Zondag 25 – Hoe kun je geloven?

Preek Heemse, 15 jan 2016

Tekst: Zondag 25, Hebr. 6:11-20

 

Geliefden van onze Here Jezus Christus,

[#1] Ik zou wel willen geloven, maar ik kan het niet, zegt de één.

Ik geloof niets van wat er in de bijbel staat, allemaal verzonnen, zegt de ander.

Mijn geloof gaat zo op en neer, soms doet het geloof me zo weinig en zit ik in een crisis, zegt de derde.

Hoe kun je gaan geloven? Waar komt het geloof vandaan? Dat is een vraag die je bezig kan houden tijdens de opvoeding, in gesprek met een niet gelovige collega of klasgenoot, tijdens het huisbezoek en tijdens catechisatie. Want de vraag: “hoe weet je nu dat allemaal waar is, wat God zegt?” en “hoe kan ik mijn geloof blijven houden?” komt steeds weer naar voren. Geloven gaat nooit automatisch.

 

[#2] Als we dan het antwoord beginnen te lezen, dan staat er: ‘Het geloof komt van de Heilige Geest’. Het geloof komt niet bij onszelf vandaan. Wij kunnen niet onszelf het geloof geven, we kunnen niet de volgende generatie het geloof geven. Misschien hebben we dat wel eens teveel gedacht: je kinderen gaan wel mee naar de kerk, geloven wel, en pas als ze dat niet doen is er wat bijzonders aan de hand. Nee! Zo is het niet! Het is geloof begint niet bij onszelf. Het zit niet in een mens om te gaan geloven. Het is juist een wonder als iemand wel gaat geloven! Een geweldig geschenk!

En tegelijk hoef je dan ook maar niet gaan zitten wachten tot Hij het aan jou geeft: De Geest werk ‘middellijk’: God zet het cadeau niet alleen voor ons, maar hij geeft ook handen om het cadeau uit te pakken. God biedt ons niet alleen het brood van het leven aan, maar leidt ook je hand om het tot je nemen.  [#3] God geeft dus zijn middelen om dat geloof te kunnen krijgen. Over die genademiddelen gaat het in zondag 25-31. Middelen die de Geest gebruikt om ons op Christus te wijzen. Hij geeft zijn Woord, in de bijbel kun je over hem lezen, in de preek kun je over Hem horen. En Hij geeft ook de heilige Doop en het heilig Avondmaal. En die middelen moeten we dan wel gebruiken. Net zoals je niet zegt: God is mijn bewarker, dus ik doe de deur niet meer op slot. Of: God is mijn dokter, ik ga niet meer naar de huisarts. God is de bouwer, dus ik ga zelf mijn huis niet meer bouwen, zo kun je ook niet zeggen: God geeft het geloof, dus de preek en de sacramenten gebruik ik ook niet meer.

[#4]  Door de preek wil God het geloof geven. Door de preek? Zo’n verhaal van een man op een verhoging of podium. Waar je soms moeilijk je aandacht bij houdt. Wat vaker te lang is dan te kort, eerder saai dan enthousiast. Waarvan je misschien zegt: dat is allemaal mooi, ik zeg ja en amen, maar weet de dominee wel wat mij bezig houdt. En is het niet uit de tijd: zou je niet op andere manieren elkaar moeten vermaken tijdens de kerkdienst? Kun je niet geloven zonder kerk, zonder preek. Een godsdienstleraar schreef gisteren in het ND: het zou toch veel mooier zijn als iedereen zijn eigen verhaal inbrengt en er een gesprek ontstaat.

 

Toch wijst God de preek aan als het middel waarmee hij het geloof werkt. Het geloof is uit het horen. Natuurlijk kun je ook tijdens een wandeling, in de natuur, tijdens een gesprek of op een verjaardag tot geloof komen, maar de weg die God wijst is de preek, de verkondiging van het woord. Toen de Eunuch uit Ethiopië kwam, hoe kwam hij toen tot geloof? Wanneer kon hij zich laten dopen? Toen Filippus aan de hand van Jesaja 53 verteld had over Jezus Christus, die gestorven was en opgestaan ook om hem te redden! Via de preek wil de Geest werken.

 

Dat vraagt veel van je. Met wat voor houding kom je in de kerk? Bid je mee als we bidden om de opening van ons hart? Ben je gericht om te ontdekken wat de boodschap voor jou is die dienst? Kom je uitgerust naar de kerk?

Maar dat vraagt ook veel van de predikant! Dat ik als dominee niet alleen de bijbel ken, maar ook de tijd waarin we leven en ook het hart van de luisteraars begrijp. Dat ik Gods woord in deze tijd mag spreken, dat daarin ook het hart weer voeding vindt. Zodat je bemoedigt, verrijkt, vermaand of opgelucht de kerk uitkomt.

 

Het belangrijkste is, dat je door een preek weer ontdekt wie de levende Heer is, wie Jezus Christus is. Dat je merkt dat Christus hier in ons midden is en dat je door zijn woorden mag gebeuren dat je Hem ontmoet. Dat je vermaand wordt over de wegen die lijden naar de dood, vermaand over een leven zonder God. Uitgenodigd om met je onrust bij Hem te komen. Getroost met de redding van Jezus Christus: dat Hij gestorven is, ook voor jou!

 

Dat vraagt geen opsomming van geleerdheden, maar dat vraagt dat voor God geplaatst wordt. Zodat niemand de kerk uit kan gaan, of je nu voor of achterin zat, links of rechts: maar dat iedereen de redding door Christus op het hart gedrukt krijgt!

 

Daarom doe je jezelf tekort als je niet naar de kerk gaat. Want door de preek wordt het geloof gewerkt. Waarom? Omdat in de preek het evangelie klinkt: art. 33 zegt: Gods goedgunstigheid en genade. In dat evangelie klopt het hart van de kerk. God ziet jou en kent jou, en wil je ook in jou situatie bemoedigen en biedt zijn genade aan!

 

[#5] Hoe kunnen mensen tot geloof komen? De preek kan daarin een middel zijn. Maar het is ook de roeping van elke christen om het geloof zelf ook verder te vertellen. In je woorden en werken te laten zien! Het kan niet zo zijn dat je het geloof voor jezelf laat! Maar als jouw hart door de Geest vol is gemaakt van Jezus, dan zal je mond er van over stromen!

 

Werkt dat dan? Krijg je zegen op preekwerk, catechisatiewerk, de opvoeding en het evangelisatie werk? Dat is wel eens moeilijk. Soms wel: wat verblijdend! Soms niet. Maar dat is Gods vrijheid. Gods wegen zijn hoger dan onze wegen. Maar Hij vraagt niet naar het resultaat: of we verteld hebben en geleefd hebben vanuit zijn genade. Hij vraagt of we gezaaid hebben, meer hoeft niet.

 

Natuurlijk blijven er dan moeiten: Kan ik dit echt geloven? Is dit ook voor mij? In de bijbel staan soms dingen waar je niet mee uit de voeten kan, als het gaat over geweld, over dingen die botsen, over Jezus de wonderdoener. Jezus die maar gewoon een mens was. Over teksten over vrouwen, homo’s of geweld: gelden die nog? Sommige vragen zijn lastig, sommige vragen gaan boven ons verstand uit, op sommige vragen krijg je nooit een antwoord. Het vraagt bestudering, gesprek, gebed om de Geest. Tegelijk mogen we ook geloven: ons verstand is soms wel te klein, sommige dingen zijn niet te begrijpen, maar het geloof gaat niet tegen het verstand in. Het belangrijkste is dat de kern steeds weer centraal staan: dat Jezus Christus aan het kruis gestorven is. Dat daardoor vergeving en redding mogelijk is! We bidden dat de Geest daar steeds de ogen voor mag openen!

 

  1. God wijst niet alleen op zijn woorden, hij geeft er tekenen bij. Het teken van de doop: water dat schoonwast, het teken van het avondmaal: gebroken brood en geschonken wijn die in je komen. Doen we de sacramenten dan niet tekort als we alleen zeggen dat het een teken is, van wat God in zijn woord zegt en van wat hij binnen in ons hart doet?

 

Is een sacrament niet veel meer een mysterie, een geheim waarin Jezus zelf tot je komt? Krijg we wie via het sacrament niet Jezus zelf en zijn genade zelf in ons hart? Gebeurt er geen wonder op het moment dat je gedoopt wordt? Komt Christus niet in je hart op het moment dat je eet? Zo leert de Rooms Katholiek Kerk dat: en blijven mensen daar niet veel meer met de kerk verbonden (ook al zegt het hen misschien niet zoveel meer), omdat het niet afhankelijk wordt van je eigen geloof, maar omdat de kerk wel voor je gelooft en je door een mysterie doet delen in Gods genade, als je maar gebruik maakt van eucharistie en doop?

 

Toch is dat niet de manier waarop doop en avondmaal werken. Art. 33 zegt: God houdt rekening met onze zwakheid en ons onverstand. Het is soms moeilijk om op God gericht te blijven. Daarvoor las ik net het gedeelte uit de brief aan de Hebreeën. Zij dreigden te verslappen en God te vergeten. Als mens kun je soms zomaar druk zijn met duizend en één dingen en vergeten om met God te leven. Kan je geloof in een dip raken. Kan twijfel of moeite de overhand krijgen. Kun je teleurgesteld raken in mede-gelovigen

Daar komt bij, dat geloven soms veel energie kan kosten: je kinderen voorgaan in het goede, als ambtsdrager je bezoeken brengen, het bidden, het dragen van je kruis, de moeite die op je weg komen. Dat je soms je afvraagt: waar haal ik de kracht en moed vandaan. Hoe kan ik blijven geloven?

In die moeite wijst de Hebreeënschrijver de jonge christelijke gemeente op Abraham. Hij zei: God had Abraham ook beloofd dat hij rijk gezegend zou worden en een groot nageslacht zou krijgen. Maar wat moest Abraham lang wachten! Alleen dankzij een standvastig geloof kon hij volhouden en heeft na lang wachten ontvangen wat hem beloofd was.

God had gesproken. Gezegd dat hij Abraham zou zegenen. Maar God deed nog meer. Hij zwoer een eed aan Abraham. Maar hoe kan God zweren? Wie kan hij erbij halen die sterker of groter is dan Hij om te laten zien dat Hij de waarheid spreekt. Dus Hij verzekert Abraham bij zichzelf en bij zijn eigen trouw dat Abraham hem op zijn woord kan geloven. Wanneer iemand zweert dan is dat het einde van alle tegenspraak, dan kan de ruzie opgelost worden en het conflict beëindigt want dan komt de waarheid aan het licht. Zo brengt God hier ook de waarheid aan het licht en Hij onderstreept zijn woorden.

Waarom? Omdat het anders niet betrouwbaar zou zijn? Nee, God is altijd betrouwbaar. Maar Hij deed dat om de zwakheid van Abrahams hart. Abraham moest lang wachten, Abraham werd aangevochten, koos soms eigen wegen en om hem dan te bemoedigen en om zijn woorden te onderstrepen zwoer God zijn eed, zoals Hij later aan David zijn eed zwoer. Je kunt er echt van op aan, mijn woord is waar.

Zo mag je de doop en het avondmaal ook ontvangen als een bekrachtiging van Gods woorden. Je hoeft het nu niet alleen te horen, maar je kunt het ook zien. Je mag het water over de dopeling heen zien stromen. Je kunt het niet alleen horen en zien, maar je mag het ook ruiken en proeven in de wijn en het brood. Wat zie, hoor en proef je dan? Het kruis van Christus. Waardoor je vergeving van zonde en eeuwig leven krijgt. De vergeving zie je heel duidelijk in het schoonwassende water, het eeuwige leven in het brood en de wijn de eerste levensbehoeften om te kunnen blijven leven.

Daarom doen wij het avondmaal ook niet tekort: ook bij Abraham was de besnijdenis een onderstreping van de belofte van het verbond. Later was het Pascha was een herinnering aan de uittocht uit Egypte. Jezus zelf bevolen: om het avondmaal te vieren en de doop te bedienen. Die twee tekenen geeft Hij om ons geloof te versterken.

Daarom, als er gedoopt wordt, kijk naar het water, ziet u het water stromen? Zo zeker is het dat Jezus de zonden afwast! En bij het avondmaal: ziet u het brood gebroken worden, ziet je de wijn vergoten worden? Denk aan Jezus die stierf voor het kruis. Het is echt waar! Als je eet en drinkt, ruikt en proeft, weet dan zo zeker als je drinkt: zo zeker is die redding ook voor jou.

[#7] Zou het werken? Wordt je geloof er sterker van? Ik geloof het vast en zeker. Geloven op je eentje lukt niet. Je hoort het woord niet, je mist de sacramenten en je geloof gaat uit als een nachtkaarsje. Wat is het mooi als je door de doop en avondmaal op Gods werk gewezen wordt. Dat betekent ook dat je door de doop kind bent van de gemeente en elkaar helpt, bemoedigt, ondersteunt, voor elkaar bidt. Dat je je kind vertelt over de Here en dat het bijzondere mag gebeuren: dat iemand ook zelf gaat geloven. Dat je door het avondmaal ook zo aan elkaar verbonden wordt: dat we elkaar maar niet aan ons lot over laten en het zelf uit laten zoeken bij vragen en twijfels, maar met elkaar meeleven en elkaar vragen hoe het is, het geloofsgesprek voeren en werkelijk één lichaam vormen. Dat de Geest ook daarvoor de kracht mag geven.

Als je zo steeds weer bepaald wordt bij de genade van God, ziet dat het draait om het kruis, dan laat je de Geest werken. Dan mag je nieuwe moed putten. Dan zie je dat de Heer niet alleen de goede Herder is, maar dat Hij ook daadwerkelijk naar het levende water wil brengen, dat hij je nodigt aan tafel. Dat Hij je wil leiden, en bij je is, ook in het dal vol dreigende gevaren. Dat je zo door zijn woorden en tekenen steeds opnieuw vertrouwen op Hem mag krijgen. Hij wil je goede Herder zijn. Geloof je dat? Amen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: