Zondag 40 – Heb elkaar lief vanuit de liefde van Jezus

Preek gehouden Heemse, 28 augustus 2022

‘Liefhebben door en vanuit Jezus’ (Zondag 40, Heidelbergse Catechismus) / 1 Johannes 3:11-18

Geliefden,

[#1] Misverstanden zijn er overal. Veel en vaak.

Mensen vatten iets verkeerd op, voelen zich gekwetst en reageren vanuit hun gekwetstheid.

Als reactie daarop wordt iemand weer bozer. Over en weer wordt gekwetst.

Iemand wordt afgesneden, iemand schrikt op de fiets of in de auto.

En al weet je: ik kan beter niet reageren. Soms is er opeens een conflict.

Zo is het ook binnen de familie, in relaties, in je werk:

Want iemand liefhebben, die veel voor jou doet, is niet zo moeilijk.

Dat kan iedereen. Iemand die jouw taal spreekt, jouw dingen belangrijk vindt.

Voor iemand die een stap extra voor jou zet, wil jij ook wel een stap extra doen.

Als je baas jou wat gunt en wat extra toeschuift, wil je als hij het moeilijk heeft hem wel helpen.

Dat je een paar uur overwerkt, omdat het dak nog dicht moest bij een klant.

Iemand die jou wat geld kan lenen als het moeilijk is, wil jij ook wel een keer geld lenen je het hebt.

Maar echte liefde kost best wel wat:

Misschien wil je ook wel een ander helpen, met geld,

maar de meest van ons hebben niet eindeloos veel geld om een ander te helpen.

Misschien wil je er ook wel graag voor een ander zijn,

maar niemand van ons heeft eindeloos veel tijd om er voor de ander te zijn.

En hoe zit het dan met liefde: waar haal je die vandaan? 

De opdracht om elkaar lief te hebben, ook als de roze wolk weg is,

ook als het wat stroever gaat met je collega of baas, als het niet soepel loopt in de familie.

ook als je heel verschillende bent, maar samen wel het lichaam, de kerk van Jezus vormt.

Ja, liefde is een mooi woord, het is geweldig als het er is,

maar wie heeft een eindeloze bron van liefde waar je altijd weer liefde uit kan putten?

[#2] Johannes schrijft in de eerste zin: dit is wat u vanaf het begin gehoord hebt.

Dat we elkaar moeten liefhebben. Dat is het grote gebod: heb elkaar lief!

Gelijk daarna draait hij het om, en geeft het tegenovergestelde weer.

Kain en Abel: die hadden elkaar niet lief. Kain was niet verbonden met de liefde.

Hij sloot zich af voor God, voor de bron van liefde, Kain was verbonden met de boze.

Met de duivel met het kwaad. En dat was niet alleen in zijn woorden, maar juist in wat hij deed.

Als je niet het goede doet, lezen we in Genesis 4: dan ligt het kwade op de loer.

Op een afgrijselijke manier maakte hij een einde aan het leven van Abel.

Ze waren broers, maar eigenlijk ook weer niet: ze leefden niet als goede broers.

Als God later vraagt: waar is je broer, dan zegt hij ook: ben ik mijn broeders hoeder?

Met andere woorden: ik geef niet om hem, ik voel met niet met hem verbonden.

Het omgekeerde van liefde tonen is dus kwaad doen, haten en uiteindelijk doden.

Het begint bij woorden, maar wat kan het je leven kapot maken als je gehaat en gepest wordt.

Je vindt een naar briefje, je tas wordt afgepakt, ze laten je struikelen, je vertrouwen raakt kwijt.

Wat kun je daardoor een trauma en moeite ontwikkelen.

Johannes schrijft deze brief niet voor niets: er zijn misverstanden, mensen die ruzie maken.

Een paar keer geeft Johannes in deze brief aan: er is geen nieuw gebod.

Dit zijn de regels, de geboden, die u vanaf het begin gehoord heeft.

De samenvatting van de wet is: heb God en je naast lief.

Johannes gaat uitleggen wat liefde is, en keert het even om door te laten zien wat het niet is.

Wij staan stil bij ‘Pleeg geen moord’ en draaien het weer terug om: wat is het om lief te hebben.

Wat liefde is, leer je dan in dit meesterstuk over de liefde, zoals Calvijn dit stuk noemt.

Steeds weer schrijft Johannes over de liefde.

Ook al worden de christenen in zijn tijd vervolgd en haten de mensen hen.

Ook al hebben ze het moeilijk en begrijpt de wereld hen niet.

Johannes wil dat ze blijven liefhebben:

Het schijnt dat het Johannes, oud en grijs geworden, bijna niet meer kon praten,

Maar alleen nog maar mompelde: heb elkaar lief!

Dus als het gaat om de vraag: waar vinden we een onuitputtelijke bron van liefde?

dan zijn we hier op het goede adres. Johannes legt uit wat liefde niet is (Kain die haat en doodt),

en hij wil hier uitleggen wat liefde wel is. Wat deze opdracht betekent en hoe je dat kan doen.

[#3] Wat Johannes dan vooral zegt (vers 15-16) is dat echte liefde écht anders is dan normaal.

Het is een overgang van dood, naar leven, van donker naar licht, van haat naar liefde.

Wat is het mooi dat Mila net het teken van de doop mocht ontvangen.

Zo wordt zichtbaar: ze gaat over van het donker naar het licht, van de dood naar het leven.

Iedereen die met God verbonden is, is opgenomen in zijn licht, zijn liefde, zijn leven.

Bij Jorik en Mila mag dat zichtbaar worden in het teken van de doop,

Bij Sara en Ilse geloven we vast dat ze ook van het donker naar het licht zijn gegaan.

De doop laat zien dat die liefde niet bij ons begint maar bij God en zijn beloften.

Jezus die alleen liefde is, ging ten onder, Hij werd begraven, maar Hij stond op.

Door zijn liefde, door zijn opstanding, delen we in het eeuwige leven.

Dus als je maar bij Jezus hoort, als je gedoopt bent, dan is er liefde?

Dan kun je in je huwelijk, in je familie, op je werk, in de samenleving liefde tonen?

Ik ben wel onder de indruk van mensen die dicht bij Jezus leven.

Die zich door zijn liefde, door de bijbel, door de kerkdiensten laten vormen.

Onder de indruk van wat Jezus in de levens van mensen kan doen.

Maar ik hoorde iemand ook zeggen:

Bij sommige christenen zou ik nog niet dood gevonden willen worden.

Die gaan wel naar de kerk, maar wat zijn ze schijnheilig, hypocriet, liefdeloos.

Zo schrijft Augustinus er ook over:

In de kerk zingen we allemaal dat onze hulp van God komt.

We zeggen allemaal amen aan het eind van de dienst.

We belijden ons geloof en horen de woorden van God.

We worden gedoopt, we mogen delen in de liefde van God.

Maar hoe weet je nu of iemand echt christen is?

Dat kun je alleen maar zien aan zijn daden.

Doet iemand kwaad, haat hij, liegt hij, scheldt hij, dan is hij van het kwaad.

Maar hierdoor weten we dat we bij God horen: dat je echte liefde toont voor elkaar.

Oeps … als we hier de meetlat van de liefde langs ons als mensen leggen.

Als ik die langs mijn eigen leven leg …

Ik wil gelovig zijn, leven met het licht maar soms doe ik toch verkeerde dingen.

Johannes zegt: wie zegt dat hij geen zonde doet liegt.

Maar: kijk eens naar het water van de doop. Dat reinigt van de zonden.

Dat neemt jij haat, frustratie, woede, schelden weg.

Als je zo steeds naar Christus toe gaat, je laat vergeven en vormen door zijn liefde,

Dan kun je echt liefhebben, dan mag je leven van liefde en genade.

[#4] Want dan geeft Johannes ook een voorbeeld van wat wel liefde is.

Jezus heeft zijn leven voor ons gegeven.

Hij woonde in de hemel, maar gaf alles op.

Hij had alles voor zijn kinderen.

Hij genas het oor van Malchus, die kwam om hem te arresteren.

Hij bad voor zijn vijanden, die hem aan het kruis sloegen.

Hij kwam voor jou, u en mij: niet omdat ze zijn vrienden waren,

maar toen we nog vijanden van Hem waren. Mensen die Hem niet zochten.

Hij gaf zijn lichaam en bloed, zijn hele leven, zodat wij eeuwig leven mogen hebben.

Wie eet van het brood en drinkt van de wijn, mag vervuld worden van zijn liefde.

Kijk en dat is een eindeloze bron van liefde, waar je steeds weer uit mag putten.

Als die collega zo lastig doet, als dat familielid onbetrouwbaar is,

Als je misschien opgefokt wordt door die ander in het verkeer,

Als je niets begrijpt van de regering of het beleid van de ministers.

Als je zo weinig liefde terug krijgt in je relatie, als je gepest wordt:

De liefde van Christus gaat alles te boven: Hij heeft jou helemaal lief.

Je bent kostbaar in zijn ogen. Durf dan een ander te vergeven.

Petrus dacht dat zeven keer dan al heel stoer was, maar Jezus zegt:

Zeven maal zeventig maal. Steeds weer opnieuw je laten lijden door zijn vergeving.

Het werd vandaag zichtbaar in de doop: God zal zijn waarheid niet krenken.

Hij wil met jou door, Hij wil je vergeven, ook als het je niet lukte liefde te tonen.

Als je een zware last met je mee moet dragen, als het leven zwaar is.

Gods belofte blijft staan, zijn liefde is onmetelijk, omdat Christus jou zocht aan het kruis.

[#5] Wat liefde is, hebben we geleerd van Jezus.

Hij toonde zijn liefde, door het leven te geven voor ons.

Het kostte hem dus heel wat: nu wordt van ons niet zo’n offer gevraagd.

Al keek ik van de week een film waarin iemand in de oorlog 1600 soldaten moest waarschuwen, hij spaarde hun leven, maar moest het met zijn leven bekopen.

Wat hebben sommige mensen in de zorg, hun liefde laten zien toen ze mensen met corona moesten verplegen, en daardoor zelf besmet raakten en sommigen er nog steeds last van hebben.

Echte liefde kost soms niet je leven, maar nee zeggen tegen wat je zelf kan, kost soms wel geld of tijd.

Dat wordt dan ook heel concreet en praktisch.

Deze preek bestaat uit woorden, maar Johannes zegt: heb niet lief met woorden.

Je moet liefhebben in je daden, waarachtig.

Als iemand honger heeft, en alleen liefde krijgt, en geen eten.

Als iemand ziek is, en alleen liefde krijgt, maar geen medicijnen.

Als iemand geen dak heeft, en alleen liefde krijgt, maar geen dak

Als iemand geen kleren heeft, en alleen liefde krijgt, maar het koud blijft houden.

Als we mooie woorden spreken over liefde, maar geen Oekrainers of vluchtelingen opvangen.

Liefhebben, het klinkt mooi, maar het is een opgave, een gebod, een uitdaging.

Maar wel één waarbij we een voorbeeld hebben, hoe het kan.

Een persoon, Jezus, de levende Heer, die het niet alleen voor deed,

Maar ook zegt: ik geef mijn kracht en Geest. Vraag en ik zal je geven.

Om die liefde vanuit mij, een bron die nooit ophoudt, te laten stromen in je leven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: