Gen. 19 – Kijk niet om!

november 13, 2017

Preek Heemse, 12 november 2017
Tekst: Genesis 19:26

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,
[dia 1] Wanneer we vandaag lezen over Sodom en Gomorra, dan komt een beeld boven van een samenleving die totaal verdorven is. Volgens Oosterse gewoonte was gastvrijheid het belangrijkste wat er is. Maar wat gebeurt er? Als er twee mannen in de stad komen moet Lot hen waarschuwen: ga niet buiten slapen want dat is hier niet veilig. De mensen zullen je wat aandoen. Wat erg en wat verdrietig als dat gebeurt. Maar wanneer Lot dan de mannen in huis neemt, dan is het eigenlijk nog erger. Zelfs dan zijn ze niet veilig en willen de inwoners van Sodom, jong en oud, dat die twee mannen aan het gegeven worden zodat ze hen wat aan kunnen doen. Het gaat hier niet over homofilie in de manier waarop wij dat kennen, maar over seksueel kunnen vernederen en mishandelen. Afschuwelijk ook hoe Lot later reageert door zijn dochters aan te bieden. Gelukkig worden deze twee mannen beschermd: iedereen die het huis belaagt, wordt verblind. Niemand kan de deur meer vinden. Zo kunnen ze hun boodschap aan Lot en zijn vrouw, en dochters overbrengen: de maat is vol. God gaat Sodom en Gomorra omkeren om hun zonden en ongerechtigheid. God zal hier geen geduld meer mee hebben.

[dia 2] Wanneer we vandaag horen over onze samenleving, dan zien we ook dat het leven op veel manieren ontspoord is. En dat zegt dan niet alleen de dominee die met de bijbel in de wijst wat niet goed is naar Gods goede orde, zoals we lezen dat Lot de mensen in zijn tijd ook gewaarschuwd heeft. Deze dagen komen steeds meer mensen tot het besef dat er door mensen op belangrijke posities zomaar seksuele grenzen overschreden worden. Dat mensen te ver gegaan zijn, een grens over zijn gegaan Dat velen aangeven: ‘#metoo’, dat wil zeggen ‘ook ik ben slachtoffer geworden van grensoverschrijdend gedrag’. Of als we lezen over de Paradise papers zien we hoe velen op listige wijze proberen hun bezit te vergroten en aan de belastingen te ontsnappen. Als je zo nadenkt over onze tijd dan komt die bekende drieslag van afgoden: geld, seks en macht zomaar weer terug in allerlei manieren waarop mensen op zichzelf gericht zijn en daarmee anderen benadelen en over hun grenzen heengaan.

[dia 3] Maar wat moeten we hier nu vandaag mee? Welke les komt in het verhaal van Lot naar voren? Waarom wordt ons dit verteld in de geschiedenis van Abraham? Laten we daarop letten vanuit de les die Jezus zelf aan dit verhaal verbindt: Denk aan de vrouw van Lot! Wat kunnen we leren van deze vrouw, die wegvlucht uit de situatie dat haar stad geoordeeld wordt?
Eigenlijk weten we maar heel weinig van deze vrouw. Ze woonde in Sodom, waar Lot naar toe was getrokken. In Genesis 13 lezen we dat Lot deze plek had uitgekozen omdat dit een aantrekkelijk plek was. Het zag er uit als het paradijs, als de vruchtbare oevers van de Nijl in Egypte. Waarschijnlijk had Lot zijn vrouw hier leren kennen. Ze hadden uiterlijk dus een goed leven. Ze werden gezegend met twee dochters en ze zullen hebben genoten van de opbrengsten van het schitterende land. De dochters hebben inmiddels ook al een man gevonden, waarmee ze zouden gaan trouwen. Voor het oog dus een leven waar niet zoveel mis mee was. We lezen zelfs dat Lot in de poort zit: Hij zal een persoon van aanzien zijn geweest. Als er Instagram geweest was hadden ze waarschijnlijk gelukkige foto’s gedeeld van een leven waarin het haar samen met Lot goed gegaan zal zijn.

[dia 4] Maar dan wordt duidelijk dat de stad verwoest gaat worden. God heeft gezien dat de maat van Sodom vol is. Wanneer de engelen weggaan bij Abraham heeft Abraham hartstochtelijk voor deze stad gebeden. Hij hoopte dat de stad om een aantal rechtvaardigen gespaard zou worden. Maar dat gebeurt niet: God stemt er wel in toe dat Lot en zijn gezin gespaard zullen worden. Daarom gaan die twee engelen nog naar de stad. Ze willen Lot waarschuwen dat hij snel zijn spullen moeten pakken en moet ontkomen. Wanneer Lot zegt tegen zijn schoonzoons: We moeten vluchten! Dan nemen zij hem niet serieus. Ze lachen erom! Wat een grappenmaker! Dat zal toch niet gebeuren! Maar Lot kan zijn vrouw en dochters overtuigen dat ze weg moeten vluchten uit de stad.
Zo is de vrouw van Lot dus onderweg: God heeft zijn genade getoond. Hij laat sommigen ontkomen aan het oordeel. Zoals hij eens Noach gespaard had toen hij de zondige wereld gestraft had. Ook toen moest iedereen lachen om Noach die op het droge een boot ging bouwen. Zo geloven ze nu niet dat God werkelijk zal gaan straffen. Maar God is heel stellig; het zal gebeuren, voor de nieuwe dag aanbreekt begin Ik met mijn oordeel over Sodom en Gomorra. God wil niet dat de ongerechtigheid blijft bestaan, maar wil hen met een rechtvaardig oordeel in tijd en eeuwigheid straffen.

[dia 5] Dan zien we hier zo iets van de rechtvaardigheid van God. Maar ook van zijn barmhartigheid. Want waarom straft Hij Lot niet? Omdat God in zijn liefde naar zijn kinderen toekomt. Omdat God geluisterd heeft naar Abrahams gebed en vanwege zijn verbond, zijn verbond met Abraham Hij Lot toch ongestraft zal laten. Het is niet vanwege Lots vaste vertrouwen dat hij gered wordt, maar vanwege de barmhartigheid en liefde van de Here. Lot doet zelf ook verkeerde dingen, denk aan wat hij zegt over het aanbieden van zijn dochters. Lot is  vol twijfels. De engel moet hem vastpakken bij z’n arm om hem de stad uit te trekken. God zei dat Lot naar de spelonk in het gebergte moet vluchten, maar Lot twijfelt of hij dat wel kan halen. In plaats van dat hij op Gods woorden vertrouwt dat als God iets belooft, God dat ook zal doen en hem zal bewaren, vraagt hij of hij naar dat kleine stadje mag gaan. Naar Soar. Dat God hem daar veilig wil brengen en dat hij dan niet gestraft zal worden. Ook daarin stemt God naar zijn barmhartigheid toe. God zal zorgen dat Lot eerst die stad bereikt heeft en daarna pas Sodom en Gomorra en het hele gebied straffen.
Zo is de vrouw van Lot dus met Lot en zijn dochter onderweg naar Soar. Zo spoeden zij zich om zich in veiligheid te brengen.
[dia 6] Laten we niet denken: wat een zondige samenleving daar in Sodom, gelukkig dat wij niet zo zijn. Of: wat erg wat er gebeurt in de wereld en de samenleving, gelukkig ben ik niet zo. Want wie kent de diepte van zijn eigen hart? Wat kan daar zomaar een kwaad in groeien en een zonde gaan wonen. Een psycholoog zei: We menen vaak dat we wel verstandige, rationele beslissingen nemen, maar we laten ons vaak zomaar leiden door de dingen die we willen, in plaats van dat we er nu echt verstandig over nadenken. Van nature worden we in zonde ontvangen en geboren, en als we niet oppassen kan zomaar de duivel een voet in ons leven krijgen. Dat er op allerlei terreinen, maar ook op het gebied van seks, geld en macht de neiging tot het verkeerde aangewakkerd wordt en er kwaad gedaan wordt. Dat we jaloers en ontevreden worden. Kwaad dat God niet wil en waarmee anderen beschadigd worden. Kwaad dat God niet ongestraft wil laten.

[dia 7] En tegelijk: God geeft zijn eigen zoon, Jezus Christus. Hij heeft voor ons zijn straf willen dragen. God dacht aan zijn verbond. Aan de belofte van Abraham. God gaf een redder en we mogen nu delen in zijn genade. God dacht bij Lot en zijn gezin aan het verbond en liet Lot ontkomen. Zo mogen we vergeten wat achter ons ligt, met Christus dood in de doop gedoopt worden. Mogen de zonden met Hem te ruste gaan in het graf. En mogen we opstaan tot een nieuwe en bevrijd leven in Hem. Christus mocht vertellen over het koninkrijk. Over de nieuwe wereld die zou aanbreken. Naar zijn koninkrijk mogen we ons uitstrekken. Bidden om de komst van het koninkrijk. Niemand zal weten wanneer het komt. Het komt als een dief in de nacht. Als een bliksemschicht. Maar het zal zijn als in de tijd van Noach: iedereen eet en drink, bouwt en plant, koopt en verkoopt, trouwt, doet zijn dagelijkse dingen. Net als in de tijd van Lot. En dan plotseling zal het koninkrijk aanbreken.

[Dia 8] En dan zegt Jezus: denk aan de vrouw van Lot. Kijk dan niet achterom. Want deze vrouw was gered. Mocht delen in de genade. Maar terwijl zij zich met Lot en de dochters weghaasten uit Sodom, terwijl ze merkten dat het oordeel al ging beginnen en ze misschien spierpijn kreeg van alles wat ze mee moest dragen en ze zich haastte om te ontkomen, toen ze zo onderweg was… toen op dat moment kwam bij haar de herinnering boven aan het oude leven. Toen trok toch nog die stad, met al de mooie dingen en verrukkelijke dingen. Ook al was er zoveel zondig, ook al was er zoveel verkeerd, ze moest eraan terug denken. Zoals het volk Israël in de woestijn onderweg was en dan ook terugdacht aan Egypte: aan de vleespotten, de groenten, het goede leven daar. Zo werd ze getrokken naar de zonde.
Wat is er nu zo erg aan omkijken? Even terugkijken? Een korte blik? Het laat zien hoe haar hart gericht is op Sodom. En bovendien: wie de zonde toelaat in zijn hart. Al is het maar een klein beetje. Die zal ervaren hoe als dat zaadje geplant is, er zomaar wat kan gaan groeien. De zonde steeds groter wordt en om zich heen grijpt. Tenzij je het gelijk radicaal uitrukt en gericht wordt op God.

[dia 9] En terwijl zwavel en vuur uit de hemel daalden werd zij door God gestraft. Ze keek wel om en het zout sloeg tegen haar aan. Nog steeds zijn in dat dal, het onvruchtbare dal van de dode zee pilaren te vinden die de vorm hebben van mensen. Pilaren waarvan ze je herinneren aan die vrouw van Lot. Die daar bleef staan. Niet meer verder kwam. Omdat ze omkeek: gericht op het verleden, in plaats van gericht op het nieuwe leven, gericht op de toekomst.

Zo kun je soms zomaar naar de zonde getrokken worden. Ons geheugen is soms selectief: we vergeten de dingen die minder mooi waren en dan onthoudt je de mooie kanten. En de duivel is in staat om de dingen mooi te verpakken en te verkopen. Op zo’n manier dat we denken dat het nog wel aantrekkelijk is. Dat het leven met de zonde toch goed was. Dat we zo aan het aardse gehecht raken, dat we ons daardoor minder inzetten voor Gods rijk en voor wat Hij van ons vraagt. Zo waarschuwt Jezus om niet eerst nog iets te willen meenemen op de dag van het oordeel, niet eerst naar beneden gaan als je op de dak van het huis bent. Maar elk moment volledig op hem gericht te zijn. Vergeet dan wat achter je ligt, maar richt je op wat voor je ligt, op Jezus Christus.

[dia 10] Doe dus niet als de vrouw van Lot is dus: kijk niet achterom. Houdt niet vast aan doen zonden. Maar wat moet je wel doen: uitstrekken naar wat voor je ligt [Fil 3:13]. We leven tussen Sodom en Soar. Tussen het oordeel en de plek van redding. Laten we ons dan richten op onze redder Jezus Christus. Op zijn rijk: hier dichtbij. Dat je zijn woorden in je hart laat komen, dat je de naaste wel lief hebt, dat je grenzen wat betreft geld, macht en seksualiteit respecteert. Maar ook verder weg: dat je bidt om komst van Christus. Zijn volmaakte rijk, waar een pijn en moeite en tranen meer zullen zijn, maar waar we voor eeuwig met Hem zullen leven. Houd je zo de blik naar voren gericht? Amen

Advertenties

2 Petrus 3:18 – Groei in de genade (Sola gratia)

oktober 30, 2017

Preek Heemse, 29 okt 2016

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[Luther] Dinsdag 500 jaar geleden spijkerde Luther zijn stellingen op die slotkapel. Luther kwam op, zoals we de laatste weken gezien hebben, voor alleen de bijbel, alleen door geloof, maar ook (en dat staat vandaag centraal) voor alleen genade, sola gratia. De mensen werden in de dagen van Luther bang gemaakt voor de hel. Luther zelf was jarenlang bang geweest en had zich afgevraagd of hij wel gered zou worden. Hij ging gebukt onder Gods straffende gerechtigheid Hij had echt zijn best gedaan: veel bidden, zichzelf slaan, slapen zonder deken, een pelgrimsreis naar Rome. Maar hij vond geen rust bij God. Hij vond geen genade. Tot hij in de bijbel las over dat je alleen door genade gered wordt, niet door werken. Het is een gave van God. Toen voelde ik dat ik helemaal herboren was en door open poorten het paradijs was binnengegaan (1519, de psalmen las). Dat is de gerechtigheid van God: Ik prees dat liefste woord gerechtigheid met een liefde waarmee ik daarvoor het begrip gerechtigheid God had gehaat.

[vandaag?] Wat heeft die boodschap van genade ons vandaag te zeggen? Daar willen we vandaag op letten. Ook met het oog op het avondmaal volgende week. Als we ons voorbereiden op het avondmaal welke plek heeft de genade dan? Besef je aan de éne kant dat ook jij, als er erge zonde in je leven zijn, als er veel gebrokenheid is, als je God niet zo belangrijk voor je is als Hij wel zou willen … dat je toch dankzij genade welkom bent aan de tafel van Jezus Christus. Is het echt alleen genade?

Maar aan de andere kant: besef je hoe groot en heilig God is, dat de aarde eens door vuur zal vergaan, dat alles aan het licht zal komen? En dat je dan niet door goedkope genade, door alleen het noemen van de naam Jezus gered kan worden? Besef je dat God niet alleen een noemen van zijn naam vraagt, maar ook werkelijk een heilig, onberispelijk en smetteloos leven?

[genade als bevrijding] Voor Paulus was genade een geweldige ontdekking. Hij was opgegroeid met de werken van de wet. De last van de wet. Hij mocht aan het Joodse volk vertellen dat ze van die last bevrijd waren. Hij hamerde er keer op keer op dat ze alleen door genade gered werden. Als God zou komen om te oordelen, zouden ze niet op hun werken, maar op hun geloof afgerekend worden.

Ook voor Luther was die genade echt een bevrijding, zoals we net zagen. Hij had ook veel angst voor de duivel en de hel. Voor het oordeel dat kwam.

Het kan ook vandaag gebeuren dat je opgroeit in een kerk, of dat nu gereformeerd is of katholiek en dat het altijd om de regeltjes is gegaan. Dat je aan allerlei verwachtingen moest voldoen. Dat je je eigenlijk nooit goed genoeg voelde voor God. Wat is het dan een bevrijding, een opluchting als je echt de goede boodschap hoort: wij kunnen niet zelf een weg naar de hemel maken, maar God kwam naar ons toe in zijn Zoon. Je hoeft niet je leven gebukt te gaan onder de vraag of je uiteindelijk toch niet eerst lang in het vagevuur moet branden, of dat je nooit van jezelf mag zeker mag zeggen of je wel een kind van God bent. We mogen leven van zijn genade. Hij heeft aan het kruis voor al onze zonden betaald. Wat een wonderlijke genade en liefde.

[goedkope genade] Maar nu kan het zomaar gebeuren dat je in de kerk opgevoed bent, en dat je steeds hoort over genade. Alles is genade! Genade wordt een soort systeem. Je zonden worden toch wel vergeven. Als er iets mis is in je leven dan vraag je toch gewoon vergeving, dan komt het toch wel goed? Ook in de brief aan de Romeinen komt die reactie naar voren: Paulus vertelt over de genade, en dan zeggen ze: moeten we dan maar doorgaan met zondigen? Hoe meer zonde, hoe meer vergeving! God vergeeft toch wel, vergeven is immers zijn beroep (pardonner c’est son métier). Ook bij Petrus lezen we over mensen die zeggen: we zien niet zoveel van God, Christus komt nog niet terug, wij volgen gewoon onze eigen begeerte. We doen wat we zelf willen.

[besef de heiligheid] Ik denk dat voor sommigen in de kerk het probleem van die goedkope genade, een grote probleem is, dan dat we niet zouden weten wat genade is. Besef je voldoende wat het betekent om tot de tafel van de Heer te komen? Besef je hoe groot en heilig God is? Petrus schrijft hier: zorg dat je straks smetteloos, heilig en in vrede wordt aangetroffen. Wil je werkelijk dat God je zo ontmoet?

Want het maakt wel degelijk uit hoe je leeft. Die mensen van toen zeiden: ik merk toch niets van Jezus. Hij is ook nog niet teruggekomen. Maar stel dat Hij terugkomt. Hoe zal hij je dan aantreffen. De aarde is al een keer door water vergaan. Straks zal de aarde door vuur vergaan. Als zal verbrand worden. Alles zal aan het licht komen. Het zal een verschrikkelijke dag zijn. De dag zal heel plotseling komen, je weet niet wanneer, hij komt als een dief in de nacht. De elementen gaan in vlammen op: dat wil zeggen, alles verdwijnt, alles wordt blootgelegd. En zegt Petrus dan: hoe heilig en vroom moet je dan niet leven.

[reactie Petrus] Toch gaat Petrus dan niet terug naar een soort werkheiligheid. Alsof je dan zelf zou moeten presteren. Hij zegt erbij: wij vertrouwen op Gods belofte. Wij zien uit naar die nieuwe hemel en nieuwe aarde. God heeft eens in het paradijs beloofd dat Hij de strijd aan zou gaan met de duivel. Hij heeft zijn Zoon gegeven. Zijn belofte staat vast. Wanner we geloven in die belofte, mogen we zeker zijn van onze redding. En even later maakt Petrus nog een keer die zelfde beweging: leef onberispelijk. Maar bedenk dat het geduld van onze Heer, uw redding is. We worden niet gered door onze werken, maar alleen uit genade. Door het geduld van onze Heer. En nog een keer maakt hij die beweging: laat je niet meeslepen op de wegen van die dwaalleraren. Laat je niet leiden door je eigen begeerte, maar groei in de genade en kennis van de Heer Jezus Christus.

[Groei gevraagd] Dat vers heb ik ook als tekst voor vanmorgen gekozen. Groeien in de genade, dat is wat we nodig hebben op weg naar de wederkomst. Ook op weg naar het Avondmaal volgende week. Misschien zeg je: in de genade kun je toch niet groeien. Het is toch alles of niets. Genade is toch een cadeau dat je krijgt. Hoe kun je nu toenemen in de genade? En toch is het die manier waarop Petrus erover schrijft. Hij koppelt eraan vast. Groei in de genade en het kennen van Christus. Wanneer je niet groeit in de genade, dan gebruik je de genade verkeerd. Dan vraag je achteraf nog even snel vergeving, dan zie je het avondmaal als en soort betaling van de zonden van de afgelopen twee maanden, dan worden die zonden achteraf vergeven. Dan leef jij je leven en dan mag God dat achteraf nog even schoonmaken, maar eigenlijk leef je zonder God. Ik heb het idee dat Petrus daar ook op doelt als hij zegt dat de woorden van Paulus verdraaid worden. Zo van: Het is toch genade, dan maak ik m’n eigen keuzes als het gaat over het huwelijk, mijn werk, mijn geld, mijn uitgaan, mijn gedrag, mijn omzien naar de naaste. En achteraf zal God het dan wel weer genadig vergeven.

[duur betaald met bloed] Maar zo moet het dus niet! Groeien in de genade en kennis van Christus, is genade die aan het begin komt. Je groeit in de kennis van Christus. Je beseft dat die genade van Christus niet goedkoop was, maar Hij wilde de straf van God over de zonden betalen om aan Gods gerechtigheid te voldoen. Hij moest als volmaakt mens op een zondige aarde rondlopen. Hij nam onze moeiten en pijn op zich, onze nood heeft hij gedragen. Hij werd geboeid, hij werd onschuldig veroordeeld. Hem werd in de olijfgaard het bloedige zweet uitgeperst. En dan begon daarna pas het lijden aan zijn lichaam. Waar wij eeuwig gestraft zouden zijn in de hel, werd Jezus gestraft aan het kruis. Spijkers door zijn polsen en voeten. Benauwd doordat Hij aan zijn armen hing. Het bloed stroomde langs het kruishout. Zo duur is er voor onze redding betaald.

[Dan groei je in de genade] Wanneer je groeit in het kennen van Jezus, besef je steeds meer wat Hij gedaan heeft. Dan zie hoe oneindig groot die genade is. Paulus beschrijft dat in Rom 6 in de beelden van de doop: we staan niet na het kruis om onze hand op te houden. Nee: we gaan in het water van de doop met hem kopje onder. We sterven aan de zonden. En we staan op om met Hem verbonden nieuw te leven. Dan word je verbonden met Jezus en bid je tot hem: overdag als je weer eten krijgt, uit genade. ’s Morgens als er weer een dag voor je ligt. ’s Avonds als je gaat slapen. Dan verlang je en zie je uit naar het avondmaal, waar je inderdaad mag geloven dat God je zonden vergeeft. Maar wat toch vooral het feest is van de verbondenheid met Christus. Dan verlang je om je leven in verbondenheid met Hem te leven. Om je leven nieuw en mooi te maken. Hoe? [Dan sta je niet met je handen in je zakken te kijken]. Nee, niet omdat je bang bent voor het oordeel, maar omdat je verlangt naar die dag dat je altijd met Hem zal leven. Mag wonen op de wereld waar gerechtigheid woont. Daar mag het avondmaal al een voorproefje van zijn! Amen.


Efeze 2 – Christus wil jouw vrede zijn!

oktober 19, 2017

Preek gehouden in Heemse, 1 oktober 2017

Tekst: Efeziërs 2:11-22

 

Geliefde gemeente van onze Here Jezus Christus,

[dia 1] Wanneer je er in de klas niet bij hoort kan dat heel lastig zijn. Er zijn kinderen die met elkaar gaan zwemmen, maar ze zorgen er expres voor dat jij dat niet weet en niet mee kan. Als ze samen gaan sporten mag je nooit bij hen in het team. Als je samen een opdracht maakt mag jij niet meedoen. In plaats van dat je het goed hebt samen, is er ruzie en afstand. Wat kan het lastig zijn als die afstand er komt binnen een familie. Dat je elkaar niet meer ziet. Dat je niet meer een bent. Dat je apart van elkaar komt te staan.

 

[dia 2] Wat in het klein kan gebeuren, kan ook in het groot gebeuren. Dat volken tegenover elkaar komen te staan. Er komt een muur tussen twee volken. Denk aan wat er gebeurt in Catalonië dat zelfstandig wil van Spanje. Op deze Israëlzondag denken we ook aan wat er met de Joden gebeurde, in de tweede wereld oorlog. Ze werden puur omdat ze joden waren, werden buiten gesloten. Aan het werk gezet in kamp Molengoot. Mochten nergens naar binnen. Er stond: voor Joden verboden. Wat is het erg als groepen worden veracht en buitengesloten! Wat heeft het Joodse volk eronder geleden. Wat is het erg als iemand wordt buitengesloten puur om wie hij is: omdat hij een andere kleur heeft, van een ander volk is.

 

Paulus schrijft over hoe Joden en niet-Joden in zijn dagen, als twee verschillende volken elkaar vaak hebben uitgesloten. God was begonnen met Israël, Israël had een speciale plaats en de niet-Joden mochten niet in de tempel komen. Als je niet Joods was kwam je op afstand te staan! Eeuwenlang waren er twee groepen. Maar, dat is de goede boodschap, wil God vrede brengen door Christus! Hij maakt ons één, Hij verzamelt ons rond zijn naam:

 

[dia 3] Christus wil jouw vrede zijn!

  1. Zonder Hem sta je op afstand (vs. 11-12)
  2. Door Hem hoor je erbij (vs. 13-18)
  3. Dan groei je samen in zijn vrede (vs. 19-22)

 

  1. Zonder Christus sta je op afstand

Wanneer Paulus schrijft over hoe je door Christus er helemaal bij hoort, wil hij de mensen in Efeze eerst weer laten beseffen hoe het was om er niet bij te horen. Om terug te denken aan de periode dat ze God nog niet kenden. Het is niet zo leuk, maar juist als je beseft wat je eerst allemaal niet had, ga je weer beseffen wat je allemaal hebt. Deze mensen uit Efeze hoorden er als niet Joden eerst helemaal niet bij:

[dia 4] Ze waren vast wel religieus. Ze vereerden goden om gelukkig, vruchtbaar of rijk te worden. Maar ze kenden niet de levende God, de schepper van hemel en aarde. Want God had zijn verbond gesloten met Abraham. Israël deelde in de belofte van Gods vrede. Omdat ze geen burgers waren van Israël hadden ze geen deel aan die vrede. Uiteindelijk was hun bestaan heel donker: ze stonden op een afstand, waren ver weg. Ze waren zonder hoop in deze wereld. Ze hadden geen uitzicht op het eeuwige leven dat God belooft, de weg naar de tempel was gebarricadeerd, ze hoorden er niet bij. Ze bleven ze eigenlijk onder Gods boosheid. Een leven zonder uitzicht, een leven om radeloos van te worden. Ze hadden geen enkel idee waar dit leven naartoe voert.

Zullen ze zich daar altijd van bewust geweest zijn? Waarschijnlijk niet! Ze zullen geleefd hebben, hun dingen gedaan hebben, hun offers gebracht hebben, gewerkt hebben en naar de Joden gekeken hebben als een apart volk, met eigen opvattingen. Een volk zonder beelden en met eigen opvattingen.

 

[dia] We leven in een tijd waarin veel mensen het idee hebben ook wel zonder God of kerk te kunnen leven. Het gaat er toch om dat je het nu goed hebt? Kijk eens hoeveel welvaart we hebben! Geniet van de dag. Iedereen mag zijn eigen opvatting of mening hebben. Respecteer elkaar en gun iedereen zijn eigen mening. Als je maar voldoende kunt genieten van het leven en het goed hebt.

Als we Paulus goed lezen dan noemt hij zo’n leven, zonder God, zonder Christus een leven zonder hoop. Er is geen vrede met God. Je hebt het misschien wel even goed, maar eigenlijk sta je buiten het heil en de vrede die God wil geven. Je leeft eigenlijk zonder doel. Je kent God niet. Het is misschien moeilijk voor te stellen, als je christelijk bent opgegroeid. Maar net zoals Paulus de mensen daar aanspoort om terug te denken aan de tijd zonder God, zouden wij daar eigenlijk ook een voorstelling van moeten maken. [Je kunt merken en ervaren dat ze vanuit het duister in het licht zijn gekomen. Misschien dat wij dat niet meer zo ervaren en daarom teveel bezig zijn met zaken die er niet echt toe doen. Het belangrijkste is dat we het evangelie aannemen en beseffen dat ook wij vanuit het duister in het licht zijn gekomen!] Stel dat je God niet kende? Stel dat je geen vergeving kreeg van de zonde? Stel dat je geen beloften zou hebben? Zou je dan niet moeten zeggen dat het leven heel leeg is. Dat je uiteindelijk leidt onder Gods toorn?

Misschien zeg je wel: kun je dat nu zeggen. Dat je, als je niet met God gaat, niet aan zijn hand gaat een leven zonder hoop hebt. Veel mensen zijn toch zo ook wel gelukkig. Zonder God is het toch ook wel prima. Hoeveel mensen kiezen er deze dag niet voor zo’n manier van leven. En bovendien: dan ben je toch lekker vrij in wat je doet. Dan bepaal je toch zelf wat je wilt? En inderdaad: vanuit de mens gezien is dat zo. Vanuit je zelf zul je misschien niet eens zo erg het probleem beseffen. Maar als je kijkt vanuit God. God die deze wereld gemaakt heeft. God die ons via deze aarde naar zijn vrede wil brengen. God die nu al vrede met hem wil geven en ons als mensen aan elkaar wil verbinden: wat is je leven leeg als je afstand neemt van zijn vrede. Van zijn gemeente. Van zijn liefde in Jezus Christus. Als je er voor kiest om op een afstand te leven.

 

[dia] 2. Door Hem hoor je erbij (vs. 13-18)

Maar wat een geweldig werk heeft Jezus gedaan. Er was een afstand tussen twee groepen. Er zat een muur tussen de Joden en de heidenen. Een muur waardoor de heidenen in de tempel niet verder konden komen dan de voorhof van de heidenen. Een slagboom die scheiding maakte tussen twee groepen. En daardoor ook een slagboom tussen God en mensen. Niet alleen letterlijk was die slagboom er. Die was er ook omdat de joden allerlei instellingen en wetten hadden. Ze hadden de besnijdenis, de tempeldienst, de offers, de spijswetten, scheiding tussen rein en niet rein, tussen Joden en niet Joden. Er waren twee aparte groepen.

[dia] Maar wat heeft Jezus gedaan? Hij heeft de muur afgebroken. Hij heeft de wetten vervuld. Hij heeft de vijandschap weggehaald. Hoe? Door de tegenstelling af te breken. Hij heeft uit die twee groepen, één nieuwe mens willen scheppen. Hij was de Messias die al zoveel eeuwen aan het Joodse volk beloofd was. Ze hadden op Hem gewacht: en toen de tijd vol was, kwam Hij als de verlosser. Een andere naam voor de messias was VREDE. Israël wachtte op de VREDE. In Christus is die vrede gekomen! Vrede voor de mensen die ver weg waren, maar ook vrede voor mensen die dichtbij waren. Een dubbele vrede!

[dia] Hoe de verhouding is tussen kerk en Israël is één van de belangrijkste vragen in de tijd van het nieuwe testament. Joden die vroeger naar de synagoge gingen en niet-Joden die er echt niet bij hoorden zitten opeens samen in een gebouw. In de bijbel (het boek handelingen en de brieven) lees je veel over die spanning. Twee dingen zijn belangrijk om in de gaten te houden: zeg nooit dat de kerk in plaats van Israël is gekomen. Nee, Christus heeft uit twee in vijandschap levenden partijen, Joden en heidenen tot één lichaam verbonden. Om te beschrijven hoe dat conflict opgelost kon worden gebruikt Paulus het woord verzoening: door verzoening komt er vrede. De partijen werden met God verzoend. Ze worden samen in het lichaam van Christus aan het kruis gebracht. Door het offer van Christus kunnen twee partijen in vrede met elkaar leven.

Het tweede dat belangrijk is, is om te zien dat Israël alleen tot die vrede kan komen door die vrede ook aan te nemen. Door te geloven in het werk van Messias Jezus. Een liefde voor het land Israël of voor het Joodse volk zonder een oproep om Messiasbelijdende Joden te worden is niet mogelijk. Maar wat is het mooi als juist Joden Jezus leren kennen. En zo God vereren.

 

[dia] Paulus heeft beschreven hoe je door Jezus tot God kan komen. Nu beschrijft hij het werk van de Heilige Geest. Die zorgt ervoor dat je het niet alleen weet, maar hij neemt je bij de hand en leidt je verder. Besef maar dat alle bordjes ‘verboden toegang’ zijn weggenomen. Geen bordjes meer voor de heidenen, geen voorhangsel in de tempel. Christus offer is genoeg. Wie jij ook bent: wat er ook gebeurd is in je leven, of je nu jood bent of niet, of je nu slecht denkt over jezelf of goed, of je jong bent of oud, man of vrouw, homo of hetero, blank of bruin, gepest bent of pestkop was, wat voor ras, taal ook. Wat voor vragen je soms ook hebt: als je bij God wil komen, en je weet niet hoe het moet: bid maar tot de Geest. Hij neemt je bij de hand. Hij helpt je om tot God te naderen.

Want dat is het hoogtepunt, het hoogste doel: de weg is open door Christus, de Geest leidt je verder, maar uiteindelijk mag je dan komen tot God. Gaan met God. Leven in zijn vrede. Delen in zijn vrede, geluk en heil. Thuis komen bij Vader.

 

[dia] 3. Dan groei je samen in zijn vrede (vs. 19-22)

Eerst gebruikt Paulus persoonlijke beelden: van vreemdelingen en bijwoners, worden we burgers en huisgenoten. Vreemdelingen waren buitenlanders die zonder rechten in een land verbleven. Bijwoners hadden iets meer rechten. Maar het bleven tweederangs burgers. Er werd op neergekeken. Ze hadden andere gewoonten. Zo waren de niet Joden voor het Joodse volk geweest. Al kwam Naäman naar Israël toe, mocht de Kanaänitische vrouw wat van de kruimels mee-eten. Ze bleven vreemdelingen. Maar nu mogen ze burgers in volle rechten worden. Zoals Psalm 87 zingt: de Filistijnen, Tyriërs en moren zullen uiteindelijk allemaal mogen zeggen: wij zijn hier geboren. [dia] En dan gaat Paulus nog verder: de mensen zijn huisgenoten geworden. Familie! Een familie kenmerkt zich door intimiteit. Door vertrouwelijkheid. Samen mag je als broers en zussen met elkaar verbonden zijn. Dat is ook vandaag de kracht van het kruis van Christus. Er kunnen in de kerk zomaar verschillende meningen en groepen ontstaan. [Pieter: Wat belangrijker is: dat we samen in de Kandelaarkerk een huisgezin willen zijn en dat we daar een christelijke opvoeding in willen, en leren om, zo goed als we kunnen, trouwe volgers van onze Heer Jezus Christus te worden.] Je kunt je eigen accenten hebben als christen. Maar wie open met elkaar praat, wie luistert naar elkaar, mag elkaar aanvaarden. Dan mag je samen eten: wat geweldig hoe dat gebeurde tijdens het gemeente project. Dan mag je delen: je huis openstellen, een luisterend oor bieden: oog hebben voor elkaar. Werkelijk er voor elkaar zijn.

[dia] Door het verzoenende werk van Christus wordt je aan elkaar verbonden. Van de warme beelden van mensen, gaat Paulus dan naar de kerk kijken als een bouwwerk. We zijn een tempel, op het fundament van de apostelen en profeten en Christus als hoeksteen. Er is geen tempel meer nodig in Jeruzalem. Wij mogen samen Gods tempel vormen. Het fundament is belangrijk: de woorden van profeten en priesters moeten niet vergeten worden. Dat fundament is gericht op die éne belangrijkste hoeksteen Jezus Christus en daar mogen we steeds ook weer op gericht zijn. Dan kun je samen werken: ook in de wijken, ook in je eigen leven om opgebouwd te worden in Christus. Doordat er nu geen tegenstelling meer is, maar eenheid in Christus ga je steeds meer samen groeien.

[dia] Enfin, toen God tussen zijn volk wilde wonen gaf hij in de woestijn aan Mozes een voorbeeld van de tabernakel. Gebouwd naar hemels voorbeeld. Met hout en kleden. Later mocht Salomo de tempel bouwen. God ging zijn weg met het volk. Nu krijgen we geen voorbeeld uit de hemel hoe we de kerk en gemeente moeten bouwen: maar we mogen in de brief van Paulus een voorbeeld lezen. Luister naar zijn woorden, kijk naar dat voorbeeld, neem de oproep ter harte om jezelf als levende steen in te laten voegen in dat bouwwerk: het gaat om jezelf. Jezus geeft een plek aan jou, je mag delen in zijn vrede: laten we dan ook elkaar, ook die ander die zo anders is, in liefde in de armen sluiten, niemand buiten sluiten, maar samen bouwen op het fundament van Jezus Christus. In je wijk. Rondom de kerkdienst. Op de vereniging op bijbelstudie. Door zijn Geest. Tot eer van de levende God. Amen


Psalm 136:1-9 – Schepping en evolutie

oktober 16, 2017

Preek gehouden Heemse, 15 oktober 2017

Tekst: Psalm 136:1-9 / Jongeren / Schepping en evolutie

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[dia 1] Wat kun je zeggen over de zon? Wat geweldig als de zon schijnt. Wat lekker dat het warm is als de zon schijnt. Hoeveel sterren zijn er? Hoe ver is een ster? Als je schepping deze dagen met een gouden glans ziet, door de herfstbladeren. Ik ben ook blij dat de catechisanten bijna allemaal invulden bij de enquête: ik ben onder de indruk van hoe mooi God alles gemaakt heeft. Bijna iedereen was het daar mee eens of helemaal mee eens.

[dia 2] Wat kun je zeggen over de zon? Als ik op Wikipedia kijk vind ik het volgende: De zon is een middelgrote ster. De zon is 332.946 maal de massa van de aarde, verreweg het zwaarste object in ons zonnestelsel. De zon heeft een diameter 109 maal die van de aarde, waarmee de zon het grootste hemellichaam in het zonnestelsel is. De aarde past er meer dan een miljoen keer in. De gemiddelde afstand van de zon tot de aarde bedraagt ongeveer 149,6 miljoen km.

[dia 3] De zon bevindt zich op ongeveer 27 000 lichtjaar van het centrum van ons sterrenstelsel de melkweg (dit centrum is vermoedelijk een reusachtig zwart gat), in de ongeveer 100 000 lichtjaar brede en 3000 lichtjaar dikke galactische schijf. De zon beweegt zich met een snelheid van ongeveer 220 km/s in ongeveer 226 miljoen jaar eenmaal rond het centrum van ons sterrenstelsel. Aan sterren die vergelijkbaar zijn met de zon kan worden afgeleid hoe de zon diverse stadia van haar ontwikkeling doorlopen heeft. Uit zulk vergelijkend onderzoek blijkt dat de zon aan het begin van de hoofdreeksfase (4,5 miljard jaar geleden) meer dan tien maal zo snel om haar as draaide als nu. Deze periode valt ongeveer samen met het vermoedelijke begin van het leven op aarde, 3,7 miljard jaar geleden. De zon is al ongeveer 4,5 miljard jaar hoofdreeksster en zal dit nog zo’n 5,5 miljard jaar blijven.

[dia 4] Als ik zo wat info over de zon voorlees, die niet uit de bijbel komt, dan kan ik me voorstellen dat je er wel wat vragen bij krijgt. Iemand zei: de bijbel wil van ons geen astronomen maken, maar de bijbel wil ons leren om heilig te leven. De bijbel heeft niet de bedoeling om ene wetenschappelijk boek zijn. Toch kan je als gelovigen wel allemaal vragen krijgen bij schepping en evolutie. Nu is dat niet bij alle catechisanten zo: tien van de 112 hebben er veel vragen bij, twintig hebben er wel vragen bij. Maar heel veel niet zo veel. Veel jongeren groeien hier op in een christelijke omgeving, waar velen niet zoveel vragen stellen bij het feit dat je zegt: God heeft alles gemaakt. Ik kon de enquête niet uitsplitsen op leeftijd: maar misschien dat hoe ouder je wordt, of afhankelijk van je opleiding of studie je misschien wel meer vragen krijgt.

[dia 5] Het bijzondere is dat veel christenen er heel verschillend mee omgaan. Sommigen nemen de evolutietheorie grotendeels over, anderen houden vast aan een jonge aarde van ongeveer 6000 jaar oud. Aan zes scheppingsdagen van 24 uur. Je ziet dat de jeugd hier ook verschillend over denkt. Er is onder christenen een groot verschil van inzicht. Al tientallen jaren vinden er veel discussies over plaats. Hoe kun je daar nu als christen, die gelooft in God, de schepper, die gelooft in Jezus de opgestane Heer, geleid door de Geest het beste me omgaan? Die vraag staat centraal: dat betekent geen antwoord op alle vragen, maar het leert ons wel een bepaalde houding.

[dia 6] En als christen mag dan voorop staan dat we zeggen: God is de schepper. Ik ben blij dat bijna niemand daar aan twijfelt. God heeft grote wonderen gedaan toen Hij de aarde maakte, zegt Psalm 136. En ook: Hij heeft alles met wijsheid gemaakt. De zon, de maan, de sterren: ze doorlopen allemaal hun vaste banen. Wij kunnen er niet bij en zijn onder de indruk van de wijsheid waarmee hij alles schiep. Zo’n wijsheid dat sommige wetenschappers die niet geloven zeggen: er moet wel iemand zijn die dit bedacht heeft. Je kunt merken dat dit met inzicht is gemaakt: bijvoorbeeld een oog van de mens, dat kan haast niet langzaam gegroeid zijn, want dan zouden er in één keer zes stappen gezet moeten worden. Het lijkt wel over een intelligent design achter zit.

[dia 7] De bijbel leert ons niet de afstand van de zon naar de maan. Christenen moeten oppassen de bijbel zo te gebruiken (=1e valkuil). Dat leert ons de natuur. En het is heel goed om dat te bestuderen. Maar de bijbel leert ons wel: waarom de wereld er is. Wat het doel van de wereld is. Waar de wereld vandaan komt. We zijn maar niet aan ons lot overgelaten, maar er is een schepper! Iemand is begonnen. En Hij is trouw: zijn liefde houdt niet op te bestaan. Zijn liefde duurt in eeuwigheid. In die zin is dat boek van de natuur wel mooi, schitterend deze dagen!, moet je ook niet bang zijn om je er in te verdiepen en allerlei dingen in te vinden in de verten van het heelal, in de diepten van de aardlagen, in allerlei fossielen. Maar uiteindelijk blijft de Bijbel het duidelijkste boek als het gaat over waarom je hier bent en hoe je gered kunt worden.

Terwijl christenen moeten oppassen de bijbel niet verkeerd te gebruiken, moeten wetenschappers oppassen om te grote uitspraken te doen (=2e valkuil). Evolutionisme kan dan zomaar een geloof worden. Dat het niet gewoon onderzoekt wat je kan zien, maar dat ze dan ook zeggen: er is dus geen God. Alles is hier toevallig ontstaan. Dat is het verschil tussen evolutieleer en evolutionisme.

 

[Dia 8] Als we psalm 136 lezen zien we hoe de schrijver onder de indruk is van Gods liefde. Het is een bijzondere psalm: het grote loflied op God. Deze psalm is gemaakt om door iemand gezegd te worden en vervolgens zegt dan het hele volk dat Gods liefde tot in eeuwigheid is. Waarin blijkt Gods liefde: de psalm kiest twee dingen uit. Eerst in de schepping, en het tweede is in de bevrijding uit Egypte. Als je dat met elkaar verbindt dan zie je dat Gods handelen in deze wereld een liefdevol handelen is. Hij heeft ons gemaakt. Maar Hij wil ons ook meenemen. Hij begon. Maar hij heeft ook naar de mensen omgezien in hun nood. Zoals Hij later in Jezus naar ons heeft omgezien. God heeft de lichten aan de hemel gemaakt, op de eerste dag het licht zelf, en in Christus heeft hij het licht van de wereld naar de aarde gezonden. Zo werd Jezus onze redder en verlosser: zo werd opnieuw duidelijk dat Gods liefde in eeuwigheid duurt.

 

[dia 9] De dichter beschrijft niet de doorsnee van de zon. Dat konden ze toen waarschijnlijk ook niet weten. Hij schrijft alleen op dat de zon heerst over de dag. De zon laat zien wanneer het dag is, de zon ordent het leven, zonder zon zou er geen leven zijn. En de maan en de sterren: die laten ’s nachts zien waar je bent en geven soms nog wat licht. Met name op zee kunnen de sterren je nog de weg wijzen.

Nu is de maan eigenlijk geen licht … want de maan weerkaatst alleen het licht van de zon. En als hier staat God spreidde aarde uit, letterlijk staat er: God stampte de aarde vast op de wateren, dan past dat niet bij hoe wij de wereld zien. Maar wel bij die tijd: dat men dacht dat er drie lagen waren: de hemel, de aarde en het water onder de aarde. Denk maar aan hoe je dat altijd in de wet hoort. Maar wij weten wel beter! De aarde is niet plat. Het land is niet vastgestampt op de aarde. De aarde is rond. Wel zijn we met de dichter van de psalm blij dat het land en de zee gescheiden zijn.

 

[dia 10+11] Zo kijken we nu anders tegen de aarde aan, tegen de lichten aan. Stel nu dat het waar is: dat de aarde 14,55 miljard oud is. Dat de evolutietheorie gelijk heeft dat wij van apen afstammen. Zou je dan niet meer kunnen geloven. Zou dat dan iets zeggen over dat God er niet meer is? Ik merk in gesprekken, ook met mensen die niet meer geloven, dat deze vraag hen wel bezighoudt. Ze hebben teveel vragen. Hebben gehoord over dynosauriers, over het heelal, over de aardlagen. Ze vinden het moeilijk om geloof en wetenschap te combineren.

[dia 12] Prof. Gijsbert van de Brink heeft net een boek geschreven: ‘En de aarde bracht voort …’ waar hij op deze vraag ingaat. Stel nu dat het waar is: dat alle dieren langzaam ontstaan zijn. Misschien twijfel je daar niet aan en zeg je: 2% kans dat het waar is. Of zeg je 80% kans dat het waar is. Ik hoorde iemand zeggen: voor mij is het grote onzin, dat is niet zo’n vraag als ‘stel dat de maan van kaas is’. Maar een ander zei: op de universiteit gaat iedereen er zo vanuit en ik kom zoveel gegevens tegen ik twijfel er wel aan.

Van de Brink heeft gezegd: ik wil nadenken over die vraag. Stel dat het waar is … Hij komt tot de conclusie: ook als het waar is kun je nog best in God geloven. Net zo goed als we ook nog in God geloven nu we zeggen dat de aarde rond is. De bijbel leert ons dat God de schepper is en dat Hij alles in zijn hand heeft. Dat Hij ons wil verlossen door Jezus Christus. Een tijdje terug verscheen er zelfs een kinderboek: Topnerd Tycho waarin Corien Oranje en Cees Dekker ook zo spreken over dat je kunt geloven in God en toch ook de evolutieleer aan kunt nemen.

 

[dia 13] Ik wil iedereen die met dit onderwerp echt bezig is en vragen heeft van harte aansporen om zich hierin te verdiepen. Het laat zien dat het nog niet zo makkelijk is. Het biedt mogelijke oplossingen aan. Het zal je hopelijk een bepaalde houding leren: alles is niet zo zwart-wit. Het daagt je uit om over de dingen na te denken.

Dat neemt niet weg dat er ook grote vragen te stellen zijn bij die benadering. Hoe kan nu de mens van een dier afstammen, en Adam en Eva toch zonder zonde door God gemaakt zijn. Als je zo makkelijk omgaat met de gegevens van Genesis 1, waarom zou je dan anders omgaan met wat er staat over Christus dood en opstanding. Paulus is daar immers heel duidelijk over: als Christus niet uit de dood is opgestaan zijn we de beklagenswaardigsten van alle mensen.

Ik vond het mooi wat deze psalm vooral wil leren. We stellen niet de mens als het middelpunt, maar het is God die centraal staat. Waar wij graag vanuit het ik denken, en vanuit wat wij kunnen bevatten: richt deze psalm zich op God. Hij is het die de aarde schiep: zijn liefde duurt in eeuwigheid. Hij is het die de zijn volk verlost: zijn liefde duurt in eeuwigheid. En elke keer als de zon opkomt, maar ook als de zon ondergaat, mogen we ons richten op zijn werk. Hem dankbaar prijzen en loven.

 

[dia 14] Er zijn heel wat punten aan de orde geweest.

We mogen leren om niet zwart-wit te denken.

Er zijn geen makkelijke antwoorden.

Tegelijk houden we vast: de wetenschap moet geen geloof worden.

We geloven in God de Vader, de almachtig Schepper.

Hij heeft alles gemaakt, met wijsheid. Hij toonde zijn liefde in zijn Zoon Jezus Christus.

Zijn liefde zal bestaan in eeuwigheid. Amen


Numeri 24 – Bileams zegen voor de toekomst

augustus 6, 2017

Preek Heemse, 6 augustus 2017

Tekst: Numeri 24:17-19

 

Geliefde gemeente van onze Here Jezus Christus,

[Dia 1] Zal Israël in het beloofde land kunnen binnengaan? Vorige week zagen we dat het niet kon omdat ze niet durfden. Nu zijn we 38 jaar verder. Ze zijn alweer in Kades geweest en probeerden weer de zuidelijke route te volgen. Maar dit keer wil de koning van Edom hen geen doorgang verlenen. Ze zijn er helemaal omheen getrokken en nu staan ze in de vlakte van Moab. Het gaat goed: koning Sichon van de Amorieten, en koning Og van Basan zijn verslagen. Maar nu is er nog koning Balak van Moab waardoor ze niet verder kunnen trekken. Zal het hen lukken hem te verslaan en bij het beloofde land te komen?

[dia 2] Zal het jou lukken om te vol te houden in het geloof en het beloofde land te bereiken? We hebben afgelopen weken geleerd om te vertrouwen op de Here: Hij gaat mee in wolk en vuur. We hebben geleerd van de twee verkenners, Jozua en Kaleb, om ons niet door angst in ons hart te laten verleiden en daardoor achter op te raken. Maar dat kan mooi klinken. Maar het vraagt wel een keus van ons: geloof je in God. Laat je je niet verleiden door de andere dingen in het leven: door de afgoden van geld, macht en seks. Of kunnen die afgoden zo sterk worden dat ze voor u, jou en mij de weg blokkeren, zodat je niet kunt binnengaan?

[dia 3] Want eigenlijk is dat waar koning Balak van Moab op hoopt. Hij ziet de Israëlieten aankomen en hij wordt bang. Hij denk met mijn leger kan ik dat machtige volk van Israël nooit aan. Ze zijn daar neergestreken en het lijkt wel een menigte sprinkhanen. Het ziet zwart van de mensen. Hij is geschrokken van de overwinningen op Sichon en Og. Hij beseft wel dat hij militair niet tegen die volk is opgewassen. Daar komt bij: ook economisch gaat hij grote schade leiden. Als die mensen door zijn land binnenkomen, dan moeten ze allemaal eten en drinken en de dieren die ze meegenomen hebben gaan het gras wat er groeit allemaal opeten. Bovendien heeft hij dus gehoord van die God, die hen uit Egypte heeft bevrijd. Hij hoopt dat hij kan zorgen dat die God hen niet meer beschermt.

Daarom bedenkt hij een plan. Hij is heel slim. Hij probeert een wig te drijven tussen God en het volk. Dat kan hij natuurlijk niet zelf. Daarvoor schakelt hij iemand in die daar specialist in is. Bileam is een magiër, een tovenaar die woont in het land van de Arameeërs. Ook Abraham kwam uit dat land, bij de Eufraat vandaan, en daarom is de kans best groot dat Bileam daarom die God van Israël wel kent. Hij kent JHWH en weet wat voor grote God dat is: dat God de allerhoogste en de machtigste is. Deze Bileam moet er maar eens voor gaan zorgen dat Israël niet verder kan gaan onder de zegen van de Here. Die steeds zegt: Ik bescherm je, ik laat mijn aangezicht over je lichten, ik ben je genadig. Bileam moet maar eens zorgen dat die God het volk loslaat. Hij moet het volk vervloeken!

Zou dat kunnen? Zou dat mogelijk zijn? Dat je graag met God willen leven. Dat je Hem zoekt. Dat je gelooft in zijn genade en redding, dat Hij dan zegt: nee, ik zegen jou niet langer, ik wil niet met jou verder. Dat iemand, een kracht of macht, iets dat in de hemel is of iets beneden op de aarde ervoor zou kunnen zorgen dat God je loslaat? Gezondheid of ziekte, heden of toekomst. Je kunt soms de ergste dingen meemaken, soms het gevoel hebben dat God ver weg is. Als je je kind niet meer kan bereiken. Als je lichaam niet meer wil. Als een verslaving zoveel kapot maakt. Zou iets of iemand ervoor kunnen zorgen dat God zijn belofte vergeet, zijn zegen onthoudt?

En toch gaat Balak het proberen. Hij is rijk en heeft veel zilver. Hij denkt: ik ga gewoon Bileam, en zo God omkopen zodat hij het plan van die God gaat verijdelen. Zo denken mensen die heel veel geld hebben: ze denken dat je met geld als kan bereiken. Over Trump las ik deze week dat sommige christenen spijt hadden van hun stem op hem omdat hij doet alsof je met botheid en veel geld je doelen wel kan bereiken. En als je vele miljarden hebt, dan ga je zelfs voetballers voor honderden miljoenen verkopen zoals van de week met Neymar. Maar dan heeft Balak niet met de machtige God gerekend. De allerhoogste God die niet met geld om te kopen is.

 

[Dia 4] Dat blijkt ook heel duidelijk in de manier waarop Bileam reageert. Hij geeft aan dat dit niet kan. Je kunt God niet omkopen. Hij kan alleen Gods woorden spreken. Maar even later komen de mannen nog een keer terug. Moeten maar een nachtje blijven slapen. En dan besluit Bileam om toch mee te gaan, maar … hij kan alleen zeggen dat wat God wil dat hij zegt.

Maar het is net alsof Bileam per se toch mee wil, alsof het geld toch erg aan hem trekt en dan hij dan toch gaat. Een beetje als iemand die van zijn ouders iets niet mag, geen alcohol, of niet later thuis en of naar een bepaalde plaats en dat hij dan net zo lang zeurt, en dat zijn ouders dan bezwijken en zeggen: ik heb je gewaarschuwd, het is niet goed voor je, je kent de gevaren … en dat je dan toch gaat.

Dat het tegen Gods wil is dat Bileam gaat, dat laat ook dat bekende verhaal van de ezel van Bileam zien. Er staat een engel op de weg die Bileam tegen wil houden. Die hem zelfs bijna wil doden. Hij heeft zijn vlammende zwaard uit de schede getrokken. De ezel ziet het zelfs, maar Bileam: de helderziende, of anders gezegd: de ziener, heeft niets in de gaten. Zijn ogen zitten dicht. Hij wil de ezel slaan en wat aandoen. Tot hij eindelijk na de derde keer in de gaten heeft dat de engel voor hem staat. Nogmaals wordt duidelijk: hij mag alleen spreken wat hij in opdracht van God kan zeggen. Alleen spreken als Hij trouw is aan Gods woord.

[dia 5] Balak heeft alles in het werkt gesteld om te zorgen dat de goden gaan luisteren. Er zijn op de hoge plaatsen zeven altaren gemaakt, op elk altaar wordt een stier en een ram geofferd. Maar als Bileam zijn mond opent klinkt er elke keer geen enkele vervloeking. In de eerste spreuk zegt hij het: hoe kan ik iemand vervloeken die God niet vervloekt. Ik zou juist willen zijn als zij, die stofwolk. Sterven zoals die rechtvaardigen. En in de tweede spreuk zegt hij: God kan zijn woord niet breken, God is geen mens die zijn woord verandert. Dit volk is sterk als een Leeuw. En God is in hun midden. Letterlijk kun je dat ook zien: de tabernakel met de wolk, staat midden in dit volk. En in de derde spreuk komt naar voren: dat wie God zegent gezegend is.

Dat is de sterke belofte waar het volk op mag vertrouwen. Zo is de God van het verbond. En wanneer Balak dan zegt, ga maar weg, je krijgt je geld niet: dan komt die vierde spreuk en dan zie je dat Bileam laat zien dat God groot is. Hij ziet iets dat ver weg is. Ver weg in tijd en ver weg in afstand. Hij geeft zo een geweldige zegen voor het volk mee. Dit volk wordt niet vervloekt: het mag leven onder Gods zegen. Wat een geweldige belofte.

Dat is ook de belofte waar je zelf steeds aan vast mag houden. Een belofte waar je naar uit mag zien. God gaat mee onderweg. Soms een roerige weg, waarin er allerlei obstakels zijn. Maar Hij belooft een veilige aankomst. Wat bijzonder dat Bileam dit zo kan zien en mee mag geven. Wat belooft dit veel goeds voor het volk. Nu is de weg door Moab gebaand, althans zo lijkt het. Bileam gaat weg…

 

[dia 6] Maar Bileam is goed om te hoogte van hoe God is. We lezen later in het boek andere woorden van hem. Hij kent die God. Die is trouw. Die geeft zijn zegen. Die gaat mee. Maar hij kent ook het volk. Hij weet dat het volk zich gemakkelijk laat verleiden. Dat God groot is en geen mens, dat Hij zal veranderen. Maar dat de mensen van dat volk wel makkelijk te verleiden zijn, dat zij God kunnen loslaten. Hij geeft koning Balak de tip om dan maar die mensen op een andere manier te verleiden. Met zijn geld heeft hij niet een waarzegger kunnen kopen die van de kant van God de band losmaakt, maar Balak kan er wel voor zorgen dat het volk die God loslaat en andere goden gaat dienen.

Want wat gebeurt er als Bileam weg is? De Israëlieten begonnen zich in te laten met de Moabitische vrouwen. Die verleiden hen om op andere goden te vertrouwen en te offeren ter ere van Baal-Peor. Zo verlaten de Israëlitische mannen hun God. Zo verlaten ze hun beschermer. Zo struikelen ze voor het kwaad. Waar je bij Bileam al zag dat hij toch ging ondanks de waarschuwingen, en ondertussen gebonden was aan wat God zei. Daar zie je dat de Israëlieten hier gaan. Ook al waren ze in de wet zo gewaarschuwd: pleeg geen overspel, dien geen andere goden naast mij, maak geen godenbeelden. Ze verlaten God. In hun daden laten ze zien dat ze toch een andere weg gaan die God gewezen heeft.

Wat een waarschuwing komt hierin naar voren! Je kunt voor de buitenkant een oprecht christen zijn. Vasthouden aan je belijdenis en grote woorden spreken over Gods trouw. Maar leef je ook werkelijk zoals God dat van je vraagt? Staat Hij op de eerste plaats? Vertrouw je alleen op Hem. Ben je trouw en rein en eerlijk als het gaat om seksualiteit, of je nu getrouwd bent of verkering hebt? Sta je sterk tegen de verleidingen van drank en drugs, ook als het zomer is. Drink je niet teveel, niet alleen omdat het je lichaam kapot maakt, maar omdat je daardoor ook de duivel binnen kan laten? Breng je je niet verleiding door naar plaatsen te gaan waar je zomaar verleid kan worden tot het kwaad? De brief aan de gemeente van Pergamum stelt ons wat dat betreft indringende vragen: U woont in de stad, waarin u trouw gebleven bent aan mijn naam. Maar enkele dingen heb ik tegen u: Breek toch met het leven dat u nu leidt, anders wordt u op dezelfde manier in de val geleid als de Israëlieten, die ontucht pleegden en heidens offervlees aten.

Israël liet zich verleiden. 24.000 mensen komen om, maar dankzij het ingrijpen van Pinechas ingrijpt als er weer een midjanitische vrouw in het kamp wordt gebracht. In hoofdstuk 31 lezen we dat de Midjanieten verslagen worden en de tocht naar het land verder kan.

[dia 14] Is dat nu alles wat we kunnen leren van Numeri. God is trouw, maar het lukt ons mensen zo vaak niet om trouw te zijn. Om te volharden. Boven mijn bureau heb ik een briefje hangen: Christus is altijd trouw. We bidden dat we zelf ook altijd trouw aan Hem mogen zijn. Maar het lukt ons niet altijd. Het breekt je soms zo bij de handen af. Door angst, of door drukte, of door zorgen. Eindigt Numeri, eindigt deze serie dan bij diezelfde conclusie als 38 jaar geleden in Kades: ze kunnen niet binnengaan. Het volk mort steeds weer? Het beloofde land is een brug te ver?

[dia 8] Dan is het mooie dat Bileam niet alleen niet vervloekt, en zegt dat Israël een groot en goed volk is, maar dat hij ook een visioen mag hebben en een zegen mag geven. Eens zal er een tijd komen … maar die is nog ver weg. Wat ik zie, is nu nog niet. Wat ik waarneem is niet nabij. Maar er komt een ster op uit Jakob. Een ster: het teken van een koning die komt. De morgenster die zal gaan schijnen. Een ster die de weg zal wijzen. Er komt een koning, die veel macht heeft. Uit Israël komt een scepter: een staf van de heerser. Iemand die regeert met macht. Hij zal de volken straffen. Hij zal de slapen van Moab verbrijzelen: Moab dat op een berg ligt, zal van beide kanten worden kapot gemaakt. God zal zelf een vorst geven. Wie is die vorst? Er zijn er veel geweest, koning David heeft al veel van die grote vorst mogen laten zien. Maar uiteindelijk mag hier in Numeri al iets oplichten van Gods genade in Jezus Christus. Waar het ons zo vaak bij de handen afbreekt, zal God zelf een koning geven, uit de hoge. Een ster heeft de weg naar hem gewezen. Hij zal zijn Immanuel, God met ons. Jezus is zijn naam. Dan is ons hart soms nog zo zondig, zijn er verleidingen op onze weg: maar als je schuilt bij Jezus, mag je rust en troost vinden. Mag je gered worden, niet in eigen kracht, maar door Gods kracht. Zoals de God in het midden van het volk woonde, en ze mochten leven van genade. Wanneer je het van Hem verwacht, zul je uiteindelijk zegevierend ingaan: als je vertrouwt op zijn offer aan het kruis gebracht. Amen.

 

Liturgie Heemse, 6 augustus 9.00u en 11.00u

Welkom en mededelingen

Gezongen votum, zegengroet en gezongen amen (staande)

Zingen: Gezang 167:1,3 (Samen in de naam van Jezus)

Schuldbelijdenis en genadeverkondiging

Zingen: Psalm 106:3, 11, 21

Gebed

Lezen Numeri 24:10-19; Numeri 24:25-25:3

Lezen Openbaring 2:12-17

Zingen Psalm 18:1,9

Tekst: Numeri 24:17

Preek

Zingen Psalm 2:3,4

Wet

Zingen Gezang 176a:13 (Geef dat wij trouw uw wet betrachten)

Gebed

Collecte

Zingen: Opwekking 733 (10.000 redenen, aangekondigd na de collecte, staande)

Zegen en gezongen amen (staande)


Numeri 13 – Laat je meenemen op weg naar het beloofde land!

juli 30, 2017

Preek Heemse en Ommen, 30 juli 2017

Tekst: Num 14:8b-10

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[Dia 1] Soms kun je heel bang zijn. Dat je angstig bent voor iets wat je wilt gaan doen. Als kind bijvoorbeeld dat je bang bent voor een grote hond. Of dat je bang bent om alleen ergens naar toe te gaan. Het kan ook zijn dat je bang bent om met het vliegtuig te gaan vliegen. Stel je voor wat er allemaal kan gebeuren: je hoort nog wel eens dat een vliegtuig neerstort. Je krijgt al buikpijn als je eraan denkt! Soms kun je heel erg opzien tegen een gesprek of een telefoontje, zeker als je iemand wil wijzen op iets wat niet klopt. Zo kan er op allerlei manieren angst zijn voor de onzekerheid die gaat komen, bijv. dat je opziet tegen lijden en ziek zijn, of misschien nog we erger het lijden van een ander.

[Dia 2] Vanmorgen zien we dat het volk van Israël bang is. Terwijl God zulke grote wonderen had gedaan in Egypte. Terwijl ze zoveel van zijn macht hadden gezien: in het water dat in bloed veranderde, in de sprinkhanen of de duisternis. Terwijl ze het wonder van de doortocht door de Schelfzee hadden meegemaakt … overvalt hen voordat ze het nieuwe land binnengaan opeens een enorme angst en ongeloof. Het wordt zo erg dat ze het beloofde land niet kunnen binnengaan.

[Dia 3] Dit is een gedeelte dat veel aangehaald wordt verder in de bijbel. In psalm 95, maar ook later nog in Hebreeën. Want het kan ook zomaar gebeuren dat jij, dat u, dat ik door een ongelovig hart afvallig word(t) van de levende God, wanneer we niet vasthouden waarop we hopen. Wanneer we het doel en God uit het oog verliezen: door de zorgen van elke dag over geld, plezier, werk, of wanneer we door luiheid en laksheid, of misschien wel door een sterkte angst: kan ik wel op God vertrouwen, heeft het wel zin om naar de kerk te gaan. Is geloven voor mij wel weggelegd en mag ik wel hopen op Gods liefde en genade?

Laat je meenemen op weg naar het beloofde land

1) Laat angst en ongeloof niet overheersen

2) Maar leer in geloof kijken

3) Zodat je niet afvallig achterblijft

[Dia 4] 1) Laat ongeloof niet overheersen

We hoeven geen grote woorden te spreken over de angst van dit volk. We hoeven niet te doen alsof het vreemd is dat de tien spionnen bang zijn om dit land binnen te trekken en dat dit volk denkt: dit komt nooit goed. Het was ook best spannend!

De Israëlieten waren etappe voor etappe, geleid door de wolk aangekomen bij de zuidelijke rand van het land. Ze zijn nu in Kades Barnea, een plek 75 km onder Hebron. Ze komen steeds dichter bij het beloofde land. Het doel van de reis is bijna bereikt. Daarom wordt er een eerste verkenningsmissie op uitgestuurd. Verkenners die in kaart mogen gaan brengen wat voor land dit is, en daarbij moeten ze op de mensen letten en ook hun ogen goed de kost geven wat voor land dit is. Het is slechts een paar maanden na hun vertrek bij de Sinaï dat de grote volksmassa met de tabernakel in hun midden deze plek vlak bij het land heeft bereikt.

Wanneer de verkenners rapporteren vertellen ze inderdaad allemaal geweldige dingen over het land. Het is werkelijk het land van melk en honing zoals God dat gezegd heeft. Nu is Israël niet zo vruchtbaar als ons Nederland, maar in vergelijking met de smalle strook vruchtbaar land in Egypte en de droge woestijn, was het werkelijk een paradijs: hier regende het regelmatig zodat er gras groeide en je runderen kon houden, zodat de melk ging stromen. Hier bloeiden bloemen zodat er bijen waren die honing konden produceren. [dia 5] Er zijn ook veel vruchten: als de mannen terugkomen uit het land dan nemen ze vijgen en granaatappels mee, en grote druiven: druiven bijna zo groot als pruimen wordt wel eens over verteld. In ieder geval hebben ze maar een stok gepakt om de druiven tussen zich in te kunnen dragen. Dit land is bijna te mooi om waar te zijn!
En zo beginnen tien van deze mannen ook te praten en te kijken. [dia 6] Ze wijzen erop dat Achiman, Sesai en Talmai in Hebron wonen, Enakieten. De gewone mensen waren al lange mensen, maar deze waren nog langer: dit waren werkelijk reuzen. Ze zullen ook onder de indruk gekomen zijn van Hebron: die stad rijst voor je op als je nadert vanuit de woestijn. Langzaam klimt het land omhoog en uiteindelijk bots je tegen de hoge vestingmuren van die stad aan: een onneembare vesting. En bovendien: er zijn zoveel volken die dit vruchtbare land wel willen hebben en het ligt zo tussen de grootmachten in. Het land verslindt zijn inwoners: de mensen vechten met elkaar en zouden wij ons daar ook nog tussen moeten begeven? We zullen omkomen …

[dia 7] De mensen van het volk horen deze woorden. Ze worden er bang van. Angstig. Eerst zullen ze in kleine groepjes het gezegd hebben, vervolgens klinkt van verschillende kanten angstgeroep, en tenslotte klinkt heel het oosterse weeklagen door het kamp heen, zoals dat hartverscheurend kan zijn. Ze zien het helemaal niet zitten: moeten we daar binnentrekken? We worden afgeslacht en onze kinderen ook! Waren we dan maar hier in de woestijn gestorven, of in Egypte. Laten we een andere leider kiezen! Iemand die ons terug kan brengen naar Egypte. Liever het slavenbestaan daar, dan afgeslacht worden in dat mooie land, vloeiend van melk en woning, maar nu toch nog in het bezit van machtige mensen.

[dia 8] Angst en ongeloof overheersen. Kom jij dat ook tegen om je heen? Kom ik dat nu ook tegen in de gemeente? Zie je dat ook in je eigen leven? Het lied over het land van louter licht dat we straks zingen zegt: ‘Hing niet een wolkendek zo zwart, van twijfel om ons heen’. Is het niet vaak door angst dat je niet gelovig de weg gaat die de Heer van je vraagt? ‘Maak je geen zorgen voor de dag van morgen’ … maar ik kan niet anders dan steeds weer bezig te zijn met hoe het verder allemaal moet.

God vraagt: Toon mijn liefde voor de ander bijvoorbeeld door hem te helpen met geld … maar kom ik zelf dan geen geld tekort?

Wees trouw in je huwelijk … maar word ik dan niet ongelukkig?

Kom op voor mijn rustdag en mijn naam, zeg wat van het vloeken … maar wat zullen anderen dan van mij zeggen?

Wat kunnen we ons klein voelen. Zwak. Zondig.

Dat je naar jezelf als christen kijkt of naar de gemeente en zegt: die anderen zijn net reuzen en wij … we zijn net nietige sprinkhaantjes, en in hun ogen zullen ook wel zo geweest zijn.  Als we niet oppassen kunnen we zomaar, om het met de Hebreeënschrijver te zeggen, halsstarrig worden doordat we door de zonde verleid worden en vergeten om tot het einde toe resoluut vast te houden aan ons vertrouwen van het begin.

 

2) Maar leer in geloof kijken

Tja, hoe moeten Mozes en Aaron reageren op zo’n reactie van het volk. Hoe moeten die twee gelovige verkenners, Jozua en Kaleb reageren. Hoe zal God reageren?

Of het komt omdat Mozes en Aaron al ouder zijn, het volk beter kennen of een andere reden, we weten het niet, maar in ieder geval: zij gaan niet in discussie met het volk. Zij werpen zich ten overstaan van de voltallige gemeenschap op de grond. Zij gaan bidden tot God en wachten of hoe Hij zelf zal reageren.

Maar de jongere Kaleb en Jozua proberen het volk nog anders te laten kijken. We lezen dat ze eerst hun kleren scheuren: een teken uit die tijd, waarmee je tot uiting bracht wat er binnen in je leeft. Zij voelden schuld en diepe gebrokenheid. Pijn om deze reactie van het volk. Ze herhalen dat het land een buitengewoon goed land is. Van de vruchten en de melk zullen we kunnen eten en drinken. Een goed en gezond land. En bovendien de Here zal ons er brengen. Hij heeft dit beloofd en aan deze belofte mag je vasthouden!

Dus zeggen zij juist: wees niet bang! Ze hebben wel in de gaten dat het angst is die de mensen drijft. Dat ze daarom zo jammeren. Dat ze bang zijn voor wat er gaat komen als werkelijke de tocht naar het beloofde land wordt ondernomen. Maar je hoeft niet bang te zijn. En waarom niet?

Zij hebben niemand die hen beschermt: hun goden zijn geen echte goden. Hun leven is een leven dat niet verbonden is met de levende God. Zij zeggen niet: onze hulp komt van God die hemel en aarde gemaakt heeft. Zij vertrouwen op hun houten beelden en opgerichte stenen. Er is niemand die hen beschermt. En wij? Wij worden bijgestaan door de HEER. Hij is de levende God. Hij is ons zon en ons schild. Kijk maar naar de wolk die met ons meetrekt en ons beschermt tegen de hitte en de kou. Die ons de weg gewezen heeft. Wij hebben een God die ons beschermt: Wie in de schuilplaats van de Allerhoogste woont en overnacht in zijn schaduw, zegt tegen de Heer: Mijn toevlucht, mijn vesting, mijn God! Ik vertrouw op U.

De Hebreeën schrijver zegt ook: U allen die deel hebt aan de hemelse roeping, richt uw aandacht op Jezus. Laten we luisteren naar zijn stem. Laten we elkaar ook terechtwijzen, zoals Jozua en Kaleb hier in doen en elkaar aansporen om in geloof naar de dingen te kijken. Denk aan Petrus die wanneer hij loopt op de golven en naar de golven gaat kijken opeens begint te zinken, maar wanneer hij naar Jezus kijkt en vol vertrouwen gaat de kracht krijgt om zelf op water te lopen. Laten we bidden dat we in geloof naar de dingen mogen kijken.

Ik bid dat je door de Heilige Geest dat geloof mag ontvangen. Het is niet altijd makkelijk om vol te houden. Het is echt niet zo vreemd dat de Israëlieten er tegen op zagen om het land binnen te gaan. Het is voor ons niet zo vreemd dat het soms moeilijk is om vol te houden: heeft het echt zin om elke week een hele dag voor de HERE af te zonderen? Heeft het zin om steeds weer tijd vrij te maken om naar de kerk te gaan en de bijbel te bestuderen? Zal Christus wel geloof vinden op aarde als Hij terugkomt? Mag ik op God vertrouwen ook als ik zo worstel met allerlei vragen rondom mijn ziek-zijn, rondom die handicap waardoor ik niet zo kan genieten als anderen, of als ik me als puber zo onzeker voel over wie ik ben… Ik hoop dat je in geloof mag zien op Christus: bij hem rust en bescherming mag vinden. Wie met geloofsogen leert kijken, ziet dat het leven hier niet de eindbestemming is, maar die zoekt Gods rijk. Iets waarvan je hier hopelijk als steeds meer iets mag ervaren in liefde en vrede, maar waar je straks uiteindelijk mag binnengaan.

 

3) Zodat je niet afvallig achterblijft

Het komt er dus wel op aan waar je voor kiest: ga je mee op weg naar het koninkrijk of leef je uiteindelijk voor je eigen rijk? Wanneer Jozua en Kaleb de mensen daarop wijzen wordt het hen niet in dank afgenomen. De mensen beginnen stenen op te rapen, kleine en grote stenen, wat ze maar kunnen vinden. Ze willen de stenen richting de boodschappers gaan gooien. Maar dan komt plotseling de wolk in beweging: de wolk die boven de tabernakel hangt. God is toornig en boos en de wolk van de ontmoetingstent komt naar hen toe, God toont zijn heerlijkheid, misschien wel met donder en bliksem. God legt zijn straf uit. Eerst is Hij van plan om het volk helemaal te vernietigen, maar dan doet Mozes voorbede. God toont zijn genade en zal doen wat Hij belooft heeft: het volk in het beloofde land brengen, maar zonder deze zondige mensen. Want nu na tien keer een opstand is de maat voor Hem vol. De straf is dat ze voor elke dag dat het land verkend is, voor al die veertig dagen een jaar in de woestijn moeten blijven. Hun lijken zullen straks in de woestijn liggen. Al die mannen die aan het begin van Numeri geteld zijn, zullen niet binnengaan. Behalve Jozua en Kaleb en de levieten. Die mogen wel binnengaan, voor zover ze dan nog in leven zijn.

Met deze straf geeft God het volk eigenlijk waar ze zelf om vragen. Ze hadden gezegd: laat ons dan liever in de woestijn sterven. Nou, dan zullen ze ook in de woestijn sterven. Dan kunnen ze ook niet binnengaan. Want als ze het even later wel proberen, dan lopen die eigenwijze mensen zich te pletter op de muren van Hebron. Dan lukt het hen inderdaad niet om in het beloofde land binnen te gaan.

Veertig jaren verbleef het volk in de woestijn. Toen mochten ze binnen gaan. Ze waren niet in staat geweest om in de beproevingen staande te blijven. Wanneer het aan ons ligt, zouden we ook niet op eigen kracht in het hemels Jeruzalem kunnen binnengaan. Maar, we hebben een hogepriester. Hij die veertig dagen lang in de woestijn is geweest. Die toen wel in staat was de aanvallen van de duivel te weerstaan. Die heel de weg voor ons gelopen heeft.

Wanneer we elkaar vandaag aansporen om niet bang te zijn, niet angstig zijn maar vertrouwen te hebben, dan is dat niet omdat wij zo groot zijn en zoveel kracht. Wij voelen ons soms klein. Maar we hebben wel een leidsman, een Here en redder die ons voorgaat. Die voor ons de straf gedragen heeft. En als we elkaar dan aansporen om niet achter te blijven, om niet te verzwakken dan zeggen we vooral: leer in geloof te zien op Christus. Als je niet bij Hem schuilt, bereik je je doel niet. Als je niet van zijn vergeving en zijn offer aan het kruis leeft, worden je zonden niet vergeven. We waarschuwen elkaar, en dat wordt misschien niet altijd in dank afgenomen. Maar daarmee zijn we wel gehoorzaam aan de roeping van onze Heiland. Om elkaar aan te sporen en mee te nemen. Om te zeggen met Jozua en Kaleb: wees niet bang, leef niet zonder een beschermer, maar vertrouw op God en Jezus. Want wij hebben een beschermer die over ons waakt! Luister dan steeds weer naar zijn stem. Doe je dat? Amen

 

Liturgie zondag 30 juli 2017, 9.00u en 11.00u
Votum, Zegengroet en gezongen amen (staande)

Zingen Psalmen voor Nu 84 (staande) De HEER beveiligt ons, Hij heeft zijn liefde nooit ontzegd aan mensen, eerlijk onderweg.

Wet

Zingen Psalm 91:1,7

Gebed

Lezen Numeri 13:25-14:11
Zingen Psalm 95:3,4,5
Lezen Hebreeën 3:12-4:3a
Tekst Numeri 14:8b-10

Preek

Zingen LvK 290: Er is een land van louter licht
Gebed

Collecte
Zingen Opwekking 717: Stil, mijn ziel, wees stil (staande, aangekondigd na de collecte)
Zegen en gezongen amen (staande)


Numeri 9 – De wolk: Zie en ontdek hoe God erbij wil zijn!

juli 25, 2017

Preek gehouden in Heemse en Bruchterveld, 23 juli 2017

Tekst: Numeri 9:15-23

 

Geliefde gemeente van onze Heer Jezus Christus,

[dia 1] Hoe vaak kijk je naar de wolken?

Als je veel binnen bent, zie je niet zoveel wolken.

Maar als je van buiten bent zal er vaker op letten.

Zeker nu het zomer is, als je vaker in de tuin bent,

op de camping, op het strand, dan zul je wat meer op de wolken letten:

komt er al bijna weer een wolk, zodat je even schaduw hebt en wat minder last hebt van de warmte? of: en dat zal vaker gebeuren: wanneer gaan de wolken weg zodat ik echt van de zon kan genieten.

Als we het vandaag over de wolk gaan hebben, hebben Helga van Leur of Reinier van den Berg niet nodig. Natuurlijk zouden deze weerman en weervrouw ons veel kunnen vertellen over allerlei soorten wolken. Dreigende onweerswolken, lieflijke schapenwolkjes, dikke regenwolken en noem ze maar op. Wolken, zoals die ook in de bijbel wel te zien zijn: de wolken die leeg regenen als de vloed in de tijd van Noach over de aarde komt en als Jesaja die spreekt over een wolk kan de hitte temperen (25:5).

 

[dia 2] Maar vandaag gaat het over een ander soort wolk. Een wolk die God op een heel speciale manier gegeven heeft. Maar wel een wolk waar de Israëlieten goed op moesten letten. Want die wolk liet zien dat God er was en die wolk wees hun de weg. Een wolk waar je vandaag misschien wel wat jaloers op kan worden: want als het gaat over Gods leiding in ons leven, hoe Hij je de weg wijst, dan is dat niet altijd even gemakkelijk te begrijpen. Zeker als je ingrijpende dingen meemaakt, waardoor ook de mooie dagen van het jaar als het ware een donker randje hebben. Vandaag willen we erop letten hoe God er wil zijn en leiding geeft, ook in 2017. Hoe Hij ons niet alleen laat, maar bij de hand wil nemen, juist ook in Jezus Christus.

 

[dia 3] Zie en ontdek hoe God er wil zijn

  1. In de wolk
  2. Hij is er
  3. Hij wijst de weg

 

 

 

  1. In de wolk

We hebben dan Helga van Leur niet nodig, maar het is wel goed om iets meer van de wolk te begrijpen. De eerste keer dat we deze wolk tegenkomen is bij de uittocht uit Egypte. [dia 4] Dan staat er dat de wolkkolom eerst voor de Israëlieten uit ging, toen ze vluchten voor de legers, de wagens en paarden van Egypte. Maar dan stelt de wolkkolom zich achter hen op. Aan de éne kant brengt hij duisternis, aan de andere kant verlichtte de vuurzuil de nacht. De legers van de Egyptenaren kunnen niet bij Israël komen! (Ex. 14:19vv). Deze wolk beschermt hen tegen de hitte van de zon. En ’s avonds zagen ze de wolk als een licht, zodat ze ook dag en nacht kunnen verder trekken (Ex. 13:21,22). [dia 5] Het is duidelijk dat deze wolk maar niet iets is dat de Here stuurt, nee, het gaat het hier duidelijk om hemzelf: De Heer ging hen vooruit, in een wolkkolom, staat er, en: in de morgen keek de Heer vanuit de wolk en de vuurzuil neer op de Israëlieten. De Heer wordt omgeven door de wolk en is daarin heel duidelijk tegenwoordig.

Nu zijn we in Numeri een maand en een jaar verder. God was verschenen aan Mozes, had de opdracht gegeven om de tabernakel te bouwen. En wanneer alles heel precies gemaakt is, dan komt de dag waarop de tabernakel ook ‘bewoond’ gaat worden. Het schitterende slot van Exodus. Als je zoveel hoofdstukken hebt gelezen over de hoe de ark helemaal ingericht moeten worden met een wasvat, een tafel, een ark, en noem alles maar, dan wordt duidelijk dat die tent maar niet onbewoond er zal staan: nee, dan komt die wolk die boven het legerkamp is, opeens naar de tabernakel toe. Dan laat God zien dat Hij zelf in de tabernakel wonen.

Daarbij beseffen we dat God veel groter is dan de tabernakel. Later in als Salomo de tempel gebouwd heeft gebeurt hetzelfde. Dan komt ook de wolk in de tempel, zodat de priesters niet eens meer kunnen werken. Salomo zegt: U hebt gezegd dat u in een wolk wilde wonen, maar ik heb een huis voor U gebouwd. Maar tegelijk zegt Salomo dan in zijn lied dat zelfs de hoogste hemel God niet bevatten (1 Kon. 8:27). God is veel te groot om te wonen in een huis dat door mensen is gebouwd.

Ik kan me wel voorstellen dat je, als je deze verzen uit Numeri voor het eerst hoort, je wenkbrauwen wat fronst. Iemand die niet gelooft zegt: geloof je dit nou echt? Zou het echt zo geweest zijn, of is dit maar een mooi verhaal. Sommigen denken dat dit niet echt zo is. Bijvoorbeeld dat men vertelt over een wolk omdat de priesters offers brachten en er daarom rook rond de tabernakel hing, of bij weer een ander las ik: het zal wel wijzen op de fakkels die ze meenemen: waar je overdag vooral de rook van ziet, en ’s nachts het vuur. En weer anderen koppelen het meer aan de Sinaï: daar zouden ze vulkaanuitbarstingen hebben meegemaakt met wolken en vuur en dat zouden ze dan God hebben genoemd.

Toch hoeven we niet zo ver te zoeken. Deze wonderlijke wolk, die de tabernakel omringt vanaf het eerste begin, is niet te verklaren door het weer of door allerlei vuurtjes: deze wolk is een wonder. Een heel directe manier waarop God laat zien dat hij erbij is en meegaat. Zoals God in die tijd veel directer en merkbaarder aanwezig was bij de Israëlieten in die moeilijke tijd in de woestijn. Een wonder waar we met het verstand niet bij kunnen, maar dat we in geloof mogen aannemen dat het zo geweest is.

[Dia 6] Zoals er later staat dat God onder ons gewoond, getabernakeld heeft in Jezus Christus. Ook dat is iets wat mensen op een gewone manier proberen te verklaren: een bijzonder mens, een goed voorbeeld, later vertelde verhalen. Maar God zelf is niet de God die op een afstand bleef staan: in Jezus Christus kwam Hij heel dichtbij. In Marcus 8:7,8 lezen we: dat de schaduw van de wolk over Jezus, Elia en Mozes valt en dat God zegt dit is mijn geliefde zoon. Zoals God eerder al bij de Jordaan zijn Zoon aanwees en de heilige Geest gaf. De vraag is: bid je om de Geest, bid je om geloof om dit ook aan te kunnen nemen. Vraag maar om geloof, om ook dat wat wij nu niet zo direct kunnen zien, aan te nemen en te vertrouwen: God wil werkelijk bij zijn volk aanwezig zijn, toen in de wolk en later in Jezus Christus, maar ook vandaag nog: [Eventueel Zingen Lied 147,1 en 2]

 

[dia 7] 2. Hij is er!

Dat is wat de Heer de Israëlieten ook op het hart wil drukken als ze aan de woestijnreis gaan beginnen. We zijn hier bijna aan het eind van het eerste deel van Numeri. De laatste opdrachten en bevelen voor onderweg zijn gegeven. Straks wordt er nog iets verteld over de trompetten die signalen geven, en dan kan de reis beginnen, vanaf hoofdstuk 10:11. Maar eerst wijst Hij voor die reis dus aan dat Hij erbij is.

En dan wordt er niet heel veel nieuws verteld over de wolk in deze verzen, maar het wordt wel heel precies beschreven. God zal niet bij het volk weggaan. Hij is bij hen. Soms zullen ze ergens maar een dag staan, soms een maand, soms een jaar, of misschien nog langer. Heel verschillende tijden, maar God zal meegaan. Hij is niet aan een bepaalde plaats gebonden, bijvoorbeeld dat Hij alleen bij de Sinaï blijft. Nee: Hij woont in het midden van zijn volk, in de wolk die hangt in en bij de tabernakel. Elk uur, elk moment, is Hij aanwezig bij zijn volk.

Daarbij is zijn heerlijkheid zo groot, dat je die als gewoon mens niet kunt zien. Als we dat zouden zien dan zouden we dat felle licht niet kunnen verdragen. De tabernakel was al bekleed met allerlei verschillende kleden, en was een wit gordijn omheen. Je kon niet zomaar naderen: en als God aanwezig is, dan is Hij ook omringt door een wolk. Anders zou zijn heerlijkheid te groot zijn. Denk aan hoe Mozes straalde toen Hij alleen de achterkant van de Heer had gezien. Daarom kun je ook goed begrijpen dat het hier gaat om een wolk: Gods heerlijkheid wordt beschermd. En tegelijk: dat is wel een aanwezigheid die doet verlangen naar meer: Jezus zelf zegt, ik ben met je alle dagen tot aan de einde van de wereld. We zien nog in een wazige spiegel, maar straks zullen we God helemaal kennen zoals Hij is. Straks als God zelf ons licht is, als er geen tempel meer nodig, maar Hij zelf in ons midden zal wonen. Wanneer je gelooft dat Christus voor je zonden gestorven is

Maar tot die tijd is God nog gehuld in een wolk. Toen letterlijk, nu soms figuurlijk. Want soms kan je de angst of gedachte bekruipen: is God er wel bij? Waar bent U nu Heer? Als een jong kind moet sterven; als mensen in de puinhopen van Mosul omkomen, als vluchtelingen omkomen in de Middellandse Zee. Als je leven zwaar gemaakt wordt door psychische moeite, als er de onzekerheid is over die verschrikkelijke ziekte die je leven kapot maakt. Als je niet weet waar je het geld, de energie of de tijd vandaan moet halen en je met je handen in het haar zit. Heer, waar bent U?

De Israëlieten staan klaar om op reis te staan. De dag van morgen kan je onzeker maken. Wat komen we tegen? Krijgen we geen pech? Is er eten en drinken? Maar aan het begin van de reis legt God nog een keer uit: Ik ben erbij, bij alles wat er gebeurt, elke uur, dag en nacht. En als het moeilijk is, als je er aan twijfelt: kijk maar naar de plek van mijn tabernakel: de wolk hangt erboven, en als het nacht is, zorg ik zelfs dat Hij licht geeft. Kijk maar … en laten we zo ook leren kijken, in geloof. Onze ogen richten op God: door onze handen te vouwen, door te zien op het kruis van Jezus Christus, zien op de tekenen van water, brood en wijn en door te onthouden hoe hij met zegenende armen naar de hemel ging en zei: Ik ben met je, alle dagen: tot aan de voleinding van de wereld. Ik bid dat je de kracht en Geest krijgt om zo te kijken! Hij zal er zijn, ook voor u en jou.

 

[dia 8] 3. Hij wijst de weg

Het bijzonder van de wolk is, dat de wolk hen maar niet volgt: dat wanneer ze 30km verder getrokken zijn en ze achterom kijken ze opeens ontdekken: hé, de wolk is ook met ons mee gegaan. Nee, de wolk wijst hen de weg. Gaat hen voor. Telkens wanneer de wolk op bevel van de Heer omhoog gaat, moeten ze vertrekken. Dan pakken ze hun tenten en de Levieten de tabernakel en dan volgen ze de wolk. En waar de wolk dan stilstaat daar mogen ze de tabernakel weer opbouwen. Ze staan hier aan het begin van de reis, en waarschijnlijk was het heel makkelijk geweest. Als ze gehoorzaam gedaan hadden wat God van hen vroeg, als ze opgestaan waren en vertrokken als hij dat vroeg en weer stopten als Hij dat liet zien, dan waren ze met een paar etappes zo in het beloofde land gekomen.

Maar waren ze er snel? Nee! Wat loopt het anders. Even later beginnen ze te hard te mopperen, luisteren niet naar de Heer. Doen ze wat ze zelf willen. De eerste generatie zal nooit in het beloofde land mogen binnengaan. Zelfs Mozes niet.

En hoe is dat voor ons? Hoe ging dat met onze grootouders en ouders, hoe gaat dat met jouw generatie, hoe gaat het met de volgende generatie? Heer wijst u mij de weg … en wij hebben niet een vage wolk, maar we hebben de woorden van God zelf. Hij geeft de bijbel, met daarin een duidelijke boodschap. Hij vraagt van ons een leven achter Hem aan. Een leven door zijn Geest: van zelfbeheersing, van zachtmoedigheid, van liefde. Het klinkt zo mooi hier aan het begin van de woestijnreis, en klinkt zo mooi bijv. op een moment als je belijdenis doet: maar als de reis dan echt gaat beginnen. Als de woestijn heet is en droog, als er vijanden zijn, als het elke dag hetzelfde is, de zon op je hoofd is en het zand brandt aan je voeten.

Of voor onze tijd: als je geconfronteerd wordt met mensen waarin je teleurgesteld raakt, als je niet weet of je er wel of niet met die taak door moet gaan, als de baas zoveel van je vraagt dat je het haast niet aankan, als je wakker ligt om je kinderen of je relatie. En noem maar op waar je mee bezig bent. Je kunt zomaar door allerlei zorgen en gedachtes in beslag genomen worden. Maar zegt God … sta eens even stil. Vouw eens je handen en kijk eens naar mij. Ik ben niet alleen bij je, Ik wil met je meegaan. Juist op de moeilijke momenten wil ik je dragen. En als je dan op mij vertrouwt, en op mij ziet: dan mag je daarin rust vinden. Ik laat niet varen het werk van mijn handen. Ik verlaat niet wat mijn hand begon. Dan krijg je niet overal een briefje voor, maar ik bid dat je met open oren en ogen steeds weer mag vragen: Heer, wijs mij uw weg, die zuiver is en goed!

Enfin, vanmorgen hadden we geen weerman of weervrouw nodig om iets te leren over deze bijzondere wolk boven de tabernakel. Maar als je naar huis gaat of als je deze zomer op je rug ligt te zonnen. Kijk dan eens naar de wolken. En ik hoop dat je dan ook weer terug denkt aan die éne wolk en beseft: ook nu is God bij mij. Hij is het die mij veilig wil leiden: hij die wolken, lucht en winden wijst spoor en baan: zal ook wel wegen vinden waarlangs mijn voet kan gaan.

Amen.

Liturgie Heemse, zondag 23 juli, 9.00u en 11.00u Ds. D.S. Dreschler

Gezongen votum, zegengroet en gezongen amen (staande)

Zingen Psalm 27:3,4 (staande)

Wet

Zingen Psalm 78:2,4

Gebed

Lezen Numeri 9:15-23

Lezen Joh 1:14-18

Zingen Lied 225:1,2,5 (Zing voor de Heer een nieuw gezang)

Tekst Numeri 9:16,17

Preek 1e deel

Zingen Gz 147:1,2 (maak muziek)

Preek 2e deel

Zingen Lied 427:1,8 (Beveel gerust uw wegen)

Gebed

Collecte (Opwekking 687: Heer wijs mij de weg)

Zingen Psalm 68:4 en 8 (staande, aangekondigd na collecte);

Zegen en gezongen amen (staande)