Nehemia 8:1-12 – Feest door het woord van God!

Preek Heemse, 3 oktober 2021

Tekst: Nehemia 8:1-12

Geliefde gemeente van onze Heer,

[#1] Lize loopt met haar moeder naar het grote plein bij de waterpoort.

Overal om zich heen ziet ze mensen die onderweg zijn.

Oude mannen, moeders, kinderen, mensen die snel en langzaam lopen.

Ze gaan vandaag naar iets heel bijzonders toe! Hoe zal het zijn?

De stad zindert van de spanning en opwinding. Wat gaat er gebeuren?

Ze hadden een moeilijke tijd gehad. In ballingschap geleefd.

Nu zijn ze terug in Jeruzalem. De tempel was 70 jaar geleden al herbouwd.

Maar nu zijn er ook muren om de stad en kunnen ze er veilig wonen.

Toch wisten ze niet goed wat God van hen vroeg. Ze hadden geen bijbel thuis.

In ballingschap waren ze veel van Gods woorden en regels vergeten.

Zouden ze nu God weer kunnen leren kennen. Echt weten wie Hij is?

Hoe zal dat dan gaan? Zouden ze blij worden om God? Of verdrietig over hun fouten?  

Ssst! Wees stil! Kijk daar staat Ezra op een houten preekstoel.

Hij leest voor. De mensen zijn stil. Ze gaan staan. Ze knielen.

Ze luisteren. Ze zeggen: amen, amen. Het wordt uitgelegd.

En opeens ziet ze bij allemaal mensen tranen in de ogen staan. Huilen de mensen op het feest?

Maar dan spoort iedereen elkaar vooral aan om blij te zijn.

Ze gaan samen eten, samen feest vieren. Wat geweldig, wat een feest.

Ze voelt het zo sterk: hier is God in hun midden. Wat hebben ze dat gemist in het verre Babel!

[#2] Vandaag gaat het over het ‘Feest door het woord van God!’

In de tijd van Nehemia was het woord van God echt ‘kwijt’ geraakt.

De mensen kenden de wet en de verhalen van Mozes niet meer.

Wij kunnen dat niet voorstellen, als er je misschien wel verschillende bijbels in huis hebt.

Als je altijd op een mobieltje snel een bijbeltekst op kan zoeken.

Maar toen konden niet zoveel mensen lezen en er waren maar weinig boekrollen.

Toch hadden ze Jeruzalem niet vergeten: ze zijn blij dat ze nu terug mogen keren.

Wij komen niet uit een periode van ballingschap, de boekrol is niet opnieuw gevonden.

Maar het is vandaag wel weer de eerste keer dat je zonder op te geven weer naar de kerk kunt.

En twee weken geleden hadden we de buitendienst. Wat was het mooi.

Zoveel mensen, zoveel gezichten, jong en oud, met een stoel of kleedje.

Samen elkaar weer ontmoeten. Samen staan, zitten, zingen, luisteren.

Vandaag mogen we bij Nehemia veel ontdekken van de kracht van Gods Woord.

Waarom hebben we eigenlijk kerkdiensten? Waarom wordt het woord verteld?

Veel van de manier van onze kerkdienst komt door hoe het in die tijd gebeurde.

God komt niet meer rechtstreeks naar mensen toe, zoals hij sprak met Abraham en Mozes.

Soms verlang je daar misschien wel naar. Maar hier bij Ezra en Nehemia zie je:  

Ze hebben de boekrollen, de tora: de boeken van Mozes.

De regels, maar ook de verhalen van Abraham, Isaak, en Jakob.

Van Egypte, woestijnreis en bevrijding. Zes uur lang wordt daaruit voorgelezen, dus hele stukken.

God leren kennen gebeurt door zijn woord.

Daarom kan als de boekrol gehaald wordt er feest komen om dat woord van God.

[#3] Wat ons de in de voorbespreking vooral opviel is dat er zoveel gebeurt.

In onze kerken is het dan eigenlijk maar heel kaal. We zitten de meeste tijd.

Soms staan we even. En we zingen liederen en het amen.

Maar kijk eens wat er hier allemaal gebeurt: De boekrol ligt maar niet klaar.

Nee, Ezra gaat hem halen, tilt de bijbel op, brengt de boekrol naar voren.

Als hij dan op een houten verhoging staat: laat hij het boek zien.

Iedereen roept dan amen, amen. Ze heffen hun handen op.

Ze knielen en buigen diep voor de Heer. Vervolgens wordt de bijbel uitgelegd.

Mensen worden geraakt en beginnen te huilen.

Maar er volgt een aansporing. Huil niet! Vier feest. Ga samen eten en deel uit aan de armen.

Door de reformatie, door Luther en Calvijn hebben we de waarde van het woord ontdekt.

Het draait niet om allerlei poespas, bijgeloof, heiligen, maar op de boodschap van Jezus.

Maar een gevaar is, dat er veel in je hoofd zit, dat het je gedachten bereikt.

Maar raakt het ons ook helemaal in de persoon, met hart en handen.

In de Aramese kerk heb je nog meer rituelen.

Iemand vertelde in de voorbespreking hoe ze dat had meegemaakt.

Men kust de bijbel, tilt de bijbel op, loopt een rondje met de bijbel.

Verder zijn er kruizen, rituelen, gebaren.

Door corona is er best veel veranderd aan de kerkdiensten.

Meer mensen betrokken, een kindmoment, wat andere liederen.

Maar laten we steeds weer kijken in de bijbel en nadenken.

Hoe kan de boodschap van de bijbel thuis en in de kerk echt je hart bereiken?  

Want dat is wat hier zeker gebeurt: als de mensen zo luisteren beginnen ze te huilen.

Wanneer was de laatste keer dat je echt geraakt werd door Gods liefde,

dat de tranen je in de ogen sprongen.

Iemand vertelde: Ik voel me zo gelukkig en geliefd, als ik besef dat God zoveel om mij geeft.

Dat hij mijn naam in zijn hand geschreven heeft.

En hier bij Ezra, waarom huilen ze?

Omdat ze zo blij zijn dat ze allemaal weer samen zijn en ervaren: hier is God?

Omdat ze denken: wat erg dat we God zo lang vergeten zijn, wat hebben we veel mis gedaan,

We hebben spijt van onze zonden. Zoals een kind huilend in de armen van haar moeder kan vallen

als ze zoveel spijt heeft dat het mis ging en blij is dat er weer gezoend / verzoend kan worden?

Omdat ze zoveel ellende en narigheid hebben meegemaakt? Zoals je verdriet en pijn kunt hebben.

Omdat je man zomaar weg ging, omdat je geliefde overleed, omdat je niet meer kan werken, omdat je baalt van die chemo’s, die reuma, die hernia, die depressie?

Of huilen ze omdat ze zien dat God het volk, ook al vergat het de Heer, toch weer opzocht.

Dat Hij trouw was na Noach, na Mozes, na Abraham, 

na de woestijnreis en nu ook weer met hen verder wil?

Hoe het ook zij: het woord van God, het samen staan voor Hem, raakt hen.

Ze breken uit in gehuil en gejammer.

En dan denk ik niet zoals wij dat doen: een zakdoekje, of de ander even stevig in de hand knijpen.

Maar de cultuur kennende: ze zullen het huilend uitgeschreeuwd hebben! 

[#4] Dan komt het meest opvallende van de tekst.

Er staat: ‘huil niet, wees stil!’

Een aparte oproep van de priesters. Is er geen ruimte voor verdriet?

Mogen we niet huilen, en hun tranen laten stromen, weeklagen?

De reden die ze geven is, dat dit een dag van de Heer is. Het is een holy day, een feestdag.

Nu past het niet om te huilen, ze mogen nu feest vieren.

Ze mogen vette en zoete dingen gaan eten, genieten met elkaar.

Daarbij de arme mensen niet vergeten, die zelf niets klaar kunnen maken.

Dit is een dag van feest en uitbundigheid, want zeggen de ze: de vreugde van de Heer is je kracht.

Je ziet dat op deze dag de mensen elkaar mee willen nemen in de vreugde en blijdschap.

God is naar ons toegekomen. Hij is ons niet vergeten. Hij is trouw aan wat Hij belooft.

Het is een feest, en daarbij past vreugde om die geweldige God.

Ze wijzen elkaar op God. En als er staat: de vreugde van de Heer is onze kracht.

Dan staat er een woord dat iets betekent als een vesting, een schuilplaats.

Daar kun je naar toegaan, daar mag je je veilig weten, daar kun je schuilen.

Hij die je kent, omringt, beschermt, je tranen telt, Hij wil je kracht geven om door te gaan.

Om iets van zijn vreugde in je leven te brengen.

We hadden het erover dat het soms wel moeilijk is om dat tegen anderen te zeggen.

Ook al heb je zelf veel meegemaakt en er sterker uitgekomen, God weer ontdekt.

Het kan moeilijk zijn om anderen te troosten, te helpen of te bemoedigen.

Want als iemand er midden inzit kun je je zo verdrietig, alleen en ongelukkig voelen.

Dan lijkt niets te helpen en lijkt er geen vreugde van God te bestaan.

Als ik in de put zit is Gods kracht niet altijd mijn vreugde, soms voel ik dat niet zo.

En toch: het begint al met het benoemen, dat het er mag zijn. Dat je gezien en gekend wordt.

Wat fijn als je dat binnen de gemeente voor elkaar mag betekenen.

Het op mag vangen en zien als iemand huilt, verdrietig is, in de moeite zit.

Vanuit die ruimte voor het verdriet, mag je werken aan herstel aan moed, aan hoop.

Er samen stil bij staan, er ruimte aan geven, vriendschappen en erkenning.

Juist dan mag je bij elke mislukking, verdriet en tegenslag ook weten dat je gedragen wordt.

Dat er hoop is en aandacht. Want ook dan wil God je omgeven en helpen.

Mag je elkaar wijzen op de kracht die de Heer wil geven.

[#5] Als je ziet dat God op deze manier wil spreken tot ons als gemeente, wat doe je er dan mee?

Allereerst hoop ik dat je met heel je persoon betrokken bent in de dienst.

Dat de kerkdienst daar ook ruimte voor geeft. Stil zijn, overgave, zingen.

Eerbied en aanbidding, vreugde en lofprijs, als het bij je past je handen omhoog.

En waarom niet een keer je klein maken en je hoofd buigen of zelfs knielen.

Met elkaar helemaal betrokken op God. Jong en oud.

Ik las bij de Engelse prediker Matthew Henry: dat is de geloofsoefening die we nodig hebben.

Zoals je voor sport of muziek je wekelijks training nodig hebt. Niet alleen in de kerk, maar ook thuis.

Is het goed om vanaf het moment dat je het kan begrijpen je traint in het geloof in Jezus.

En als bij jou de bijbel onder het stof raakt, zoals bij de Israëlieten gebeurd is.

Pak hem weer en oefen je, het liefst met elkaar, in het verbonden zijn en raken met de Heer.

Niet voor niets heb ik de tekst gepakt van 10b: wees stil, want de vreugde van de Heer is je kracht.

Het gaat niet om uiterlijkheden, gewoontes of tradities. Of hoe ze het deden.

Het gaat erom of de vreugde van de Heer in je hart komt.

Dat je die stevige bodem ook deze week weer mag voelen, als er verdriet, mislukking of fouten zijn.

Wie getraind raakt in het leven met de Heer, die wordt steeds veerkrachtiger.

Die ontvangt elke dag opnieuw die kracht door het zijn met en horen naar God.

Bid dat je die vreugde in je hart mag ontvangen.

Zodat je feest kan vieren. Waarbij de lekkernijen en dranken niet voor jezelf dekt.

Maar anderen uitnodigt, die het even zelf niet op tafel kunnen of willen zetten.

Samen feest viert, omdat je door Gods woord de kracht van het leven weer hebt ontdekt. Amen.  

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: