Genesis 2 – Het is niet goed als de mens alleen is … (m/v)

Preek gehouden Heemse, 20 november 2016 (Jaarthema Vooral de Liefde)

Tekst: Gen 2:18-25

 

Geliefde gemeente van Jezus Christus,

[Dia 1] Misschien ben jij, bent u er ook wel eens geweest: een vrouwenochtend, of een mannendag. Een dag waar je nadenkt over je man-zijn of je vrouw-zijn. Misschien wel een christelijke dag: waar je als mannen nadenkt over je vriendschappen, als je getrouwd bent over je echtgenoot zijn, en over ‘Waarom een betrokken vader zo belangrijk is!’ (OpHij) waarbij duidelijk wordt dat wij mannen toch vooral van avontuur houden en van stoere mannendingen. Of een vrouwenochtend waar je samen nadenkt over allerlei vrouwen onderwerpen, wie ben je als echtgenote ‘Hoe ga je om met het moederschap?’ (Opzij) Of als niet getrouwde: Hoe overleef ik als single tussen de gezinnen. Mannen lezen vaak mannenbladen, vrouwen vrouwenbladen. Je kunt er van denken wat je wilt, er zijn ook wel boeken over geschreven: ‘waarom begrijpen wij elkaar niet’ of in de boekwinkel was lang populair: ‘mannen komen van mars en vrouwen van venus’. Misschien vind je het boeiend en interessant, misschien zegt het je niet zo veel, maar het feit of je als jongetje of als meisje wordt geboren, is heel bepalend voor je leven en voor de dingen die je doet. Wat is het moeilijk als je niet goed weet of je een jongen of meisje bent, of wat kan het lastig zijn als je door je seksuele geaardheid niet met andere jongens of meisjes mee kan praten. Ook in de kerk merk je dat er verschil is tussen mannen en vrouwen: het is zelfs veel in de discussie omdat de synode gaat spreken over evt. vrouwelijke diakenen, ouderlingen en diakenen.

[Dia 2] Vanmorgen willen we de bijbel opendoen over dit thema. We hebben gelezen hoe de man gemaakt is en hoe de vrouw gemaakt is. God maakte eerst de man: ‘Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem de levensadem in de neus’ (2:7). Daarna lezen we hoe de vrouw gemaakt wordt ‘terwijl de mens sliep nam Hij [God, de HEER] een van zijn ribben weg […] Uit de rib bouwde God, de HEER, een vrouw (2:21,22). Opvallend is dus dat man en vrouw verschillend geschapen zijn door God. We weten allemaal wel dat er verschillen zijn tussen man en vrouw: biologische verschillen. Vrouwen kunnen kinderen krijgen, mannen niet. Met name in de pubertijd ontwikkelen de verschillen tussen jongens en meisjes op een duidelijke manier. Maar er is dus ook een verschil hoe de eerste man gemaakt is en de eerste vrouw. De eerste man rechtstreeks uit de aardbodem, de eerste vrouw uit de man. Dat is een verschil in geschapen zijn, waar de bijbel in het Nieuwe Testament ook een paar keer op terug grijpt. Als Paulus zegt dat een vrouw niet mag onderwijzen en gezag mag hebben binnen de gemeente, grijpt hij terug op deze volgorde: ‘Adam werd als eerste geschapen en daarna pas Eva’ (1 Tim. 2:12,13). En ergens anders: ‘de man is niet omwille van de vrouw geschapen, maar de vrouw omwille van de man.’ (1 Kor. 11:9). De bijbel gaat er niet omheen: er staat niet: mannen komen van Mars, vrouw van Venus. Maar er is een verschil in oorsprong bij de eerste mens, en de bijbel koppelt er ook een verschil aan vast. Een verschil in positie in de gemeente, op basis van de volgorde van Gods scheppen. Er zijn verschillen, en daarom kan er iets goeds inzitten om als mannen onderling te spreken over je taken, om dat als vrouwen onderling te doen. Om een aparte mannen of vrouwenvereniging te hebben. Op sommige terreinen zal er herkenning zijn en kan het bemoedigend zijn om elkaar als mannen of vrouwen te ondersteunen en te bemoedigen.

[Dia 3] Maar hoe belangrijk is het onderscheid tussen man en vrouw voor God? Als je Genesis 2 leest, dan lees je het tweede scheppingsverhaal. In Genesis 1 heeft de schrijver al verteld hoe God alles gemaakt heeft, en dat wordt op een andere manier verteld in Genesis 2. In Genesis 1 konden we lezen dat God de mens gemaakt heeft. Er staat dat God zegt: Laten we mensen maken die ons evenbeeld zijn. En dan staat er: “mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen”. Duidelijk wordt hier dat we allereerst geschapen zijn op een zeer bijzondere manier: we zijn geschapen naar Gods beeld. God die zegt: laat ons mensen maken. Hij die als Vader, Zoon en Geest bestaat in relaties, in liefde, wil de mensen maken zoals Hij is. Als man en vrouw, een mens in relatie. Een mens die niet alleen is. Er zijn boeken vol geschreven over wat het betekent dat de mens naar Gods beeld is geschapen: maar zoveel is wel duidelijk: De mens heeft een hoge plek. Bijna als God, zegt Psalm 8. Als het gaat om ‘wie ben ik?’: dan mag je allereerst weten, dat God mij naar zijn beeld gemaakt, gemaakt om te leven in liefde en relatie met anderen. Gemaakt om net als Hij te heersen over de schepping en daar goed mee om te gaan. Na de zondeval is er veel van dat beeld van God zijn beschadigd. Is de zonde in de mens gekomen, is er een kloof tussen God en mens gekomen. Maar dankzij Christus mag dat hersteld zijn: mogen we weten dat er voor God geen verschil is in afkomst, positie, geaardheid, geslacht: Wie zich laat redden door het bloed van Christus, mag gered worden door Gods genade. Of je nu slaaf of vrije bent, Jood of Griek, man of vrouw (Gal. 3:28). Voor God zijn man en vrouw gelijkwaardig, we mogen onze identiteit aan Christus ontlenen: in Hem mag je gered zijn en tot je doel komen!

 

[dia 4] Ookal is er in Genesis 2 dan een volgorde in Schepping: eerst de man, dan de vrouw, toch is de vrouw maar niet een hulpje of een deel van de man is. Als je de tekst goed leest zie je dat op verschillende manieren naar voren komen. God neemt zich voor om voor de mens een hulp te maken die bij hem past. God ziet dat het paradijs mooi en goed is, maar als Hij in zijn wijsheid erover nadenkt ziet hij dat Adam wel erg alleen is. Hij kan met niemand praten, hij kan met niemand een stukje gaan wandelen, hij kan met niemand overleggen. Er is niet iemand om de dingen mee te delen. Een tijdje terug zag ik een documentaire van mensen die alleen in de natuur moesten overleven. Door slakken, vissen, vruchten hielden ze zichzelf in leven. Ik zag tijdens het zappen het stukje vanaf de vijfendertigste dag, toen er nog vier mensen meededen: het was moeilijk om te overleven, moeilijk om aan genoeg voedsel te komen, maar het allerergste was de eenzaamheid. Ze werden er gek van. Helemaal alleen in het bos, elke dag hetzelfde, niemand om mee te praten of dingen mee te delen. God zag dat het niet goed was dat de mens in het paradijs alleen was. En al zijn er dieren die op aarde en in de lucht leven, die Adam namen mag geven naar hun soort: de Neushoorn en de Olifant, de zijdehoenders en mussen, Adam blijft eenzaam. En dan geeft God voor de mens een hulp die bij hem past. Allereerst een hulp: niet een hulpje, niet een ondergeschikte, maar werkelijk een hulp en steun. Zoals wij aan het begin van de dienst ook niet zeggen van: we kunnen alles wel zelf, maar fijn dat we iemand hebben die ons hulpje is als we het niet alleen kunnen. Nee: Onze Hulp is in de naam van de Heer. Hij is alles voor ons, we zijn van Hem afhankelijk. Hetzelfde woord wordt hier gebruikt. En als dat een helper is die bij hem past, dan staat er letterlijk zoveel als ‘tegenover Adam’. Hetzelfde, maar dan tegenovergesteld. Iemand zegt ook: als een soort klankbord. Iemand met wie je de dingen kan delen. Als Eva dan gemaakt is, dan roept Adam het ook uit: die is nu echt been van mijn gebeente. Hij bedoelt niet dat dezelfde soort beenderen hebben, maar dit is een gelijke aan mij: iemand die echt hetzelfde is, met wie ik mijn leven kan delen.

[dia 5] Daar komt bij: Eva is gemaakt uit een rib van Adam. Ze is niet een deel van Adam gebleven, nee is echt vanuit Adam weggenomen. Ze is helemaal zelfstandig, tegenover Adam, al is ze van hetzelfde soort, en daarin gelijk aan hem. Genomen uit een rib: : “Wanneer God Eva had geschapen uit Adams hoofd, dan had zij wellicht de baas over hem willen spelen; wanneer Eva genomen was uit Adams rug, dan had Adam misschien alle lasten des levens op haar gelegd; wanneer Eva genomen was uit Adams voeten, dan had hij haar misschien vertreden, doch nu God haar nam uit Adams zijde, uit de plaats, waar het hart klopt, nu heeft Hij daarmede willen zeggen, dat de vrouw naast de man moet staan en dat de liefde des harten de man en vrouw moet samenbinden.” Zo staat er ook in Prediker dat het geweldig is als je als mens niet alleen hoeft te zijn: als twee vrienden samen zijn en de een valt, helpt de ander hem weer overeind (Pred 4:10). Wanneer je bij elkaar slaapt geef je elkaar warmte, maar hoe krijgt iemand die alleen slaapt het ooit warm? Als je alleen bent, hoe houd je stand als je aangevallen wordt? Als we het dit jaar hebben over vooral de liefde, mogen we daar ook van leren. Heeft Christus ons niet zelf de liefde geleerd, is het daarom ook niet goed om als gemeente met elkaar verbonden te zijn. Dat we geven om elkaar, dat we omzien naar elkaar, dat je meeleeft met de ander. Wat is het geweldig als er mensen zijn die om je geven, waar je je verhaal kwijt kan, door wie je je gewaardeerd voelt. Of je nu single bent of getrouwd, of je jong bent of ouder, of je man bent of vrouw, je kunt niet zonder de liefde. Laten we die liefde, dat meeleven met elkaar ook steeds vormgeven. Zeker in deze tijd waarin mensen steeds meer op zichzelf en voor zichzelf leven mogen we als kerk een tegengeluid en tegenbeweging vormen door vanuit vooral de liefde te leven. Niet door naar anderen te kijken of ze het jou geven, maar door zelf te kijken waarin kan ik er voor de ander zijn. Waarin kan ik bijdragen dat de liefde groeit en het omzien naar elkaar.

[Dia 6] Wanneer zo de schepping van de vrouw beschreven is, voegt de schrijver een opmerking in over het huwelijk. Want waar er liefde is tussen mensen en de mens bestaat in relaties, komt er voor sommigen ook die bijzondere relatie van het huwelijk. Het is niet ons hoogste doel hier op aarde: Jezus zegt: 30 Want bij de opstanding trouwen de mensen niet en worden ze niet uitgehuwelijkt, ze zijn dan als engelen in de hemel. (Mat 22:30) En Paulus zegt: Ik zou liever zien dat alle mensen waren zoals ik, maar iedereen heeft van God zijn eigen gave gekregen, de een deze, de ander die. (1 Kor 7:7). Maar voor wie wel trouwt, mag er de liefde zijn, die op zoveel mooie manieren beschreven wordt in de bijbel. Waarin Adam ook al in dit eerste lied het mooi van laat zien. Juist binnen het huwelijk gaan een man en vrouw die elkaars tegenover zijn, elkaars klankbord samen een diepe eenheid vormen. Als jongen en meisje groei je daarin naar elkaar toe mag je elkaar leren kennen, meer van elkaar weten, mag je elkaar steeds beter aanvoelen, mag je smoorverliefd worden en dan komt de dag dat je publiek voor God en voor de mensen om je heen beloofd om elkaar trouw te zijn. Wanneer je dat beloofd hebt mag je ook lichamelijk een eenheid vormen en de meest intieme liefde aan elkaar geven. Zo legt de schrijver het hier uit, daar grijpt Jezus ook op terug. Hij kent de zwakheid van ons hart, Hij weet hoe moeilijk het is om je beloftes te houden, dat er soms ook zware tijden in het huwelijk kunnen zijn en dat het echt niet altijd het paradijs op aarde is. Dat een huwelijk soms strandt, ook al doe je duizenden pogingen om het in stand te houden, dat er soms sprake is van ontrouw of blijvende ontwrichting. Wat kan dat een pijn doen, en kan Jezus spreken over het kwaad van de echtscheiding. Laten we daarom bidden dat God, die een God van vergeving is, ook steeds weer de kracht wil geven dat je vanuit een goede basis en goede voorbereiding samen werkt aan het huwelijk. Het huwelijk waarin het geven, geven, geven is en waarin je dan hopelijk ook mag ontvangen.

[Dia 7] Voor Adam was het niet goed als hij alleen was. God gaf Hem Eva. De mens mocht leven te midden van anderen. Toen Eva er was, was het paradijs heel goed. De mens was samen met Eva. De mens wandelde met God. De relatie tussen de mensen was open en goed. Adam en Eva waren naakt, maar schaamden zich niet voor elkaar. Wat is het verdrietig dat er zoveel kapot gegaan is door de zonde. Toen schaamden ze zich wel voor elkaar. Wat erg dat je je daardoor als mens soms zo eenzaam kunt voelen: Een leeg gevoel, teleurstelling in anderen, een groot gemis omdat de dood een geliefde heeft weggenomen. Die leegte zal hier op aarde nooit helemaal verdwijnen. Maar wat is het mooi als je Jezus Christus mag kennen of leren kennen. Als je in de gebrokenheid van het bestaan, je handen mag vouwen en mag zeggen: Here vervul mijn hart, houd me vast, geef me troost. Als we hier in de gemeente om elkaar heen mogen staan en ‘vooral de liefde’ niet alleen bij woorden blijft, maar ook omgezet wordt in daden. Dan zal het soms goed zijn om over je man-zijn na te denken, of je vrouw-zijn, doe dat vooral, en als je getrouwd bent, pak nog eens de woorden van het huwelijksformulier erbij waar je ja tegen hebt gezegd: Leef je verstandig met je vrouw, ga je haar voor in een leven met de Heer, Draag je zorg voor haar en geef je geborgenheid? En vrouwen: Zoek je het goede voor je man? Zijn je goede werken je sieraad? Leef je beiden van Gods genade?   Neem je verantwoordelijkheid als man, vrouw, vader, moeder, zoon, dochter, collega, vriend of vriendin: als God ons aan elkaar verbindt om te luisteren, laten we dan ook echt luisteren, opnieuw luisteren: niet van te voren al invullen wat de ander denkt, of over jezelf beginnen: maar vandaag bij het bezoek, tijdens de koffie en tijdens het eten echt je openstellen voor de ander: luister naar de ander, als een mens, met wat hem of haar bezig houdt. En laten we elkaar zo meenemen als geliefde kinderen van God, op weg naar de grote dag, waar we altijd bij God zullen zijn.  Amen

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: