem op weg gaan naar de grote dag. Als de oogst compleet is en de bruiloft van het lam begint! Amen.

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: