Ruth 3:1 en 9 – Op zoek naar rust

Preek gehouden in Heemse, 4-9-2016
Tekst: Ruth 3

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
Je zult als jongere ook zo je plannen hebben voor de toekomst. Fantaseren over hoe je leven er over 10 jaar uit zal zien. Daarvoor zet je je in op school of voor je studie. Daarvoor doe je je stage of je training. Daarvoor ga je misschien op zoek naar een jongen of meisje van je dromen. Maak je een afspraakje, ga je chatten, ga je met een groep leuke dingen doen. Als je jongere ben je daar misschien heel bewust mee bezig, maar ook als je ouder wordt zul je nog rust zoeken, een thuis. Zeker als er ook een moeilijke periode in je leven is geweest, als er verlies is of verdriet, moet je weer een nieuwe weg vinden: in een doolhof van alle wegen die er zijn. Hoe vindt je dan rust?

Als je het boek Ruth leest zie je dat er eerst veel verdriet en ellende is. Honger in Bethlehem, Elimelech en Noömi die hun land verlaten, hun zonen die trouwen met dochters van Moab, verdriet over het overlijden van Elimelech en later van Machlon en Kiljon. Maar in het eerste hoofdstuk zien we al dat er een lichtpuntje komt: Ruth keert met Noömi mee terug naar het beloofde land aan het begin van de gersteoogst. In het vorige hoofdstuk zagen we hoe Ruth en Noömi weer te eten hebben. Maar toch wil Noömi meer. Het is niet goed als Ruth en Noömi als twee weduwvrouwen samen daar in een huisje blijven wonen. In een vertrouwen op de Heer spoort Noömi Ruth aan om een thuis te gaan zoeken: een plek van rust, waar ze aan een nieuwe toekomst kan beginnen. Zo mag je leren hoe je werkelijk vervulling en rust in je leven kunnen zoeken en vinden!

Op zoek naar rust!
1) De weg gewezen
2) Op weg gegaan
3) De weg gezegend

1) Noömi spoort aan
Als we hier in het eerste vers lezen dat Noömi zegt: zal ik niet een thuis voor je zoeken, dan doet dat denken aan het eerste hoofdstuk. Als Orpa en Ruth besluiten mee te gaan op reis, zegt Ruth ook: ga toch terug, ga naar je eigen vader en moeder en mag het zo zijn dat je geborgenheid vindt in het huis van een man. Ook toen was ze al met de schoondochters begaan, al begrijp je niet goed dat ze aanspoort om in Moab een thuis te vinden: hoe kan ze haar dochters nu een toekomst zonder God wijzen? Kennelijk was Noömi toen nog behoorlijk de weg kwijt, of het kwam omdat ze zo verbitterd was. Nu ze weer terug is in het beloofde land, nu ze weer eten hebben door het werk van Ruth, spoort ze Ruth aan om werkelijk een rustplaats, een thuis te vinden, en nu wel volgens de weg van de Heer. Ze spoort Ruth aan om een huwelijksaanzoek aan Boaz te doen. Want Boaz is een familielid.
Daarmee laat ze zien dat ze de wet van God kent. In Deuteronomium 25:5-10 wordt uitgelegd dat wanneer er twee broers zijn, en er één overlijdt, dat andere broer dan moet zorgen dat ze weduwvrouw toch een kind krijgt. Er staat duidelijk bij waarom dat is: zo kan hij ervoor zorgen dat de naam van zijn broer toch voortleeft onder Israël. Er moest nageslacht komen voor die broer. De eerste zoon moest dan ook de naam van die overleden broer krijgen. Zo hoopt Noömi dat Boaz bereid is, om als familielid die plicht te vervullen.
Nu spiegelt ze Ruth geen lege toekomst voor, zoals die geweest zou zijn als Ruth in Moab een man had gezocht: nu is ze echt gericht op een toekomst in Israël, met de Here. De naam van Machlon mag voortleven. Het volk dat Messias zo sterk verwacht, een koning die zal regeren in eeuwigheid, wilde per se dat er nageslacht zou komen dat die Messias mee zou maken. Nu wordt het hier zelfs zo dat via Ruth en Boaz die Messias er zal komen. Wat een geweldige uitkomst van het verhaal: wat knap ook verteld! Waar je aan het begin van het boek misschien zou verwachten: weet je wel wat het voorgeslacht van David was, komt pas aan het eind van het verhaal naar voren dat God zo zorgde voor de komst van David, en zo later voor de Messias. God laat zien dat hij de donkere periode van de rechters, waarin deed wat goed was in zijn eigen ogen en er geen koning was over Israël, verbindt met de nieuwe periode waarin de koningen regeren. De geschiedenis van Israël is maar niet een toevallige geschiedenis: God bestuurt de geschiedenis en werkt via zijn plan naar de komst van Jezus Christus.
Als je zelf je plannen maakt voor je leven is het belangrijk om je af te vragen waar leef ik voor? Waar vind ik nu echt rust en het doel van mijn leven? Als je je afkeert van God, niet meegaat met God en niet bij Hem schuilt, kan je leven heel leeg worden. Ja, dan kan het van de buitenkant allemaal aardig lijken, je hebt misschien huisje, boompje, beestje, je hebt je schaapjes op het droge. Maar dat had Orpa misschien ook wel gevonden in Moab: een man, kinderen. Een thuis. Maar wanneer ons leven een leven is zonder de levende God, zul je toch onrustig blijven. Heb je de echte vervulling en toekomst nog niet gevonden. Besef je dat je leven gericht mag zijn op Jezus Christus: dat Hij eens terugkomt. En vraag je je bij alles af, of wat je doet ook meewerkt aan de komst van zijn rijk: dan zal aan het licht komen hoe je gebouwd hebt. Of je gebouwd hebt op een rots, op de rust en het vertrouwen dat God wil geven. Of dat je op zand gebouwd hebt. Een leven dat voor hier wel aardig lijkt, maar wat geen stand houdt op de dag dat God oordeelt, op de dag dat Jezus komt om te oordelen. Laten we bidden: Heer, geef dat uw koninkrijk komt, ook door de dingen die ik doe en keuzes die ik maak.

2. Op weg gegaan
Noömi spoort Ruth aan, maar Ruth gaat dan ook zelf op weg. Er volgt dan een intiem verhaal over Ruth en Boaz. Een mooi verhaal over de liefde. We zien hier heel duidelijk dat Ruth hier meer vraagt dan dat Boaz akker van Elimelech gaat kopen, zodat die in de familie blijft. Nee: Ruth gaat Boaz ten huwelijk vragen. Daarvoor maakt ze zich mooi: ze wast zich en frist zich op, ze doet heerlijke geuren op, ze doet haar mooiste kleren aan, ze zal een tijd voor de spiegel hebben gestaan en wil er stralend uitzien. Dan gaat ze naar de dorsvloer: dat is de plek waar Boaz aan het eind van de oogsttijd de nacht doorbrengt. Boaz is waarschijnlijk in uitstekende stemming, want de oogst is binnen. De periode van schaarste is voorbij. Het graan is door de maaiers bij elkaar gehaald. Aan het eind van de dag zullen ze op een hoger gelegen plaats nu het kaf van het koren gaan scheiden. Ze hadden daarvoor een wan, waarmee ze het koren in de lucht gooiden. ’s Avonds was er vaak een rustige wind, die dan het kaf en de stukjes stro meevoerde. Een wind die niet te vlagerig moest zijn, maar ook weer niet te zacht. Daarom waren ze tot laat bezig geweest. Er was blijdschap om de oogst. Ze hadden genoten, gegeten en gedronken. Ze zullen die nacht ook dicht bij hun oogst slapen om de oogst te bewaken. Ruth was ondertussen terwijl het donker was de dorsvloer genaderd. Niemand kon haar zien, en dat was maar goed ook want het was niet de gewoonte dat vrouwen op de dorsvloer kwamen. Ruth ziet dat Boaz vlak bij een berg graan gaat liggen en ze gaat als hij slaapt bij zijn voeten liggen. Midden in de nacht schrikt Boaz wakker. Hij komt om zich heen en ziet Ruth en vraagt: Wie is daar!? Dan vraagt Ruth of Boaz zijn vleugel over haar uit wil spreiden, of zoals onze vertaling zegt: wilt u mij bij u nemen. Ruth vraagt heel duidelijk of Boaz met haar wil trouwen. Ze had eerst de geborgenheid gezocht onder de vleugels van de Heer, nu zoekt ze geborgenheid van Boaz. Een huwelijksaanzoek.
Ruth speelt hier wel een gevaarlijk spel! Wat had ze als vrouw ’s nachts daar te zoeken. Een gewaagde situatie om zomaar bij de slapende Boaz te gaan liggen. Ze wordt er door de schrijver van het verhaal niet om veroordeeld. Maar gewaagd is het wel: Het lijkt wel op Ester die haar leven in de waagschaal stelt om bij de koning iets te vragen. Hier is het ook spanend: zou Ruth geen blauwtje lopen, of erger: zou Boaz haar niet boos wegsturen om zoveel vrijmoedigheid waarmee ze op Boaz afkomt? Het zou misschien zomaar verkeerd af kunnen lopen.
Maar dan mogen we ook zien dat erbij staat dat ze niet alleen onder zijn vleugels wil schuilen, bij hem een nieuw thuis wil vinden. Ze geeft ook de reden aan vanuit de bijbel: u kunt als losser optreden. Ze wijst Boaz op de extra reden waarom ze naar hem toegaat: hij heeft een taak en een plicht als verwante om haar te lossen. Om het verdriet van geen nageslacht voor Machlon en Elimelech weg te nemen. Daarom durft Ruth, op bevel van Noömi de stoute schoenen aan te trekken en dit verzoek te doen.
Boaz kan zo de losser worden voor Ruth, zo kan hij dienstbaar zijn. We lazen net dat de achter, achterkleinzoon van Boaz ook aangeeft dat Hij gekomen is om te dienen. Jezus gaf zichzelf als losgeld voor velen. Waar wij een schuld hebben tegenover God, kan Jezus deze schuld weg nemen. Hij heeft voor onze zonden betaald aan het kruis. Hij wil ons vrijkopen. Hij zal dat doen. Daar mogen we ook om vragen!
Als we tot God gaan en rust zoeken bij Hem hoeven we niet te aarzelen, niet bang te zijn. We hoeven niet afwachtend te zijn of God wel wil luisteren. Wie in gebed tot God gaat mag in de zekerheid van het geloof bidden. Pleiten op Gods verbond. God heeft beloofd dat Hij ons wil verlossen van de zonden. God heeft beloofd dat Hij onze Vader wil zijn. God heeft beloofd dat Hij je bij de hand zal nemen en je leven zal leiden. Laten we dan pleiten op zijn beloften en op zijn verbond. Wanneer we bij God onze rust zoeken, mogen we weten dat Hij hoort. Wanneer we gelovig onze zonden belijden mogen we zo ook in volle zekerheid volgende week komen tot het avondmaal.

3. De weg gezegend
Zo wordt ook de weg van Ruth gezegend. Boaz reageert positief op haar verzoek. Hij prijst haar, en in de woorden lees je al dat het meer is dan een verplicht huwelijk. Hij noemt haar een bijzondere vrouw. Kennelijk had ze ook wel jongere mannen kunnen krijgen, hij is van haar onder de indruk. Hij prijst haar om haar trouw. Wat laat ze duidelijk zien dat ze de weg wil gaan die de Here wijst. Dat ze niet alleen met Noömi is meegegaan, maar nu ook graag wil dat er nageslacht komt voor Machlon. Er is blijdschap en dankbaarheid. En ook al lijkt er even een kink in de kabel te komen, omdat er nog een andere losser is, een ander familielid. Boaz zegt toe dat hij alles op alles zet om Ruth te trouwen, hij geeft al veel koren mee als een soort bruidsschat aan Noömi. Ook Noömi verzekert Ruth dat ze rustig kan wachten. Deze man zal niet rusten voordat hij de zaak geregeld heeft.
Als je leest hoe dit zo gebeurt kun je er misschien wel jaloers op worden. Als je zelf al vaak dingen aan de Here hebt gevraagd, maar je gebed niet verhoord of nog niet verhoord is. Als je God smeekt om een partner, als je God smeekt om een kindje, als vraagt om beterschap, als je op zoek bent naar een baan. Zijn we niet allemaal op zoek naar rust: naar een vervulling van onze onrustige verlangens? Je kunt blij en dankbaar zijn als God je zegent, maar Gods wegen zijn vaak zo ondoorgrondelijk en moeilijk voor ons. Zijn plannen falen niet, maar waarom dan toch dit verdriet in mijn leven, waarom dan toch zo’n andere uitkomst dan ik gedacht had. Bij het jaarthema zal dat ook regelmatig aan de orde komen: de vragen die je rondom de liefde ook kan hebben. Vragen rondom alleengaand zijn, gebroken huwelijken, anders geaard zijn, ja wat kunnen er rondom dit onderwerp ook veel dingen je bezig houden.
Maar toch … vanuit de geschiedenis van Ruth zien we hoe wij hier te maken hebben met allerlei gewone dagelijkse situaties. Met teleurstellingen en soms ook klein-menselijk handelen. Maar het wordt wel steeds duidelijker waar Ruth haar thuis, haar rust haar toekomst gaat vinden. Als onze ziel onrustig is, als we maar weinig kracht voelen, als we onze vragen hebben, hoeven we niet bij de pakken neer te zitten. We mogen ons vastklampen aan de beloften van God. Hij heeft belooft om ook voor ons als Verlosser op te treden, om je werkelijk rust en kracht te geven: hij is erbij in de verschrikkingen en zorgen, bij verdriet en teleurstelling. Laten we dan op weg gaan, bij Hem ons heil zoeken en het van Hem verwachten. Dan kies je de goede weg: dan zal Hij je met zijn vleugels beschermen, dan vind je werkelijk een toekomst: een eeuwig leven met God. Amen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: