Spreuken 6:6-11 – Ga tot de mieren, luiaard!

Preek Heemse, 16 augustus 2020

Tekst: Spreuken 6:6-11

Geliefde gemeente,

[#1] Maar met welke houding ga je aan het werk?

[#2] Als je een boekwinkel binnenloopt of kijkt wat er allemaal aangeboden wordt,

Dan zie je dat er nogal wat boeken en cursussen zijn die gaan over ‘levenskunst’.

Hoe werk je effectief? Hoe onderhoud je goed relaties? Hoe voed je je kinderen op?

Hoe ga je om met tegenslag en angst? Of over: verstandig omgaan met je geld en je tijd.

Zelf heb ik tijdens mijn studie veel gehad aan het boekje dat ik kreeg: studeer actief!

Van die boeken kun je veel leren. Mensen hebben dingen ontdekt, zijn wijs geworden.

Die wijsheid en ervaring geven ze door via boeken en cursussen.

Daardoor leer je jezelf beter kennen, de ander en leer je om de dingen handiger te doen.

Je leert een juiste houding, en zeker als je een opleiding doet word je zoiets ook bijgebracht.

[#3] Het mooie is dat de Bijbel ons ook zulke tips en ervaringen wil leren.

Wijsheid, die soms gewoon algemene levenswijsheid is.

Salomo heeft 3000 spreuken en 105 liederen gedicht, over planten, vogels, vissen (2 Kon 5:13).  

En ook over dieren, zoals we vandaag lazen over de mier.

Koningen van andere volken kwamen om van zijn wijsheid te leren.

Zeg maar een soort managementcursus 1000 voor Christus.

Wat is de nu christelijke van de Bijbelse Wijsheid?

Terug van vakantie lag er een artikel van Iain Duguid op mijn deurmat over:

Hoe preek je vanuit Christus over Spreuken? Hij wijst erop dat Spreuken wel allerlei wijsheid bevat.

Dingen die je ook op andere cursussen leert en in andere boeken leest.

[#4] Maar dat de basis van Spreuken anders is: het begin van alle wijsheid is het kennen van God.

Je hebt in je leven niet het doel om zo rijk mogelijk te worden.

Het doel van dit leven is niet om zo lang mogelijk te leven of het meest sportief te zijn.

Het draait in dit leven niet om de hoogste cijfers, de beste baan en het meeste succes.

We zijn hier allereerst om aarde gezet om God te leren kennen.

Om voor Hem leven, om te ontdekken wat Jezus voor ons gedaan heeft.

Om zo hem de eer te geven en God en de naaste lief te hebben.

Met dat doel voeden we kinderen op, geven we les, zijn we aan het werk.

[#5] Laten we dan teruggaan naar de centrale vraag:

Met welke houding gaan we aan het werk?

Om het simpel te zeggen: je hebt twee soorten mensen.

Degenen die altijd heel druk zijn, geen tijd nemen om te rusten en steeds maar door gaan.

Workaholics. Die voordat de éne klus, het éne huiswerk af is, al weer bezig zijn met het volgende.

Je hebt ook mensen die juist ‘lui’ zijn. Die houden van de snooze knop op hun wekker.

Die hun tijd verspillen achter de schermpjes. Die geen zin hebben om te beginnen.

Die zich graag nog een keer omdraaien of weer terug in bed duiken.

Ze hebben geen lust, geen zin, geen energie om wat te gaan doen.

[#6] Tegen die mensen zegt de Spreukendichter: Ga naar de mieren, luiaard.

Je mag nu even niets gaan doen, dat wil zeggen stil zitten en rustig gaan kijken.

Kijk daar lopen de mieren: ze zitten niet stil. Heb je wel eens een mier stil zien staan?

Een stille mier is een dode mier! 16 uur per dag zijn ze in de weer om eten te verzamelen.

Ze kunnen dingen die 50x zwaarder zijn dan zijzelf vervoeren. Zes pootjes. Mierennest, ventilatie.

Ze leggen voorraden aan voor de winter. Wij kennen vooral de bosmieren en straatmieren.

Vorige week bij de Oldemeijer liepen ze nog over mijn handdoek.

Vorig jaar konden we nog broodjes weggooien omdat ze vol zaten met mieren.

In Israël kan je nog veel meer soorten: van 1 mm tot wel zo groot als een wesp.

Er is niemand die hen aanspoort, maar ze laten geursporen achter en wijzen elkaar de weg.

Daar is de dichter vooral van onder de indruk: ze hebben geen leider, geen aanvoerder, geen koning.

Niemand spoort hen aan, en toch zijn ze met elkaar aan het werk.

In Israël had je mieren die hele voorraadkamer aanleggen met graan.

Ze knagen de korrels door, zodat ze niet kunnen ontkiemen.

Een ijverig volkje!

[#7] En als je daar zo zit, luiaard, wordt dan wijs!

Krijg dan de wijsheid van Salomo, de wijsheid van God.

Als je niets doet, zegt nog even sluimeren, nog even slapen.

Als je je omkeert in je bed als een deur in zijn scharnier.

Dan kan de armoede je zomaar overvallen.

Eerst merk je het nog niet … als je niet zoveel doet.

Maar later … je baas wordt ontevreden over je en ontslaat je.

Eerst krijg je nog misschien geen cijfers,

maar in de toetsweek moet je het bezuren als je niet trouw werkt.

Hier gaat het waarschijnlijk voor over de oogsttijd.

Wanneer je niet gaat oogsten, in de zomer geen voorraden aanlegt, dan heb je in de winter gebrek.

Denk voorruit en ga aan de slag, zodat je niet in de problemen komt.

Daarom: word wijs! Ga aan de slag, doe je taken. Maak dat je je uren en je tijd nuttig besteedt.

Voor jezelf, voor de mensen om je heen en ook in het leven met de Heer.

[#8] Zingen LB 912:1,2,3 en 6

[#9] Waarom vond Salomo het nodig om dat zo te zeggen?

Ik vond het, met deze tropische temperaturen, wel grappig om te lezen dat sommigen zeggen:

In dat warme klimaat was het soms lastiger om actief aan de slag te gaan.

Dat zullen veel mensen deze week ook wel gemerkt hebben.

Hopelijk is het als de school begint weer iets koeler, want anders is het echt lastig.

[#10] Maar verderop in Spreuken 26 lezen we meer over een luiaard:

Zo iemand zegt: er is een leeuw op de weg, er sluipt een leeuw door de straten!

Hier raken we eigenlijk aan een dieper probleem.

Soms ben je bang om aan het werk te gaan omdat je denkt: ‘ik kan het toch niet’.

Je ziet allerlei leeuwen en beren op de weg.

Vaak is het onterecht: in Nederland zijn wolven, maar de kans dat je er één tegen komt is erg klein.

Maar toch, je bent bang: je wilt graag succes hebben, je wilt graag waardering hebben.

Soms ging iets zo goed, dat je volgende keer nog weer beter wil.

Of de vorige keer ging het niet zo goed, en je wil weer kritiek voorkomen.

Dat kan je dan belemmeren om aan de slag te gaan.

Dan ben je liever als die man uit de gelijkenis die één talent gekregen had en er maar op bleef liggen.

Je gaat jezelf vergelijken met anderen je bent dan misschien niet de snelste met sporten,

de slimste in de klas, de handigste met werken,

de liefdevolste voor de ander, de netste in het huishouden.

[#11] Kijk en hier raken we aan een dieper probleem.

Achter luiheid zit soms veel meer dan je kan zien.

We leven in een wereld die goed was, maar waarin gebrokenheid kwam.

Waar de mens met moeite zijn brood verdient, in het zweet van zijn gezicht moet werken.

Uit jezelf kun je niet het grootste geluk vinden dat bestaat, kun je dat niet voor elkaar boksen.

Door de zonde is er afstand gegroeid tussen God en mens en is de liefde niet meer volmaakt.

Dat is iets waar je een verschil ziet tussen wereldse wijsheid en christelijke wijsheid.

Wereldse wijsheid is tevreden als je geleefd hebt voor de afgoden van geld, seks en macht.

Als je rijk, succesvol, geslaagd bent.

Maar de wijsheid van Christus heb je bereikt als je weer in Harmonie met hem bent,

en daardoor met jezelf en met je naaste. Dat je, ook in een gebroken wereld,

Waar pijn, moeite en angst een plek hebben: ontdekt dat je een kostbaar kind van God bent.

Dat Christus, als zoon van de timmerman gekomen is, in de werkplaats gewerkt heeft.

Met de mensen gesproken heeft en zijn leven gegeven heeft: heel de weg gegaan is voor jou.

Dan mag je daar rust in vinden. En vanuit die rust aan werk gaan.

[#12] En dan wil ik ook even de andere kant op kijken. Naar het tegenovergestelde van de luiheid.

Naar die mensen die altijd maar door rennen en draven. Geen tijd nemen voor hun naaste.

Geen tijd nemen voor God. Het is nooit klaar, het is nooit genoeg.

Ze nemen amper de tijd om samen te eten. Ze gaan steeds maar door.

Is dat dan wat God vraagt: 16 uur per dag werken, zoals de mieren?

Zeven dagen in de week? (Ik heb niet het idee dat ze op zondag rusten).

Ook dan kan je vragen wat zit er achter?

Is dat vaak ook geen angst? Voor kritiek, voor tekortschieten, voor armoede misschien?

En moet je dan maar doorhollen? Omdat je anders misschien faalt?

[#13] God wil ons leren om door Christus weer het juiste evenwicht te vinden.

Hij zelf was een God die zes dagen werkte en de aarde maakte, maar ook rustte op de zevende dag.

Jezus wees erop dat je je talenten moet gebruiken, maar kon ook zeggen:

Kom tot mij die vermoeid en belast bent, en ik zal u rust geven.

Niet dat je dan niets hoeft te doen, maar dan mag je het lichte en zachte juk dragen dat ik je geef.

Wereldse wijsheid zegt: luiheid is niet goed, want dan word je arm.

In de wereld zal men niet snel verwijten maken aan een rijke die dobberend op het cruiseschip

en balletjes slaand op de golfbaan zijn tijd doorbrengt.

Een kind van God kijkt er anders na: als je rijk bent is je doel niet bereikt.

Iedereen wordt geroepen om in beweging te komen om liefde te tonen.

En er te zijn voor zijn naaste en voor de gemeente.

Dat je dit jaar op school je best gaat doen en elkaar helpt.

[#14] Wereldse wijsheid meet het succes af aan wie het goed voor elkaar heeft.

Misschien wint een luiaard wel geld met een loterij, maar of je dan geslaagd bent?

Salomo leert: eerbied voor de Heer is het begin van de wijsheid.

Daarom geeft God ook de rustdag. Om te ontspannen. Om tijd te maken voor God.

Om op zondag God de eer te brengen, een klein beginnetje

met twee diensten aan het begin van de week.

Hopelijk bepalen die diensten je weer bij wat echt belangrijk is.

Zodat je niet lui en traag bent in het zoeken van geestelijke voeding.

Maar dat je elke dag actief de Heer zoekt. Met hem de dag begint.

Zodat je nu met hem levend, en uiteindelijk voor altijd met hem verbonden bent.

Als zijn kind, kostbaar in zijn ogen, terwijl je werken je navolgen. Amen.  

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: