Exodus 8:16-28 – God zegt: ‘Ik ben aanwezig’

Preek gehouden Heemse 14-8-2022

Thema: Al hebben we onze vragen, God zegt: Ik ben aanwezig bij vreugde en verdriet.

Geliefde gemeente,

[#1] Een van de moeilijkste dingen in het leven is de vraag waarom er ellende gebeurt.

We leven ons leven van elke dag, je geniet van de mooie momenten.

Je bent dankbaar voor elke dag dat de zon weer opkomt.

God geeft een nieuwe dag: met vrienden, familie, mensen om je heen.

Waarop je vakantie kan vieren, kan werken, je taken kan doen.

Je beseft het niet elk moment, maar je weet: God is erbij. Hij zal er zijn.

Dank U voor elke nieuwe dag, voor gezondheid, voor mensen om me heen.

Maar wat zeg je tegen God, als het allemaal niet zo mooi gaat?

Je dacht te genieten van een mooie avond, maar je wordt lek gestoken door muggen.

Je zou gaan fietsen, maar je wordt gestoken door een wesp.

Je wilde van alles gaan doen, maar de besmettelijk corona maakt het onmogelijk.

Je gezondheid laat je in de steek, iemand overlijdt heel plotseling.

Het is gewoon te warm, er komt geen regen, en alles verdort op het land.

Of door de regen en hagel spoelt alles weg.

Er komt oorlog, inflatie, je hebt geen geld meer om spullen te kopen.

Ik sprak een jongere die zei: mijn opa werd ziek.

Ik heb gebeden, maar ik kreeg geen antwoord. Waarom gebeurde dat?

[#2] Ik denk dat het helpt om eens wat langer stil te staan bij de plagen in Egypte.

Hoofdstukken waar niet vaak over gepreekt wordt.

Op school of in de kinderbijbel zijn het wel mooie verhalen.

Ik mocht er altijd graag naar luisteren en zag de kikkers, de muggen en steekvliegen voor me.

Eindelijk wordt die strenge, wrede Farao gestraft.

Maar als je wat door gaat denken: is dit niet heel wreed? Heel moeilijk?

Kennelijk kan de machtige God achter deze rampen en plagen zitten.

Opeens is er geen goed water meer, alles is bloed geworden.

Niet alleen de Egyptenaren, ook de Israëlieten lijden onder de eerste drie plagen.

Het bloed, de kikkers en de muggen: iedereen had er last van.

Dan komt deze plaag: God stuurt ongedierte (vroeger: steekvliegen) op de mensen af.

Daarmee wordt bedoeld: steekvliegen, die zo gemeen tot bloedens toe kunnen prikken.

Waar je enorme plekken van krijgt. Maar ook muizen, ratten, vlooien.

Overal dringen ze door, er staat expres een hele lijst met plekken waar ze komen:

In de huizen van jou en je verwanten, onder het volk, in hun huizen.

Waar je straks je voet ook maar neerzet: je trapt op die dieren.

Wat zorgt God door zijn almachtig ingrijpen, dat de mensen moeten lijden!
En dan heb ik het er nog niet over wat er straks zal gebeuren.

De oudste kinderen van de Egyptenaren worden gedood! Wat een ellende!

[#dia] Doet God dat? Als iemand ziek wordt, heeft God dan daarmee te maken?

Er zijn mensen die proberen de macht van God wat kleiner te maken.

Ze zeggen: die plagen komen gewoon door de natuur.

Zoals we nu ook een plaag van vliegen, muggen, kikkers, rode algen kunnen hebben.

Net zoals ze zeggen: dat Mozes straks door het water van de zee kan, komt door de wind.

Natuurlijk is het niet helemaal uit te sluiten, speelt de natuur misschien een rol.

Maar: Mozes kondigt precies aan wanneer het begint en wanneer het eindigt.

Hij moet van Farao God vragen of het stopt.

Al die wonderen: het kan niet anders dan dat God ze doet.

Een God die maar niet op afstand staat, maar actief ingrijpt in de geschiedenis.

Die, en dat valt ook op, het ongedierte tot in alle plaatsen kan laten komen.

Er is niet een kamer, een stukje tuin, een plekje, waar je ontkomt aan zijn straf.

Alles en iedereen krijgt te maken met deze straffen en plagen van God.

Ik denk dat dat, hoe lastig ook, een eerste antwoord is in dit gebeuren:

Zoals zondag 10 het ook formuleert. We leven onder Gods voorzienigheid.

God voorziet ons, van regen en droogte, gezondheid en ziekte, rijkdom en armoede.

Iemand die jaren in Senegal werkte vertelde deze week:

wij denken alles wel aardig op regel te hebben hier.

Dat wij in Nederland het leven wel naar onze hand kunnen zetten.

Door ons waterbeheer en de dijken, door goede landbouwtechniek en wetenschap.

Daarom vergeten zoveel mensen God en denken dat ze zelf god zijn.

Maar wie werkelijk ziet wat er gebeurt, beseft steeds meer: wat zijn we maar een stofje.

Een stipje in het heelal, wat zijn we afhankelijk van de machtige God

[#3] Maar dat wil niet zeggen dat we een soort noodlot geloof hebben.

Zo van: het is maar net of je geluk of pech hebt. Net wat de voorzienigheid je toedeelt.

Dat wordt hier in de plagen ook duidelijk: die plagen zijn maar niet willekeurig.

Dingen gebeuren maar niet toevallig: God heeft er zijn hand in.

Hij geeft de opdracht voor de dingen die gebeuren.

Hij wil dat zijn plan doorgaat: dat zijn volk, dat bewaard is in de tijd van Jozef,

gered door de voorraadschuren van Egypte, nu ook in het beloofde land komt.

Wanneer de Farao niet wil luisteren, wanneer hij zich verhardt tegen deze God.

Wanneer Hij ongehoorzaam is, en de waarschuwingen in de wind slaat.

Wanneer Hij belooft dat ze mogen gaan, en ze toch niet laat gaan.

Dan krijgt hij te maken met Gods straffende hand.

God kan door zijn oordelen en straffen, mensen wakker roepen.

Wat moet Hij hard roepen, wat wil Farao slecht luisteren!

Hij denkt eerst met zijn magiers wel weerstand te kunnen bieden tegen God.

Zij kunnen ook wel wonderlijke dingen doen. Boze geesten, kwade machten.

Ze zijn niet onschuldig, dat zien we ook in de tijd van Jezus.

Wanneer Jezus de demonen uit iemand drijft en ze met de varkens in het meer storten.

Vervolgens, en dat is opvallend bij deze plagen, denkt hij ook dat zijn goden kunnen helpen.

De God van de Nijl, de God van de Zon, de God van de stieren,

Maar door de plagen worden de goden een voor een omvergekegeld.

Bij het ongedierte kun je denken aan de kevers. Vaak wordt de godheid uitgebeeld als een kever. Die zorgde op wonderlijke manier voor nieuw leven.

Maar nu wordt deze kever zelfs een vijand van het volk.

Zo kan God afnemen waar jij je vertrouwen op stelt. Waar jij alles van verwacht.

Kan God je waarschuwen als je tegen zijn plannen ingaat. Kan God je wakker schudden.

Maak ik mijn eigen leven, probeer ik het zelf in de hand te houden en te regelen.

Maak ik mijn eigen goden van gezondheidszorg, ondersteuning, wetenschap.

Corona heeft laten zien: met de wetenschap kun je niet alles oplossen.

De droogte laat zien dat we afhankelijk zijn van Gods zegen.

Besef je voldoende dat je echt van God afhankelijk bent?

Dat Hij alles in de hand heeft, soms ook om jou bij de les te roepen?

Want niet alleen Gods vijanden, ook de Israëlieten leden onder de eerste drie plagen: het bloed, de kikkers en muggen.

Er wordt ook uitgelegd waarom: omdat ze beïnvloed waren, mee waren gaan doen.

Omdat ze ook de Egyptische goden waren gaan nalopen. Daarvan hun heil hadden verwacht.

God is overal, Hij werkt overal, zie jij, ontdek jij ook dat Hij soms kan zeggen:

Deze weg is niet goed, deze keuze moet je niet maken, vergeet mij niet?

[#4] Let op! Hier moet je even goed opletten wat ik wel zeg en wat ik niet zeg.

God kan ons aan het denken zetten, wakker roepen door wat er gebeurt.

Een weg wijzen, positief, maar ook laten zien welke weg je niet in moet gaan.

Maar ik wil absoluut het niet omdraaien: als er moeite is in je leven,

Als je vragen hebt of ziekte, dan kun je daar de straf van God in zien.

Jezus wordt ook boos, als zijn leerlingen zoiets zeggen bij de jongen die blind geboren was.

In deze gebeurtenissen zien we juist iets heel anders van God.

Ja, er gebeuren moeiten. De wereld is niet volmaakt. We krijgen er allemaal mee te maken.

Hier zie je hoe God de strijd aanbindt met het kwaad en zijn volk gaat redden.

Wat lijkt dit ook vaak op Openbaring als de plagen, schalen, weeën over de aarde worden uitgegoten. Deze wereld is nog niet volmaakt: er is een bittere strijd gaande.

Maar in die strijd: laat God zijn naam en zijn belofte klinken.

We hebben onze vragen: je krijgt niet altijd een antwoord.

Maar soms mag je wel iets van een antwoord ontdekken.

Zoals die jongere die gebeden had voor haar opa, en zei ik kreeg geen antwoord.

Soms kun je toch door een wonderlijke ontmoeting, een gesprek, een tekst iets horen.

God is overal, Hij spreekt op veel manieren: ik hoop dat je vol verlangen bidt en dan soms iets mag ontdekken, leren, ervaren.

Zoals dat hier in de tekst ook gebeurt, want God zegt:

Ik maak een uitzondering, die kevers, vlooien, muizen en vliegen.

Ze komen echt overal, in elk huis, maar niet in het land waar mijn volk woont.

Daar zal ik doen beseffen dat Ik, Jahwe, Ik ben die Ik ben, aanwezig ben in het land.

Wat een mooie verbinding: Gods naam betekent: ik zal er zijn.

En nu zegt Hij, eigenlijk dubbelop, ik zal aanwezig zijn in het land.

Ik zal mijn volk vrijwaren van de plaag die dit land te wachten staat!

Ik ben die Ik ben, is zijn naam! Hij deelt ons bestaan. Hij zegt: Ik ben bij jou.

Het volk hoeft deze straf niet te ondergaan, omdat ze mogen schuilen achter het bloed.

Omdat Jezus voor onze zonden is gestorven. Omdat Hij de oudste zoon is, voor ons allemaal.

Al ga je dan door een nacht van strijd en zorgen, is dat ongedierte overal aanwezig,  

God laat je niet alleen, de uittocht wacht, de toekomst vol van hoop.

Het is niet dat ze pas na afloop, als ze door de zee gegaan zijn dat kunnen zien.

Nu wil God al tekenen en wonderen geven, waarin Hij met een knipoog zegt: Ik ben erbij.

In de moeite wil Ik met mijn eeuwige armen onder je zijn, wil Ik je dragen en beschermen.

Je kracht geven voor vandaag, en blijde hoop voor de toekomst.

Letterlijk staat er: Ik koop je vrij. Zoals Jezus ons vrijgekocht heeft, van de zonden.

Uit genade, door mijn Geest. Ik hoop en bid dat je de kracht ook steeds mag ontvangen en ervaren. 

[#5] Aan het begin van deze plaag zag je Farao naar de rivier gaan.

Hij ging zijn ochtendritueel doen, de zonnegod aanbidden, die elke dag nieuw leven geeft.

Maar aan het eind, als de wespen, kevers, mieren, motten, luizen en steekvliegen er zijn,

dan gaat hij niet naar de zonnegod, maar naar Mozes toe.

Zelfs hij beseft: er is maar een uitweg, dat is dat Mozes bidt tot zijn God.

Bij alle nood, bij alles wat er gebeurt, krijg je geen antwoorden op een briefje.

Maar je mag wel leren waar je met je vragen en moeite naar toe kan gaan.

Er is er maar een die alles kan, die je werkelijk zal helpen, die er zal zijn.

Farao wil zich niet aan hem overgeven, maar Mozes en Aaron mogen het ervaren.

God zal er zijn, voor zijn volk, voor zijn kinderen: Hij heeft alle macht.

Het volk van Egypte snapt er niets van, gelooft er niets van, blijft vast zitten in het ongeloof.

Farao verhardt zijn hart en doet niet wat hij beloofde.

Wat doe jij? Breng jij je vragen naar God? Leg je je leven in zijn handen?

Ik hoop dat je mag leren, ook in moeite, tegenslag en zorgen:

God wil voor mij zorgen, elke morgen ga ik naar Hem.

Ik vraag of Hij mij de goede weg wil wijzen en dank Hem dat Hij aanwezig wil zijn.

Of Hij mij wil bevrijden van nood en zorgen, of Hij ook in de nood nabij wil zijn.

Heer, wilt U mij leren, om in voor en tegenspoed achter U aan te gaan?

Om werkelijk door uw Geest met hart en ogen te openen en U te volgen?

Amen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: