Ruth 2 – Een nieuwe start!

Preek Heemse / Hardenberg-C 28-8-2016
Tekst: Ruth 2

Geliefde gemeente van onze Here Jezus Christus,
[1] Het staat er niet best voor in het huishouden van Ruth en Noömi. Ze zijn net uit Moab teruggekeerd, nadat ze daar een tijd als vreemdeling hadden verkeerd. Ze zullen daar in Moab wel hun inkomen hebben gehad, maar hoe moeten ze nu als vrouwen in Israël, zonder een man, aan hun brood komen? Het geld dat ze nog hadden zal snel opgeraakt zijn. Ook al kwam Elimelech, de overleden man van Noömi, misschien wel uit een welvarende familie, nu moeten ze toch zelf een manier vinden om aan hun brood te komen. Wat had de Here het bijzonder geleid dat ze net op het moment de gersteoogst in het land kwamen! Wanneer Ruth voorstelt om aren te gaan lezen op een akker, zegt Noömi: doe dat maar. De God van Israël wil dat er omgezien wordt naar de armen en vreemdelingen: daarom mochten de maaiers wat bleef liggen niet oprapen en ook niet te dicht langs de kant maaien. Zo konden de vreemdelingen die niets hadden en de armen toch een portie graan bij elkaar zoeken. Het komt Ruth niet vanzelf aanwaaien, nee, ze moet er echt voor aan de slag. Een nieuw land, een nieuwe godsdienst, een nieuw bestaan: al het vertrouwde en bekende achter zich latend, zonder iets opnieuw beginnen. Maar ze had in volle zekerheid van haar geloof die stap gemaakt: zij wilde dit zelf, met Noömi leven in het land van Gods beloften.

[2] Een nieuwe start, een nieuw begin: morgen gaan de scholen weer open. De Doekesschool komt samen hier in de kerk, morgenmiddag. Andere scholen beginnen weer: middelbare scholen, bijzondere scholen. Misschien ben je ook wel weer aan je werk begonnen, of verwacht de baas je morgen weer op het werk. Voor Ruth was alles onbekend. Hoe zou het gaan? Niemand kende haar, die vreemdelinge uit Moab. Ze was misschien helemaal niet bekend met werken op het land in de brandende zon. Misschien zou ze wel slecht behandeld worden, misschien moest ze wel met een heel klein beetje eten naar huis. Maar ze gaat aan de slag: ze doet wat haar hand kan doen, ze neemt een nederige houding aan en schaamt zich niet voor eenvoudig werk.
Ruth is dan opgenomen in het grote plan van God, mag op een akker gaan aren lezen van de boer met wie ze later zal trouwen, mag uiteindelijk de over, overgrootmoeder van Jezus worden, maar dat wil niet zeggen dat het allemaal vanzelf ging in haar leven. Ze had al veel verdriet meegemaakt, jong haar eigen man verloren, ze is ver weg van haar eigen familie, ze moest heel duidelijke keuzes maken, en ze moet ook gewoon haar taak oppakken. Eenvoudig werk, waarmee je duidelijk liet zijn dat jij van de goedheid en de zorg van anderen leefde. Eigenlijk hield je gewoon je hand op, al moest je er dan zelf wel wat voor doen.
Wanneer je deze week met je net gekafte boeken naar school gaat, niet wetend wat dit jaar gaat brengen; wanneer je je lunchpakketje voor je werk klaarmaakt, of als je morgen gaat kijken bij je nieuwe juf en meester: dan weet je ook niet hoe het zal zijn. Zal het een leuk jaar worden, of een moeilijk jaar. Ontmoet je leuke mensen of voel je je juist eenzaam, een buitenbeentje. Hoe zal het zijn als het jaar weer voorbij is? Maar we mogen dan op God vertrouwen! Hij zal met je meegaan. Hij laat je niet alleen. Hij werkt zijn grote plan uit: en dan mogen wij gewoon doen wat op onze weg komt. Je plek in de klas innemen, je best doen, ook de dingen doen die niet altijd even leuk zijn. Terwijl je bidt of de Here ook jouw en uw werk wil zegenen en door jou heen wil werken aan zijn grote plan.

[3] Zo doet Ruth haar taak. Dan wil het toeval dat ze op de akker van Boaz komt. Ja het toeval staat er dan. Misschien zeg je: toeval bestaat niet. Dat is zo, God leidt alles. Maar het was voor Ruth een keus ‘at random’, zomaar, ze was niet bewust naar de akker van Boaz op zoek geweest. Het was voor haar toevallig, dat ze er terecht kwam. Dingen die in onze ogen toevallig zijn, kunnen door God op een bijzondere manier geleid zijn. Ze kwam bij Boaz, een belangrijk man: je zult het aan zijn kleren hebben kunnen zien. Een man die gezag heeft en opdrachten geeft aan de maaiers. Een belangrijk man, anderen vertalen ook: een gelovig man. Hij begroet zijn arbeiders met de woorden: De HEER zegene U, zij begroeten hem ook met de woorden: de Heer zegene U. Boaz die kennelijk een overvloed aan goederen en land bezat, leefde met de Heer. Maar deze man had in zijn leven nog niet de ware liefde ontmoet. Hij is vrijgezel.

[4] Een vrijgezel die bijzondere belangstelling heeft voor die vrouw die bij hem aan het werk is. Vanuit de eerste woorden over Boaz en Ruth, merk je dat hier sprake is van meer dan bijzondere belangstelling. Boaz legt zelf uit hoe dat komt: Hij heeft gehoord hoe Ruth gezorgd heeft voor Noömi. Hij heeft gehoord dat ze haar geboorteland verlaten heeft. Haar eigen vader en moeder liet ze achter zich. Ze is gaan schuilen onder de vleugels van de Heer. Een mooie uitdrukking, die voor ons ook vaak bemoedigend is. Als er verdriet is in je leven, als je onzeker bent, als je je vragen hebt: er is er Een die je kent. Die er is, en die er zal zijn. Die trouw is tot in eeuwigheid. In het heetst van de strijd, bij ziekte en zorgen, in de storm van je leven weet je waar je heen mag gaan: je mag schuilen bij God. Als je baas, meester of juf je niet begrijpt. Als je teleurgesteld bent in mensen of beleid. Als het niet lukt met rekenen of lezen, met wiskunde of Engels. Als je niet goed weet hoe je met een situatie om moet gaan. Als je misschien ziek wordt of overspannen. Geen energie om te werken. God zegt: schuil maar bij Mij. Bij Mij mag je rust vinden. Zo had Ruth dat ook juist gevonden. Waar afgoden, en zeker Kemos van Moab allerlei offers, prestaties en voorwaarden van mensen vroegen, heeft ze zelf de rust bij de Here gevonden. Juist voor de proselieten: mensen van andere volken die samen met de Israëlieten God gingen dienen, wordt deze benaming gebruikt: mensen zijn gaan schuilen onder de schaduw van Gods vleugels. Zij mochten in het bijzonder ervaren dat God genadig is: niet eerst van alles van ons vraagt, maar ons uit liefde tot zijn kinderen uitkiest! God zoals we Hem in Christus ook nog beter hebben leren kennen.

[5] Zo krijgt een vrouw die zelf helemaal niet veel heeft, ook door de wetten van de Here, maar ook doordat ze bij Boaz terechtkomt extra bescherming. Ja, Boaz beschermt haar tegen andere mannen: Hij zal ervoor zorgen dat zij niet lastig gevallen wordt door andere mannen (dat wordt hier twee keer genoemd). Kennelijk waren mannen toen ook al een gevaar voor zo’n vrouw alleen. Moest je als vrouw uitkijken om alleen op weg te zijn, of zonder bescherming op de akker aan het werk te zijn. Van de week was nog op het nieuws: leraar ontslagen vanwege seksueel getinte mails en berichten aan leerlingen van een middelbare school. Wat kunnen er op dat gebied vreselijke dingen gebeuren. Wat erg als je voor je leven beschadigd wordt. Wat erg als mannen (of vrouwen) zich zo misdragen. Wat is het belangrijk dat er veiligheid en bescherming is, dat als er verkeerde dingen gebeuren je contact zoekt met een vertrouwenspersoon op school of binnen de kerk.

[6] Op een geweldige manier neemt Boaz haar nu juist op in zijn zorg. Zij krijgt heel wat voorrechten: terwijl ze die dag op het veld is, mag ze drinken bij de kruiken van Boaz. Zo kan ze goed aan het werk zijn. Ze mag dicht bij de maaiers lopen en zo kan ze behoorlijk wat verzamelen voor Boaz. Als het pauze is: hoeft ze niet haar eigen lunchpakketje op te eten. Ze mag eten van het brood dat er bij Boaz is. Daar is ook drinken, en een speciale zure wijn waardoor je weer kracht kreeg om te werken. Ook krijgt ze geroosterd koren: een lekkernij in die tijd. Als ze dan weer aan het werk gaan, moeten de maaiers zelfs expres wat aren voor haar laten liggen: Boaz weet hoe hij op een mooie manier voor Ruth kan zorgen. Een respectvolle en aardige manier. Het tegenovergestelde van haar lastig vallen: Hij geeft haar iets van de liefde, om wat zij gedaan heeft in liefde voor zijn familielid Noömi. Omdat hij zelf de liefde van God had leren kennen, kan hij ook op een goede manier liefde geven.

[7] Wie wel eens achter elkaar heeft zitten lezen in de wetten, zoals ze bijvoorbeeld in Leviticus en Deuteronomium staan, zal het misschien een hele lijst vinden. Wetten van God over het huwelijk, de rustdag, het werk, liefde voor vreemdelingen kunnen op ons soms ‘wettisch’ overkomen, botsen met wat je zelf wil. Maar als je dan hier leest hoe het in de praktijk uitwerkt, kom je onder de indruk van hoe geweldig het is als je Gods wetten houdt. Hoe een arme en vreemdeling daardoor beschermd worden. Helaas was de praktijk vaak anders: zullen veel mensen ook vaak eerst aan zichzelf gedacht hebben, God vergeten zijn. Het was de donkere Richterentijd: maar wat bloeit het leven op als Gods wetten in acht worden genomen. Want op veel manieren maakt God dan heel concreet hoe je je naaste lief kan hebben als je zelf. Wie zich geliefd weet door God, wie ziet hoe God ons laat schuilen bij Hem, kan ook anderen liefde geven. Die wijst iemand die zelf niet rond kan komen niet de deur; die probeert zo iemand juist te helpen en te ondersteunen; die bevordert het werk van de voedselbank, ondersteuning van vrijwilligerswerk en acties van present; die probeert zijn ogen te openen voor eenzaamheid. Die laat zijn ouders of grootouders niet wegkwijnen in een bejaardenhuis, maar probeert ze regelmatig te bezoeken. Die ziet in dat het voor je schoolwerk, arbeidswerk of andere taken die God je geeft goed is om één dag God centraal te stellen en Hem te eren. Die spreekt niet in het algemeen afwijzend over vreemdelingen die anders zijn dan wij, maar die ziet ook hoe we soms een voorbeeld kunnen nemen aan hun gastvrijheid, ontspannenheid, vasthoudendheid in het geloof in verdrukking. God vond de vreemdeling zo belangrijk, dat Hij wilde dat na Tamar en Rachab, nu ook Ruth in het geslachtregister van zijn reddingsplan zou worden opgenomen!

[8] Hoewel je hier al iets merkt van de bijzondere aandacht die Ruth en Boaz voor elkaar hebben, verandert er nog niet veel. Ruth blijft gewoon bij Noömi wonen. Noömi die ontzettend blij is met de hoeveelheid graan die Ruth meeneemt. Noömi die na al de moeite in haar leven, nu toch ook weer zegeningen van de Here mag ervaren. De hele oogsttijd mag Ruth onder Boaz bescherming werken tussen zijn maaiers. De wijze les die het Hooglied als refrein heeft: wek de liefde niet, laat haar niet ontwaken voordat zij dat wil, zie je eigenlijk in de praktijk. Je moet niet vooruitgrijpen op de liefde, dingen hebben hun tijd nodig en moeten rijpen. Ook al wil je als lezer graag verder lezen, meer horen over deze twee bijzondere figuren, zeker als je ook nog hoort dat Boaz de losser zou kunnen zijn, iemand die met Ruth kan trouwen in de plaats van de overleden Machlon. Het verhaal gaat nog niet verder. Eerst neemt Ruth gewoon nog haar plaats in, en woont bij haar schoonmoeder in huis.

[9] Zo vertelt de verteller deze gebeurtenissen stap voor stap. Moet Ruth gewoon elke morgen haar wekker zetten om met de maaiers aan het werk te gaan. Draagt ze het verdriet van Machlon met zich mee, maar kijkt ze soms wel verwachtingsvol naar Boaz. Is de oude Noömi weer teruggekeerd in haar eigen thuisstad, waar zoveel herinneringen liggen. De God van Israël geeft ons gewoon een verhaal met dagelijkse gebeurtenissen. Zo bestaat ons leven ook uit allerlei dagelijkse gebeurtenissen. Vanaf morgen weer met het wat vastere ritme voor jullie jongens en meisjes, jongeren van school. Maar ook al moet je je wekker zetten, voor gewone dingen. Het is toch elke dag weer een bijzondere dag. Want het is een dag dichter bij de wederkomst van Jezus Christus. Dat is waarheen we op weg zijn: Bij Ruth zie je dat heel duidelijk in de achteruitkijkspiegel. Zij werd ingeschakeld richting Jezus. Wij kunnen nog niet zien wat voor ons ligt, maar we weten wel, zoals het Doekeslied zegt: we maken samen een lange reis, een reis naar de stad van God. Een reis naar het paradijs, het paradijs van God. En tijdens die reis mag je je door God laten leiden en mag je het ook van Hem verwachten. Schuilen onder zijn vleugels als het moeilijk is, danken voor de goede dingen en leven van zijn kracht en zijn genade. Ga met Hem, en Hij zal met je zijn!
Amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: