Romeinen 8:18-26 – Klimaatdepressief of verlangen vol van hoop?

Preek Heemse, 14 november 2021

Tekst: Rom. 8:18-26

[#1a] De klimaat conferentie in Glasgow is afgelopen.

Teleurstellend zeggen sommigen: boskap moet veel eerder stoppen,

Fosiele brandstoffen niet meer gebruikt, want de aarde raakt uitgeput.

Maar anderen zijn meer tevreden: steeds meer landen zeggen ‘er moet echt iets gebeuren!’

Er klinken allerlei alarmbellen: de aarde is een snelkookpan geworden.

Door het broeikaseffect warmt de aarde op, en stijgt de zeespiegel.

Mensen in kustgebieden slaan op de vlucht, boeren in Afrika staan bij droge akkers.

Tegelijk genieten wij hier in Heemse van een mooie herfst!

Niets geen zure regen die de bossen aantast. Nee, schitterende bossen.

Heel bewust er beleid om de bossen levend te maken, soms door open plekken te kappen, zoals in het staatsbos. Er staan vele soorten schitterende paddestoelen, je kunt regelmatig een ree tegenkomen.

[1b] En het vechtpark, dat klein begon, is geworden tot een schitterend gebied voor dieren en vogels.

Hoezo alarmbellen, hoezo klimaatcrisis. Wat merken wij ervan?

En toch lees je over jongeren die depressief worden van de klimaatrapporten.

[#1c] Ze gaan protesteren in Glasgow, proberen leiders te bereiken, maar zien geen verandering.

Ze zien wereldwijd wat er gebeurt met de plastic soep, Gletsjers die smelten, en ze trekken de lijn door: vroeg of laat is deze aarde onbewoonbaar.

Wie de klimaatprofeten hoort preken, wie hun boodschap tot zich door laat dringen,

die begrijpt, er moet nu echt wat gebeuren. Anders gaat het helemaal mis!

[#2] Nu had ik voor deze preek een mooie tekst kunnen kiezen over Gods schepping.

Hoe knap en bijzonder God alles gemaakt heeft: de sneeuw op de bergen;

De leeuwen die op hun tijd eten krijgen uit Gods hand; het wonder van het menselijk lichaam.

Gelukkig is dat iets waar je diep van onder de indruk kan zijn.

Tegelijk heeft ook de bijbel, heeft Paulus, er oog voor dat het niet allemaal zo mooi is.

Paulus zegt: ‘de schepping is onderworpen aan de zinloosheid.’

Hij zegt dat nadat hij het heeft gehad over de kinderen van God.

We leven in deze wereld, krijgen de Geest, mogen Abba, vader zeggen.

Maar toch is er soms nog veel moeite, ziekte en verdriet in je leven.

Het leven is nog niet volmaakt. We delen nog niet in Gods glorie en luister.

Eenmaal maakt u alles weer nieuw … ja, eenmaal, maar nu nog niet.

En dan maakt Paulus het plaatje ook wat groter: dit geldt ook voor de schepping!

Heel de schepping is ten prooi aan de zinloosheid. Het lijkt allemaal zo zinloos.

Zoals prediker dat kan zeggen: alles is lucht en leegte, alles heeft zijn vaste gang.

De zon komt op en gaat onder, maar wat is er voor nieuws.

Het wordt winter, lente, zomer en weer herfst en het begint weer van voor af aan.

Er zijn geboortes, je groeit op en je gaat sterven. Steeds weer de cirkel van het bestaan.

En waarom? Het is een gevolg van de zonde. De schepping is zijn luister en pracht kwijtgeraakt.

De aarde brengt doorns en distels voort en de mens moet er zwetend op werken.

Toen er nog geen klimaattop nodig was, zag Paulus al de zinloosheid.

De schepping heeft zijn hoop en uitzicht verloren. Het is als een satelliet uit zijn baan.

Hij draait nog wel rondjes in het heelal, maar het voelt zonder doel, zonder zin.

We nemen de wetenschap uitermate serieus, en er is anders dan 20 jaar terug weinig discussie over:

Op deze manier komt het niet goed met de aarde.

Staan er vluchtelingen aan de grens, zijn armen de dupe, neemt extreem weer toe.

En tegelijk: dit is de wereld na het paradijs, de wereld los van Gods luister.

Een zinloze wereld, waarbij HP/De tijd zegt: er is niets om hoopvol over te zijn.

Dat kan persoonlijk: als iemand ziek wordt, als iemand sterft, bijvoorbeeld door corona.

Dat kan in het groot, als je de grafieken op je in laat werken en de lijnen omlaag ziet gaan.

[#3] Maar, dit is niet alles wat Paulus zegt, als hij probeert de schepping te begrijpen.

Er zit toch een bepaalde beweging in. God laat niet los wat hij begonnen is!

Want er is iets veranderd in de schepping. Jezus Christus is gekomen.

God heeft uit Maria zijn zoon op aarde in een kribbe geboren laten worden.

Jezus Christus is gekomen als de grote verlosser en is daarvoor aan het kruishout geslagen.

Hij, God zelf, die in staat was de wereld met zoveel pracht en luister te maken,

is in deze wereld, die ten prooi is aan de zinloosheid ingegaan.

En heel persoonlijk, in dit gedeelte, heeft hij ons tot Gods kinderen willen maken.

Zodat wij zijn broers en zussen zijn geworden en zonen van God genoemd worden.

Je bent een kind van God! Besef je dat! Hij houdt je vast!

In een zinloze wereld mag je hem Abba: mijn papa noemen.

God grijp in in deze wereld. Grijpt u, jou en mij in het hart en zegt: mijn zoon, mijn dochter.

Wat een geweldig nieuws! In het paradijs was het goed en mooi.

En de belijdenisgroep vroeg: waarom laat God dan toch de zonde komen.

Waarom moet de wereld eerst zo zinloos worden.

Maar toen ik met deze tekst bezig was ontdekte ik nog iets anders!

God kan uit iets kwaads, iets beters, iets goeds maken!

God gaf een paradijs met glans, die glans verdween, maar daardoor:

Ontstaat er een wereld met nog meer glans. Een nieuwe paradijs!

Daarin zullen we als zonen van God, broers en zussen van Christus stralen als de zon.

Dan is echt alles volmaakt, in die stad met de rivier van levend water en bomen die vrucht dragen.

[#4] Straks als Christus terug komt worden Gods kinderen zichtbaar en leven op die aarde.

Dan is het lijden van de wereld niet maar een zinloos lijden.

Dan is het lijden, als het lijden van een vrouw die een kind gaat krijgen.

De schepping zucht en steunt:

Je kunt het horen in krakende, steunende bomen, snerpende winden, klagende dieren.

De schepping kraakt op haar grondvesten, maar het is niet zonder hoop.

Ook al is alles hier stukwerk, en gaat het een keer kapot,

Ook deze wereld krijgt deel aan de vernieuwing.

Zal door het geboortekanaal naar buiten gaan:

De wereld van lijden en knechting krijgt deel aan vrijheid glans, luister, heerlijkheid.

Het is alsof de schepping zijn nek uitsteekt, omhoog kijkt, zijn ogen richt.

Komt hij er al aan, wordt alles al nieuw.

Met reikhalzend verlangen richt de schepping zich op Christus.

Door Hem is er een toekomst vol van hoop.

Al gaan de virussen rond, leven we in  het donker van de nacht: eens wordt het licht.

Heino Falcke, die het zwarte gat fotografeerde zegt: de wetenschap kan veel.

Maar de hoop, het uitzicht, het vertrouwen, dat kun je als christen bieden.

Dan kun je zelfs in het duister van de nacht, de toekomst vol van hoop ingaan.

[#4] Soms is het wel lastig wie je kan kijken en volgen als het gaat over het milieu.

Je hoort zoveel verschillende berichten. Zou het echt waar zijn.

En hoe zit het met de plastics, de pfas en de stikstof.

Moeten de boeren echt zoveel inleveren en moet de veestapel krimpen?

De hoge heren bepraten wel van alles in Glasgow, maar wat moet je geloven?

Wat spiegelen ze je voor? Kun je je soms afvragen.

En waarom moet het hier in Nederland allemaal zo streng, terwijl het over de grens anders is.

Moet je eens kijken wat ze in Polen allemaal voor uitstoot hebben met hun kolencentrales.

En bovendien: waarom zou je juist als christen je hier druk over maken.

Als God toch alles bestuurt en een nieuwe aarde gaat maken, waarom dan zo druk doen.

Ik hoor regelmatig zeggen: die groene idealen in de politiek … daar stem ik niet voor.

Anderen zeggen: laat de kerk zich bij het geloof gehouden en bij mijn redding.

Hoe ik leef en hoe het met het milieu gaat, daar heeft de kerk niets mee te maken.

[#5] Laat één ding duidelijk zijn: we zijn hier niet om een milieu evangelie te brengen.

Ik zou er moeite mee hebben als je dat in de kerk te horen krijgt:

Zorg maar goed voor de schepping, wees er zuinig op, protesteer … dat is je redding.

Wanneer de kerk een soort actiegroep wordt voor het milieu.

Net zoals de preekstoel geen plek is voor linkse of rechtste politieke standpunten.

Laten we luisteren naar de stem van de Geest, hoe Hij ons ook door dit gedeelte wil leiden.

Dan zijn er twee redenen om je in te zetten voor deze schepping:

Allereerst vanwege liefde voor de naaste! Net voor de Romeinse beschaving ten onder ging.

Zaten de mensen in de theaters en keken naar spelen, hadden het zelf goed.

Ze hadden niet in de gaten dat de wereld kapot ging. Ze leefden voor brood en spelen.

En daar hadden ze het geld voor schrijft Augustinus.

Hoe leven wij? Zie je, geloof je dat als wij hier in luxe, voor brood en spelen, eten en sport leven:

Miljoenen lijden onder armoede, klimaatverandering, overstromingen en niet even een hogere dijk kunnen maken? Hebben je werkelijk liefde voor je naast, ook je verre naaste?  

Dan zien we dat Paulus de schepping persoonlijk maakt.

De mooie schepping van God is ook in het lijden terecht gekomen.

Ze kreunt en steunt en ziet uit naar de vernieuwing.

Daarin lijkt ze op ons mensen: wij die ook te maken hebben met het lijden van deze tijd.

En tegelijk: wij als mensen hebben al iets ontvangen van wat komen gaat.

Het zal straks zo mooi zijn, hemel en aarde, je zou wel door een sleutelgat willen kijken.

En even zien hoe mooi het is. Maar Jezus zegt wel: ik geef nu al de Geest.

Ik wil je nu al met mij verbinden. Ik wil iets van mijn luister in jouw hart brengen.

Ik wil je vullen met hoop, met kracht, met liefde, met vernieuwing.

Het is nog maar een voorschot, het zal nog zoveel mooier worden.

Maar ik begin wel! Ik laat je door Christus delen in mijn heerlijkheid.

En niets is er dat jouw zal kunnen scheiden van mijn liefde in Christus.

Laat daarom zichtbaar worden dat de Geest in je woont!

In actieve inzet voor elkaar, in betrokkenheid bij de gemeente, bij bijbelstudie en gebed.

Dan past er geen onverschilligheid: God wil in je wonen!

De oude schepping kunnen we niet krampachtig vasthouden, die is te kapot.

Maar als de Geest als voorschot is gegeven, dan is die ook gegeven voor de schepping.

De Geest van God komt in de aarde naar voren als degene die de aardbodem vernieuwt.

Laten we dan als wij al in iets van Gods luister mogen delen,

ons best doen ook de schepping daarin te laten delen!

Hoe je de vrucht in je leven laat groeien, is voor iedereen persoonlijk anders.

Er worden genoeg concrete voorbeelden in preken genoemd van liefde voor God en elkaar.

En ook dat je je moet bekeren, als je niet naar die liefde leeft!

Hoe laat je zien dat je de Geest in je laat werken, ook als het gaat over de schepping.

Bidden voor de schepping, en voor wijs beleid door regering vraagt naar jezelf kijken:

– neem ik de auto of pak ik de fiets?

– hoe verwarm ik mijn huis?

– Kunnen we minder vlees eten en toch lekkere smaken ontdekken?

– Hoe kunnen we de boeren op een fatsoenlijk manier betalen, zodat ze goed voor het land kunnen zorgen en voor ons gezond en natuurlijk voedsel kunnen verbouwen.

– Hoe kan ik zorgen dat de plastic container minder vol raakt?

Stel je open voor de Geest … laat je vullen met liefde voor God, de mens en de schepping.

Niet dat wij hem kunnen vernieuwen, maar wel omdat we geloven Gods Geest eens alles nieuw maakt!

Amen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: