Zondag 41 – Jezus’ onderwijs over het huwelijk

Preek Heemse, 13 januari middagdienst

Tekst: Zondag 41; Mat. 5:27-32

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus,

[#1] Er verandert in onze samenleving veel in manier waarop met het huwelijk wordt omgegaan.

Jonge stellen wonen meer samen of hebben geregistreerd partnerschap.

Het is makkelijker te scheiden dan 50 jaar geleden, het gebeurt ook vaker.

Er is sprake van een homohuwelijk.

Er wordt anders met seksualiteit omgegaan.

[#2] Wat vraagt Jezus van je als het gaat over seksualiteit en huwelijk?

Dat legt Hij uit in de Bergrede, de grondwet van zijn rijk.

Hij komt met iets nieuws.

Hij noemt eerst het oude ‘u hebt wel gehoord dat gezegd is. ‘pleeg geen overspel’ en ‘wie zijn vrouw verstoot moet en scheidingbrief geven’. De mensen herkennen het. Dat is inderdaad wat ze leren, wat de regels zijn.

Regels waar ze ook streng op zijn: het kon gebeuren dat een man of vrouw die toch overspel pleegde, streng gestraft werd. Zelfs met de doodstraf. Met steniging. Het zijn harde regels. Harde regels voor mensen die grote fouten maken. Zoals het nu nog wel gebeurt in sommige landen …

Maar het zijn regels waar maar een paar mensen echt onder lijden en mee te maken krijgen. De meesten ging niet scheiden, de meesten waren trouw, de meesten waren dus wel goed.

[#3] Maar dan komt Jezus. Hij zegt:

Gelukkig die rein van hart zijn, want die zullen God zien.

Hij kijkt naar het hart en zegt:

wie een vrouw al aankijkt om met haar naar bed te gaan, wie een man al aankijkt om hem te hebben. Die heeft al overspel gepleegd.

Wie een vrouw wegstuurt, ook al is het met een scheidingsbrief, die verbreekt de eenheid van man en vrouw, die zorgt er voor dat overspel kan plaatsvinden.

Waar Jezus dan te maken krijgt met een vrouw die op overspel betrapt is, zegt Hij: wie zonder zonde, laat die de eerste steen gooien. Hij kijkt naar je binnenste, wat daar leeft.

Dan loopt Iedereen loopt weg en niemand gooit een steen. Op de geboden in het OT staat ongeveer 20x een doodstraf, maar terwijl Jezus hem niet uitvoert, gaat Hij eigenlijk veel verder. Niemand is zonder zonde. In het hart van een ieder is er kwaad. Wie heeft er nooit verkeerd gedacht of gekeken? Wie heeft zou dan niet in de hel, de gehenna terecht hoeven komen?

[#4] Zo zet Jezus ons vanmiddag eerst allemaal naast elkaar. Allemaal op hetzelfde niveau. We spraken deze preek voor met wijk 5 en 6 en mensen zeiden: je kunt je wel heel ongemakkelijk voelen bij een preek hierover. Als je zelf net in een situatie van scheiding zit. Als je er mee te maken hebt, omdat je broer of zus, zoon of dochter, onlangs of langere tijd geleden gescheiden is. Als je na scheiding hertrouwd bent. Als je een geheim met je meedraagt. Zeker na deze week waar zoveel in het nieuws geweest is over de Nashville verklaring. Als homo’s en lesbiennes gekwetst zijn, als er niet respectvol gesproken is over transgenders. Als een maatschappij helemaal niets begrijpt van de manier waarop je als christenen met deze vragen bezig wilt zijn.

Juist dan willen we niet de wereld opdelen in mensen die goed en slecht zijn; mensen die gestenigd zouden moeten worden of niet; Nee, dan zien we dat we allemaal Gods genade nodig hebben. Iedereen van ons komt naast elkaar te staan. Aan de voet van het kruis. Het enige wat we willen en nodig hebben is de genade van Christus. Zijn liefde, zijn vergeving. Zo komen we tot Christus, zo komen we tot het avondmaal, zo ontvangen we de doop. We weten dat de wereld, de duivel, en ook ons eigen hart niet ophouden ons in verleiding te brengen. Dat er zoveel gevaren zijn. Ons hart getuigt steeds tegen mij, maar … bij het kruis mogen we geloven dat Jezus vrijspreekt. Dat er niets is dat van zijn liefde kan scheiden: geen oorlog, geen machten, geen krachten, niet het kwaad.

Waar sta je? Dat was de eerste vraag.

[#5] Kijk en wat Jezus je dan hier wil geven is geen strafonderwijs, maar Hij heeft het goede met je voor. Hij wil ons helpen dat we het kwaad niet in ons hart toelaten. Hij wil helpen dat we preventieve maatregelen nemen. Dat je voorkomt dat het misgaat, dat er pijn komt, dat er overspel en ontrouw komt. Hoe kun je elkaar nu beschermen, hoe kun je trouw zijn? Hoe kun je werken aan goede huwelijken?

Het betekent dat je wanneer je merkt dat er een slechte neiging is, je het gelijk uitroeit. Als je oog je tot zonde verleidt, ruk het dan uit en gooi het weg.

Als je hand je tot zonde verleidt, hak hem af en doe hem weg.

Voorkom dat je de zonde gaat doen.

Concreet betekent dat: als je merkt dat je emotioneel goed op kan schieten met een andere man of vrouw, ga er dan niet mee verder, maar verbreek het contact helemaal.

Als je merkt dat je tot zonde verleidt wordt, neem dan elke aanleiding weg en ga het goede doen!

Als drank meer kapot maakt dan je lief is, ban dan radicaal alle drank uit je huis.

Als je merkt dat je niet meer praat in je huwelijk omdat je achter een schermpje zit, zorg dan dat het mobieltje niet in de slaapkamer komt en weg is tijdens de koffie en maaltijd.

Als je merkt dat er scheurtjes in je huwelijk komen, stop met je eigen gang gaan en zoek elkaar op. Ga samen wandelen, praten, een marriage course of huwelijkscursus volgen.

[#6] Moet je dan werkelijk je hand af hakken en oog uit rukken?

Jezus legt uit: dat is misschien wel beter.

Ok, je bent dan nu misschien voor dit leven beperkt in wat je doet.

Je kunt niet meer goed zien.

Je kunt je rechterhand niet meer gebruiken.

[Iemand was links en zei: gelukkig mijn rechterhand. Ik zou zeggen: pak dan maar je linkerhand.]

Je bent nu tijdelijk in dit leven wat beperkt.

Maar dan moeten we allemaal aan het afsnijden gaan? Niemand is toch zonder zonde?

Dan komt de hemel vol met mensen die van alles missen …

Toch zegt Jezus: hou wel in de gaten dat dit het doel is. Dat je niet alleen leeft voor het leven hier en nu, maar dat je gericht mag zijn op het eeuwige leven.

Ik las eerst iemand die zei: neem het niet letterlijk en dat klopt. Je hoeft je arm er niet af te snijden, dat zal Jezus niet willen. Je mag jezelf geen letsel toebrengen, lazen we vorige week in de catechismus.

Tegelijk las ik dat Bonhoeffer zegt: laten we niet te snel zeggen ‘neem het niet letterlijk’. Want dan haal je ook heel snel de spanning weg. Dan leg je het ook zomaar naast je neer. Jezus vraagt wel degelijk om radicaal in je leven te snijden! Als je niet gelukkig bent in je huwelijk, om dan toch radicaal ervoor te kiezen om de ander te accepteren en lief te gaan hebben. Om daarin te investeren. Om je eigen tijdelijke belangen even weg te zetten en af te snijden, maar te kiezen voor je vrouw of man. Iemand zei eens: echtscheiding gebeurt meestal als gevolg van een proces van jaren, waarin je langs elkaar heen bent gaan leven.

Dat als je merkt dat kijken naar porno een probleem voor je is, dat je er raciaal mee stop en het wegsnijdt uit je leven.

Dat als je in je verkeringstijd moeite hebt om de grenzen in acht te nemen, je bekeert en duidelijke afspraken maakt.

Zorgt dat het niet zo ver komt. Jezelf niet in gevaar begeeft.

Dus letterlijk, nou nee, maar dat het pijn zal doen dat je dingen uit je leven wegsnijdt: ja!

Maar Jezus geeft er wel een belofte bij. Niemand zal iets opgeven, zonder dat hij van mij honderdvoudig terug zal ontvangen in het eeuwige leven.

[#7] Als we de tweede uitspraak van Jezus lezen, moeten we even heel goed lezen. Het gaat hier over het verstoten van een vrouw. Wanneer het niet lukt om als man en vrouw samen te leven, dan kan er een moment van scheiden komen. Dat je niet meer samen woont, dat je niet meer samen onder één dak leeft. In de wet is dit ook geregeld met een scheidingsbrief, waarin stond dat je bij elkaar hoorde, maar dat je nu van elkaar los bent. Dat is een heel andere situatie dan een situatie van overspel. Overspel, ook wel echtbreuk genoemd, wil zeggen dat je gemeenschap hebt met een ander. Dat je seksuele zonden begaat. Dat wordt in de bijbel veel erger opgevat. Je bent immers van God, je hoort bij je eigen man of vrouw, dus je moet je niet aan een ander verbinden.

Wat doet Jezus hier nu? Hij geeft aan: man en vrouw horen bij elkaar. Ze vormen samen een eenheid. Ook als er geen derde in het spel is, is het toch niet goed als je uit elkaar gaat. Dan zal de man of vrouw zich verbinden met een ander en worden die een eenheid. Nee, man en vrouw horen hun leven lang bij elkaar te blijven. Ze kunnen niet van elkaar loskomen, net zoals wanneer je twee A4tjes hebt en ze tegen elkaar aanplakt je ze niet meer kan losmaken, zonder heel veel kapot te scheuren. En zo levert een echtscheiding ook veel verdriet op, zeker ook als er kinderen bij betrokken zijn. Jezus gaat weer terug naar de goede bedoeling van de wet. 

Maar ook hier … deze regels zijn niet om mensen weg te zetten die er wel mee te maken krijgen. We staan allemaal naast elkaar. We hebben allemaal Gods genade nodig. Jezus is hier ook preventief aan het spreken: Hij wil voorkomen dat er pijn en verdriet komt. Een man en een vrouw moeten niet alleen hun eigen hart beschermen en niet naar een ander kijken. Bescherm ook je vrouw door haar niet weg te sturen. Wees zuinig op je huwelijk en ga ervoor, tenzij er sprake van overspel, of dat de ander sterft. Dan ben je vrij om een andere weg te gaan. Anders moet je ervoor gaan.

Maar zal iemand zeggen: moet je dan als kat en hond verder leven? En is dat niet iets van vroeger? Ga met je tijd mee, in deze tijd kan het en gebeurt het toch veel makkelijker. Nogmaals: laten we niet oordelen over anderen. Niemand hoeft te wijzen of een steen op te rapen. In elk huwelijk is wat. Maar zie welke goede bedoeling Jezus hier mee heeft. Hoe Hij je wil helpen om te gaan voor het huwelijk. Om dingen uit te praten, elkaar te aanvaarden, om samen te bidden en God te dienen. Je te laten inspireren en voeden door de bijbel. Zie hoe God van je vraagt om trouw te zijn.

[#8] Dat woord trouw kwam in de voorbespreking naar voren, werd genoemd door iemand die niet getrouwd is. Wie je ook bent: getrouwd of niet getrouwd, homo of hetero, weduwe of weduwnaar, dat je verkering hebt of hertrouwd bent. Laat het woord trouw je leven mogen typeren. Het tegenovergestelde van elkaar verlaten, van jezelf uitleveren aan het verkeerde, is trouw zijn op je eigen plek. God geeft het kostbare geschenk van liefde en seksualiteit, maar het komt alleen tot zijn recht wanneer de band van trouw daarom heen is. Dat je dus niet gaat samenwonen, maar een huwelijk sluit, waarin je elkaar levenslange trouw belooft. Dat je ook als je niet getrouwd bent, trouw bent op je plek, trouw aan jezelf, aan anderen en aan God. Zo wil God dat je tot je doel komt.

[#8] Een verklaring opstellen en daarmee andere wegzetten, is niet de manier om liefdevol met elkaar om te gaan. Beschadigt mensen en doet pijn. Jezus wil ons helpen om positief met elkaar om te gaan. Om dicht bij zijn onderwijs te blijven.  Om ons eigen hart te zien. Een moeilijke weg, het betekent ook dat we onszelf, ons hart met zijn slechte gevoelens en lusten kruisigen, maar het betekent ook dat je genade mag ontvangen. Dat je tot Jezus mag komen, ook als je vermoeid, belast en teleurgesteld bent. Dat je dan aan de voet van het kruis, mag bidden voor jezelf en anderen: dat de liefde én trouw van God je leven mag beheersen en steeds meer mag vormen. En dat je mag bidden: Heilige Geest van God, vervul steeds weer mijn hart. Amen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: